TÜBİTAK, 2027'de hücre/gen tedavisi projelerine 200 bin avroya kadar destek verecek

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), kişiye özel hücre ve gen tedavilerinin geliştirilmesine yönelik uluslararası ortaklı araştırma projelerine, 200 bin avroya kadar destek verecek.

AA muhabirinin, TÜBİTAK'tan edindiği bilgiye göre, Kişiselleştirilmiş Tıp için Avrupa Ortaklığının (EP PerMed) "Kişiselleştirilmiş Tıp Yaklaşımı için Hücre ve Gen Tedavileri (CGT4PM2027)" başlıklı 2027 yılı çağrısı başvuruya açıldı.

Çağrıyla kişiselleştirilmiş tıp yaklaşımları kapsamında, insan sağlığına yönelik yenilikçi hücre ve gen tedavilerinin geliştirilmesine yönelik araştırma projelerinin desteklenmesi amaçlanıyor. Böylece, mevcut standart tedavilere kıyasla daha yüksek etkinlik, gelişmiş güvenlilik ve daha uzun süreli etki sunabilecek yenilikçi tedavilerin geliştirilmesi ve doğrulanması bekleniyor.

Daha önce tedavi edilemeyen hastalıklara yönelik çözümlerin de bu çerçevede ele alınması planlanırken hastalıkların altında yatan biyolojik ve genetik nedenlere odaklanan yaklaşımların kişiselleştirilmiş tıp uygulamalarıyla ilişkilendirilmesi ve klinik uygulamaya aktarılmasının desteklenmesi hedefleniyor.

Tüm hastalık alanlarından proje sunulabilecek

Bu doğrultuda, araştırmacılar tüm hastalık alanlarında proje önerebilecek. Başvurularda somatik hücre, gen, birleşik hücre ve gen tedavileri veya yeni biyolojik ürünlere yönelik yaklaşımlardan en az birinin kullanılması gerekecek.

Kök hücreler, organoidler ve bağışıklık sistemi hücrelerinin tedavi amacıyla kullanılması ile gen eklenmesi, değiştirilmesi veya baskılanmasına yönelik çalışmalar desteklenecek. Hastaya uygulanmadan önce genetik olarak değiştirilmiş hücrelerle geliştirilen tedaviler de çağrıya konu olabilecek.

mRNA ve diğer nükleik asit temelli yöntemler ile gen temelli tedavilerde taşıyıcı olarak kullanılan hücre dışı veziküllere (kesecikler) yönelik araştırmalar da destek sunulacak.

Projelerde insan hücre kültürleri, organoidler, çip üzerinde organ sistemleri veya hayvan modelleri gibi uygun klinik öncesi modellerin kullanılması, sağlam ön veriler sunulması ve klinik uygulamaya geçiş için uygulanabilir yol haritası ortaya konulacak. Tedavi yanıtının ve olası yan etkilerin öngörülmesi, doz optimizasyonu, yeni üretim ve uygulama yöntemleri ile güvenlilik ve etkinliğin değerlendirilmesine yönelik çalışmalar, kişiselleştirilmiş hücre ve gen tedavileriyle açık bağlantı kurulması şartıyla projelere dahil edilebilecek.

Projeler en fazla 36 ay sürecek

Çağrıya, Türkiye'den yükseköğretim kurumları, eğitim ve araştırma hastaneleri, araştırma altyapıları, diğer kamu kurum ve kuruluşları ile Türkiye'de yerleşik, ticaret sicil belgesi bulunan sermaye şirketleri başvurabilecek. Konsorsiyumlarda, çağrıya katılan Avrupa Birliği (AB) üyesi veya Ufuk Avrupa Programı ile ilişkili en az 3 farklı ülkeden, kendi fonlayıcı kuruluşlarından destek almaya uygun ve destek talep eden en az 3 bağımsız ortak bulunması gerekecek.

Proje süresi, en fazla 36 ay olacak. Bir proje kapsamında, Türkiye'deki ortakların TÜBİTAK'tan talep edebileceği toplam katkı, kurum hissesi ve proje teşvik ikramiyesi hariç, 200 bin avroyu aşamayacak.

Yürütücü kuruluş başına üst sınır yükseköğretim kurumları, eğitim ve araştırma hastaneleri, araştırma altyapıları ve diğer kamu kurum ve kuruluşları için 100 bin avro, özel kuruluşlar için 200 bin avro olarak uygulanacak.

Kabul edilen bütçe üzerinden yükseköğretim kurumları, eğitim ve araştırma hastaneleri, araştırma altyapıları ve diğer kamu kuruluşlarına yüzde 100, KOBİ'lere yüzde 75, büyük ölçekli özel kuruluşlara yüzde 60 destek sağlanacak.

Özel kuruluşların personel, seyahat, danışmanlık, hizmet alımı, alet, makine, teçhizat, yazılım, yayın ve sarf malzemesi giderleri desteklenebilecek. Uluslararası proje ortaklarından alınacak danışmanlık ve hizmetler, destek kapsamı dışında tutulacak.

Uluslararası başvurular 20 Ocak'ta sona erecek

Uluslararası kısa proje önerileri, proje koordinatörleri tarafından İngilizce hazırlanarak, 20 Ocak 2027'ye kadar çağrı sekretaryasına sunulacak.

Türkiye'deki ortakların ayrıca TÜBİTAK'a yapacağı birinci aşama ulusal başvurularını, 27 Ocak 2027'ye kadar tamamlaması gerekecek.

İlk aşama sonuçlarının, 9 Nisan 2027 civarında açıklanması öngörülürken, ikinci aşamaya davet edilen konsorsiyumlar kapsamlı uluslararası proje önerilerini 25 Mayıs 2027'ye kadar iletebilecek.

Bu doğrultuda, söz konusu projelerin Aralık 2027'de başlaması öngörülüyor.