ARDAHAN KÖYLERİNDEKİ 'SAKLI TARİHİN' GÜN YÜZÜNE ÇIKARILMASINI İSTİYORLAR

ARDAHAN'ın Göle ilçesine bağlı Dedeşen köyünde yer altı çarşısı, çeşme, cami, han ve hamamların bulunduğunu ileri süren köy halkı, ismi Yavuz Sultan Selim tarafından konulan köyün bu tarihi varlıklarının gün yüzüne çıkarılmasını istedi.

Göle ilçesine 20 kilometre mesafede bulunan Dedeşen köyü halkı, köy yerleşim alanın yakınında ki tepede devasa büyüklükte bir yer altı çarşısı, çarşının üstünde ise hanların bulunduğunu ileri sürdü. Köyde ayrıca tarihi bir cami, çeşme ve hamamın da olduğunu söyleyen köylüler, Yavuz Sultan Selim'in Çaldıran seferine çıktığı sırada, o dönem köyün bulunduğu alanda ki handa yaşayan Şeyh Ahmedi Kebir ve Şeyh Mehmedi Kebir adlı iki kardeşin orduyu misafir ettiğini söyledi. Fakir olmalarına rağmen ilahi bir yetiye sahip oldukları ileri sürülen iki kardeşin, tüm askerlerin heybesini yiyeceklerle doldurup sefere uğurladığını da belirten köy halkının iddiasına göre, Yavuz Sultan Selim, bu misafirperverlik dolayısıyla yerleşim alanını Ahmedi Kebir ve Mehmedi Kebir kardeşlere bırakıp sefere devam etti. Yavuz Sultan Selim köyden ayrılırken de iki kardeşe köyde ilelebet huzurlu yaşamalarını dileyerek, köyün ismini Dedeşen koydu. Köyün ismi o tarihten itibaren hep Dedeşen olarak kaldı.

ŞEYH KARDEŞLER TÜRBEDE YATIYOR

Köyün kurucusu olduğu ileri sürülen Şeyh Ahmedi Kebir ve Şeyh Mehmedi Kebir'in türbesi köyün hemen çıkışında bulunuyor. Mezarları türbenin içinde yer alan iki kardeşin yanında onlarca mezarda ise Arapça yazılı kitabede ismi bulunan müritler yatıyor. Köylülerden, Hamit Candemir'in (81) iddiasına göre, 1974 yılında Kıbrıs Savaşı sırasında yakıtı tükenen helikopter iniş yapmak durumunda kaldı. İndiği alanda yaşlı bir adamı gören Pilot, 'Amca sen de kimsin' diye sorunca, 'Ben Şeyh Ahmedi Kebir'im, mezarım Göle'nin Dedeşen köyünde, orada yatıyorum. İkmalın tamam, artık gidebilirsin' dedi. Bu duruma şaşıran pilot, depoya baktığında yakıtın doldu olduğunu görerek yeniden havalanıp, düşman mevzilerini bombaladı. Pilot, savaşın ardından kafasına takılan bu soru işaretinin peşine düşerek Dedeşen köyüne geldi. Köylülere, Şeyh Ahmedi Kebir diye birisinin mezarı olup olmadığını soran pilota, o dönem yapılan türbede yattığı söylendi. Pilot, başından geçen bu ilginç olayı köy halkına anlatınca, Şeyh Ahmedi Kebir ve Mehmedi Kebir efsanesi daha da büyüdü.

SAKLI TARİHİN GÜN YÜZÜNE ÇIKARILMASINI İSTEDİLER

Dedeşen'in tarihi bir köy olduğunu, Yavuz Sultan Selim'in Çaldıran seferine çıktığı 1514 yılından önce yer altı çarşısı, han, hamam ve caminin bulunduğu ileri süren köy halkından Yaşar Canpolat (75), asırlardır özenle sakladıklarını Yavuz Sultan Selim'in verdiği tapu beratını eline alarak, 'Bu köyün bulunduğu tepenin altı yer altı çarşısıdır. Yavuz Sultan Selim seferden gelince orada konaklamış. Burada yaşayan Ahmedi Kebir ile Mehmedi Kebir kardeşler Yavuz Sultan Selim'i burada konak etmişler. Ordu yemeği yemiş ama bakmışlar ki karavana aynı dolu duruyor. Kendileri ihtiyar olduğu için 'dede siz burayı şenlendirin' demiş ve o zamandan beri adı Dedeşen olarak kalmış. Burası Osmanlı'dan evvel eski, bir yerleşim yeridir. Burasının gün yüzüne çıkarılmasını istiyoruz dedi.