Kerkük Yumurtalık'tan Bu Yıl Daha Az Petrol Aktı

Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattında geçen yıl sonu itibarıyla taşınan petrol miktarı 145 milyon 646 bin varilken, bu rakam bu yılın 10 ayında 74 milyon 646 bin varilde kaldı.

BOTAŞ istatistiklerine göre, Irak-Türkiye (Kerkük-Yumurtalık), Ceyhan- Kırıkkale, Batman- Dörtyol, Şelmo-Batman ve Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) ham petrol boru hatlarının kullanıldığı Türkiye'de, 1990 yılında Kerkük-Yumurtalık boru hattından 339 milyon 939 bin varil petrol taşındı.

BOTAŞ tarafından geçen yılın tümünde Kerkük-Yumurtalık Ham Petrol Boru Hattından taşınan petrol miktarı 145 milyon 626 bin varilken, bu yılın 10 ayına bakıldığında önemli miktarda azalma görüldü. Bu yıl ekim ayı itibariyle Irak'tan alınan petrol miktarı 74 milyon 646 bir varile geriledi.

Konuya ilişkin AA muhabirine bilgi veren BOTAŞ yetkilileri, "2013 yılı içerisindeki 10 aylık dönemde Irak tarafındaki teknik arızalar sebebiyle Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı'ndan ham petrol taşıma miktarı önceki yıllara göre düşük kalmıştır" açıklamasında bulundu.

"Piyasaya BOTAŞ hakim"

Hazar Strateji Enstitüsü (HASEN) Uzmanı Cemil Ertem, Irak'tan taşınan petrol miktarının, kasım ve aralıkta geçen petrol dahil edilse de 2012 yılına göre dikkat çekici şekilde azaldığını söyledi.

Irak'tan alınan petrolün azalmasına rağmen diğer hatlardan taşınan petrol miktarında herhangi bir artış görülmediğine işaret eden Ertem, "BOTAŞ'ın petrol piyasasındaki hakimiyeti yüzde 90'ının üzerindedir. Bu durumda aradaki petrol farkı spot piyasadan karşılanmış olabilir. Enerji Borsası bu gibi durumlarda hem denge mekanizması oluşturacak hem de fiyat oluşumunda çok etkili olacak. Bu nedenle ayakları yere sağlam basacak şekilde kurulmalı" diye konuştu.

Ertem, Türkiye-Irak arasındaki anlaşmaların bir an önce devreye girmesi gerektiğini vurgulayarak, Irak'tan alınan petrolün Saddam Hüseyin'in iktidarda olduğu 1990 yılında 339 milyon varilin üzerinde olduğunu ifade etti.

Irak Savaşı döneminde azaldı

Türkiye, Körfez krizi nedeniyle BM'nin Irak'a ambargo kararlarına uyarak Kerkük-Yumurtalık Petrol Boru Hattı'nı 1990 sonunda kapatmış, bu süre zarfında diğer boru hatlarından petrol taşımıştı. Yine BM kararına uygun olarak bu hattı 1996 yılında devreye alan Türkiye, BTC boru hattının hizmete girdiği 2006 sonuna kadar ağırlıklı olarak Kerkük-Yumurtalık hattını kullanmıştı. Ancak Kerkük-Yumurtalık hattından taşınan petrol miktarı, özellikle Irak Savaşı'nın başladığı 2003'ten 2007 yılına kadar önemli ölçüde azalmış, Türkiye, 2007'dan itibaren çoğunlukla BTC'yi kullanmıştı.

Türkiye'nin boru hatlarından en çok petrol taşıdığı sene, toplam 485 milyon 475 bin varille 2009 yılı oldu. Geçen yıl BTC'den 250 milyon 345 bin varil, Batman-Dörtyol'dan 11 milyon 247 bin varil, Ceyhan-Kırıkkale'den ise 21 milyon 963 bin varil ham petrol geçti. Böylece 2012 yılında boru hatlarından toplam 429 milyon 181 bin varil ham petrol taşındı.

Yıllar itibarıyla taşınan ham petrol miktarları (bin varil) şöyle:

Yıl IRAK-TÜRKİYE HPBH CEYHAN-KIRIKKALE HPBH BATMAN-DÖRTYOL HPBH ŞELMO-BATMAN HPBH BTC (BIL) HPBH 1990 339.939 21.130 22.544 1.526 - 1991 - 17.697 27.944 1.332 - 1992 - 20.374 25.732 1.295 - 1993 - 24.210 23.041 804 - 1994 - 22.648 22.289 1.088 - 1995 - 24.887 20.146 832 - 1996 5.215 29.642 16.979 751 - 1997 134.562 27.644 18.753 703 - 1998 277.671 23.435 17.128 644 - 1999 305.603 28.897 17.767 611 - 2000 285.716 24.751 18.904 825 - 2001 230.855 24.779 19.836 793 - 2002 175.667 26.510 18.482 691 - 2003 60.824 26.357 9.417 851 - 2004 37.685 24.601 9.488 767 - 2005 13.166 25.986 10.108 634 - 2006 12.930 27.381 10.822 535 57 2007 39.833 23.003 10.147 507 210.352 2008 135.522 21.427 11.060 - 264.092 2009 167.600 20.173 12.210 - 285.492 2010 132.278 17.189 10.612 - 288.173 2011 147.175 20.145 10.065 - 257.145 2012 145.626 21.963 11.247 - 250.345 2013* 74.646 20.094 9.558 - 207.203 (*Ekim ayı itibarıyla taşıma miktarı) - Ankara