Savaş enerji piyasalarını alt üst etti! Doğal gaz tesisi kapandı, kömür fiyatları fırladı

ABD ve İsrail'in Tahran başta olmak üzere çok sayıda İran kentine düzenlediği saldırılarla başlayan savaş, İran'ın misilleme saldırıları ile devam ederken; Hürmüz Boğazı'nın İran'dan tarafından kapatılması petrol ve enerji piyasalarını alt üst etti.

Bölgedeki petrol üretim şirketleri, üretimleri askıya aldıklarını açıklarken; Katar da sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tesisinin kapatılması ve ülkenin LNG üretimini durdurma kararı aldı.

DOĞALGAZ ÜRETİMİ DURDU, KÖMÜR FİYATLARI ATTI

Katar'ın kararı elektrik sektöründe yakıt değiştirme ihtiyacını artırdığı için kömür fiyatları global ölçekte referans alınan Newcastle ve Rotterdam borsalarında ciddi artış gösterdi.

Asya'da referans Newcastle kömür vadeli işlemleri 27 Şubat'ta ton başına 115,80 dolardan kapanmıştı. Söz konusu fiyat bugün TSİ 16.25 itibarıyla 27 Şubat kapanışına kıyasla yüzde 20,03 artarak ton başına 139 dolar oldu. Bu rakam, Aralık 2024'ten bu yana görülen en yüksek seviye oldu.

2023'TEN BERİ EN YÜKSEK SEVİYE

API2 Rotterdam Kömürü Vadeli İşlemler Piyasası'nda da 27 Şubat'ta kapanışı ton başına 106 dolar olan fiyatlar bugün TSİ 16.20 itibarıyla söz konusu kapanışa kıyasla yüzde 31,17 artarak ton başına 139,05 dolar olarak kayıtlara geçti. Bu rakam Mayıs 2023'ten bu yana görülen en yüksek seviye oldu.

ASYA PAZARLARINDA PANİK

Katar'ın LNG tesislerini güvenlik gerekçesiyle kapatması, Avrupa'da derinliği en fazla olan Hollanda merkezli sanal doğal gaz ticaret noktası TTF'de nisan vadeli kontratlarda megavatsaat başına son 2 günde yüzde 100'e varan tarihi sıçramaya neden oldu.

Küresel LNG arzının yaklaşık yüzde 20'sini tek başına karşılayan Katar'ın üretimini durdurması, özellikle kış stoklarını tazelemeye hazırlanan Avrupa ve yüksek enerji bağımlılığı olan Asya pazarlarında panik yarattı.

ANA ETKEN HÜRMÜZ BOĞAZI

Hürmüz Boğazı üzerindeki nakliye risklerinin de artmasıyla doğal gazın elektrik üretimindeki maliyeti artıyor ve enerji yoğun endüstrilerin rotayı en hızlı alternatif olan kömüre çevirmesi bekleniyor. Bu da kömür fiyatlarında artışta ana etken olarak öne çıkıyor.