Ticari Uydu Sektörünün Uzay Ekonomisindeki Payı Yüzde 71'e Ulaştı

SEVGİ CEREN GÖKKOYUN/DİLARA ZENGİN - Dünyanın çevresinde bulunan uyduların sayısı artmaya devam ederken, ticari uydu sektörünün uzay ekonomisindeki payı yüzde 71'e ulaştı.

AA muhabirinin Uydu Endüstrisi Birliğinin (SIA) Uydu Endüstrisinin Durumu Raporu'ndan derlediği bilgilere göre, uydu sektörü 2023'te benzeri görülmemiş bir hızla büyümeye devam etti.

Art arda 6'ncı yılda rekor sayıda ticari uydu yörüngeye fırlatılırken, geçen yıl toplam 2 bin 781 ticari uydu konuşlandırıldı.

Geçen yıl konuşlandırılan uydu sayısının bir önceki yıla kıyasla yüzde 20 arttığı görüldü.

Aktif uydu sayısı 9 bini aştı

Dünyanın çevresinde bulunan aktif uydu sayısı 2023 sonu itibarıyla 9 bin 691'e ulaşırken, bu sayı son 5 yılda yüzde 361 arttı. Bu uyduların, merkezi 87 ülkede bulunan kuruluşlar tarafından işletildiği kayıtlarda yer aldı.

Söz konusu uyduların işlevlerine göre dağılımına bakıldığında, bunların yüzde 69'unun ticari iletişim, yüzde 12'sinin uzaktan algılama, yüzde 9'unun AR-GE amaçlı işletildiği görüldü.

Aktif uydular arasında, hükümet iletişimi ile askeri gözetleme amacıyla faaliyet gösteren uydular yüzde üçer, navigasyon ile bilimsel alanlarda faaliyet gösterenler yüzde ikişer pay aldı.

ABD'li kuruluşların, bazıları diğer ülkelerle ortaklık halinde olmak üzere, 6 bin 500'den fazla uydu işletmesi dikkati çekti.

İnovasyon uydu gelirlerini artırdı

Teknolojik inovasyonlar maliyet uygunluğunu ve verimliliği artırmaya devam ederken, uydu üretimi, yer ekipmanı ve fırlatma gelirleri de 2023'te artışını sürdürdü.

Geçen yıl küresel uzay ekonomisinin elde ettiği 400 milyar dolar gelirde ticari uydu endüstrisi dikkati çekti. Sektörün elde ettiği gelir 2023'te yüzde 2 artarak 285 milyar dolara yükselirken, dünya uzay ekonomisinden yüzde 71 pay aldı.

Uydu sektöründe en çok gelirin sağlandığı alan yer ekipmanları olarak öne çıktı. Küresel navigasyon uydu hizmetleri (GNSS) ve ağ ekipmanlarındaki sürekli büyüme, bu alanda geçen yıl 150,4 milyar dolar gelir elde edilmesine yardımcı oldu.

Geniş bant aboneliklerinin ve gelirlerinin artması ile uzaktan algılama gelirlerindeki büyümenin bir araya gelmesiyle 2023'te toplam 110,2 milyar dolarlık uydu hizmetleri geliri elde edildi.

Uydu üretim gelirleri 17,2 milyar dolara çıktı

Devam eden inovasyon, uydu kapasitesi ve daha düşük üretim maliyetleri sayesinde küresel uydu üretim gelirleri geçen yıl 17,2 milyar dolara çıktı.

Uygun fiyat ve yenilikler, artan fırlatma faaliyetlerine ve tarihi yüksek seviyede fırlatma sayılarına yol açtı. Toplamda 190 fırlatmanın gerçekleştirildiği 2023'te, küresel fırlatma gelirleri 7,2 milyar dolar oldu.

Ticari uydu sürdürülebilirlik faaliyetleri yıl içinde önemli gelirler üretmeye başlarken, bu gelir geçen yıl 300 milyon doların üzerine çıktı.

Yer ekipmanları alanından elde edilen gelirde ilk sırayı 115,5 milyar dolarla GNSS cihazları ile çip setleri aldı. Bunu, 18,2 milyar dolarla tüketici ekipmanları, 16,7 milyar dolarla ağ ekipmanları takip etti.

ABD fırlattığı uydular ve elde ettiği gelirle öne çıktı

Geçen yıl ABD'nin uydu endüstrisinden sağladığı gelir 105 milyar dolar olurken, ülkenin küresel uydu gelirlerinden aldığı pay son 5 yılda ortalama yüzde 37 olarak hesaplandı.

Uydu hizmetleri gelirinden ABD'nin aldığı pay da dikkati çekti. Geçen yıl bu alanda 44,5 milyar dolar gelir sağlayan ABD, küresel uydu hizmetleri gelirinin yüzde 40'ını elde etti.

Ticari uydu sektöründe lider ABD olurken, geçen yıl içinde fırlatılan ticari uyduların yüzde 85'i ABD'li firmalar tarafından üretildi.

ABD'de 2023'te fırlatılan uydulardan da 3,9 milyar dolar gelir elde edilirken, bu tutar küresel fırlatma gelirlerinin yüzde 54'ünü oluşturdu.

"Günümüz uyduları her zamankinden daha düşük maliyetle daha fazlasını yapabiliyor"

SIA Başkanı Tom Stroup, AA muhabirine, endüstrinin tüm sektörlerindeki yerli teknolojik inovasyonların yalnızca uyduların faydasını ve kapasitesini artırmakla kalmadığını, aynı zamanda uyduları üretme ve Dünya yörüngesine fırlatma maliyetini de düşürdüğünü söyledi.

Stroup, "Sonuç olarak, günümüz uyduları her zamankinden daha düşük maliyetle daha fazlasını yapabiliyor ve bu, ABD'nin endüstriye liderlik etmesine, benzeri görülmemiş bir büyümeye ve uzay tabanlı hizmetlere genel olarak artan ilgiye yardımcı oldu." dedi.

SIA verilerine göre, 2019-2023 yılları arasında küresel uydu sektörünün geliri şöyle: