4. Boğaziçi Zirvesi

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Ahmet Ertürk, Ortadoğu ve Kuzey Afrika Bölgesi'nin (MENA) toplam ticaret hacminin sadece yüzde 10'unun bölge içinde gerçekleştiğini belirterek, "Bu hem bir potansiyeli hem de bir arızayı gösteriyor" dedi.

4. Boğaziçi Zirvesi'nde "Ortadoğu ve Kuzey Afrika'da Yapısal Dönüşümün Finansmanı, Bankacılık ve Yeni Fırsatlar" konulu panelin açılışında konuşan Ertürk, Ortadoğu ve Kuzey Afrika'da yapısal dönüşüm ihtiyacının söz konusu olduğunu, 2008'deki global krizden sonra yeni bir dünya düzeni, yeni bir finansal mimari ihtiyacının ortaya çıktığını anlattı.

Daha önce kazançları konuşulan globalleşmenin şimdiyse tehdit ve tehlikelerinin ön plana çıktığını belirten Ertürk, global krizin aslında kendinden önceki bir çok temel varsayımı çöpe atan çok derin ve köklü bir olay olduğunu, krizin temel sebeplerinden birinin finans sektörüyle reel sektör, mal ve hizmet hareketleri arasındaki bağlantının kopması olduğunu ifade etti.

Türkiye ve MENA bölgesi ülkelerinin ortak tarafları olduğunu,  inovatif gelişmelerin gerisinde kalan Türkiye ve MENA'nın inovatif ürünleri bilançolarında taşımamasının bu çöküşten daha az etkilenmesini sağladığına işaret eden Ertürk, finans sektörünün, globalleşmenin yarattığı çok büyük bir tehdit olan "bulaşıcılık" meselesini global kriz döneminde yaşadığını anımsattı.

İrrasyonel faktörlere çok bağlı olan finans sektöründe panik, korku ve güven unsurlarının diğer sektörlerden daha fazla etkili olduğunu dile getiren Ertürk, şunları kaydetti:

"Bunların bir de global ölçekte hiçbir sınır olmadan yayılabilme özelliğine baktığınız zaman ABD ya da başka bir gelişmiş ülkede meydana gelen ekonomik dengesizliklerin bir kaç gün içinde dünyanın bir çok ülkesinde hissedilmiş olması bu mekanizmanın bir sonucudur. Piyasanın bazen etkin bir şekilde işlemediğini gösteren en önemli olaylardan biri bu krizin yaşanması ve bunun getirdiği sonuçlar oldu. Yeni bir finansal ihtiyacın ortaya çıkması nedeniyle merkez bankalarının yeni bir rol üstlenmiş olması bu krizin sonuçlarından biridir. Bu rolün ne kadar sürekli, ne kadar değişken olacağı bugünlerde tartışılıyor."

Ahmet Ertürk, 320 milyona yakın MENA'nın tüm finansal sistem ve ekonomik kuruluşların ilgileneceği, cazip göreceği bir piyasa oluşturduğunu, çok güçlü bir ekonomi olduğunu ve neredeyse yıllık 3 trilyon dolarlık GSYH ürettiğini belirterek, "Dünyanın hampetrol kaynaklarının yüzde 70'i, doğalgaz rezervlerinin ise yaklaşık yüzde 50'si bölgede bulunuyor. Bunlar çok büyük avantajlar. Bu avantajlarla beraber bazı sıkıntılar da var. Bunlardan en önemlisi ekonomide tek kaynağa aşırı bağımlılık gerçeği..." diye konuştu.

Hampetrol ve doğalgaz gelirinin, bölgenin toplam ihracat gelirinin yüzde 73'ünü oluşturduğunu, toplam bütçe gelirlerinin yüzde 78'inin hidro karbon gelirlerinden oluştuğunu, bunun da önemli bir yapısal arıza olduğunu dile getiren Ertürk, "Bunun uzun vadede sürdürülebilir ekonomik istikrar haline getirilmesi gerekiyor. MENA bölgesi toplam ticaret hacminin sadece yüzde 10'u bölge içinde gerçekleşiyor. Bu hem bir potansiyeli hem de bir arızayı gösteriyor" dedi. - İstanbul