Doçent Kutoğlu: Bursa Ciddi Bir Deprem Riski ile Karşı Karşıya

Bursa'nın Gemlik İlçesi'nde düzenlenen panelde konuşan Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç.Dr. Hakan Kutoğlu, Bursa'nın ciddi bir deprem riski ile karşı karşıya olduğunu bildirerek, kente erken uyarı sisteminin kurulması gerektiğini söyledi.

TMMOB Bursa Makina Mühendisleri Odası ve Jeofizik Mühendisleri Odası (JFMO) Bursa Şubeleri ile Gemlik Belediyesi ortaklaşa, 'Gemlik Deprem Paneli' düzenledi. Sosyal Yaşam Merkezi'nde düzenlenen paneli MMO Bursa Şubesi Başkanı İbrahim Mart yönetirken, İstanbul Üniversitesi öğretim üyesi ve JFMO İstanbul Şubesi Başkanı Yrd.Doç.Dr. Oğuz Gündoğdu, Zonguldak Karaelmas Üniversitesi öğretim üyesi Doç.Dr. Hakan Kutoğlu Jeoloji Mühendisi Esen Arpat ile Doğa Hareketleri Araştırma Derneği Başkanı Fuat Agalday Afet Yönetim Koordinatörü Özden Işık ise konuşmacı olarak katıldı.

Van VE KOBE DEPREMİ BENZERLİĞİ VE FARKI

Panelde konuşan Yrd.Doç. Oğuz Gündoğdu, Van depremi ile Kobe depremini karşılaştırarak her ikisinin de 7,2 olmasına karşın, Van'da hasarın depremin büyüklüğüne göre daha az olduğuna dikkat çekti. Halen Van fayının arandığını bildiren Yrd.Doç.Dr. Gündoğdu, 1999 depreminden sonra depremin önceden belirlenmesine yönelik çalışmalar yapıldığına dikkat çekti. Bu konudaki çalışmaların amatörce yürütüldüğünü ve internet sitesinde de yer aldığını belirten Yrd.Doç.Dr. Gündoğdu, Nilüfer Belediyesi ile başarılı bir çalışma yürüttüklerini belirtti. Depremin oluş sürecini aktaran Yrd.Doç.Dr. Gündoğdu, Bursa'nın depremsellik haritasının yeniden ele alınması gerektiğini belirtti.

GEMİLK FAYI BİN 100 YILDIR SUSKUN!

Doç. Dr. Hakan Kutoğlu ise Gemlik'te son büyük depremin 1064 yılında olduğunu ve aradan bin 100 yıl geçtiğini anımsatarak, "Fayın kuzey kolunda gerilim çok fazla iken, güney kolunda ise hızlar daha düşük. Birikmiş stres nedeniyle de hız düşmüş olabilir" dedi. Bursa'da 7,1 büyüklüğündeki depremlerin 1855 yılında olduğunu vurgulayan Doç.Dr. Kutoğlu, Gemlik'te birikmiş stres varsa deprem riskinin çok büyük olacağını bildirdi. Deprem öncesi belirtiler arasında sismik dalga hızı, yer kabuğu yükselimi, radon gazı çıkışı, elektriksel direnç ve depremsellikteki hareketlilik gibi parametrelerin olduğunu belirten Doç.Dr. Kutoğlu, yer kabuğunun gözlenmesinin önemli olduğuna dikkat çekti.

Gözlem istasyonlarının doğru yere kurulması gerektiğini belirten Kutoğlu, doğrultu atımlı fayları GPS ile görebileceğini ve depremin yaklaştığının anlaşılabileceğini söyledi. İsmetpaşa fayını izlerken, 1999'a kadar hızının düştüğünü, 1999'dan sonra ise hızın arttığını ve daha sonra yine düştüğünü gözlemlediklerini belirten Doç.Dr. Kutoğlu rastlantısal bir durum derken, 5 büyüklüğünde bir depremin geldiğini ve hızın yine yükseldiğini ve bunu bilimsel bir makale olarak yayınladıklarını anlattı.

23 KİLOMETRELİK İLGİNÇ DEFORMASYON

Bursa ve Erdek'i izlemeye karar verdiklerini belirten Doç.Dr. Kutoğlu, radarda 23 kilometrelik ilginç bir deformasyona rastladıklarını söyledi. Erdek'teki fayda da deformasyon eğilimleri gördüklerini bildiren Doç.Dr. Kutoğlu, Bursa'nın ciddi bir deprem riski ile karşı karşıya olduğunu bildirdi. Bursa için erken uyarı sisteminin kurulması gerektiğini ifade eden Kutoğlu Online GPS sistemi ile milimetre seviyesinde yeryüzünün izlendiğini kaydetti. Zonguldak Kara Elmas Üniversitesi olarak yürüttükleri çalışmanın disiplinler arası özelliği nedeniyle başarılı olduğunu ifade eden Doç.Dr. Kutoğlu, "Amacımız vatandaşı tehdit eden sorunu bildirip, yetkilileri uyarmak. Karasu'da olduğu gibi bazılarından sonuç aldık. Çok mutuyuz" dedi.

BAZI DEPREMLERİ ÖNCEDEN GÖZLEMLEDİK

Doğa Afetleri Araştırma Derneği Başkanı Fuat Agalday ise bundan 11 yıl önce depremlerin tahmin edilebilirliğinin konuşulamadığını belirterek, "Ancak günümüzde en çok karşı çıkanlar bile buna yönelik projelerin içerisinde yer almaya başladılar. Gemlik'te yamulmanın olduğu yerde bir istasyon kurduk. Ancak tam takibi için iki istasyon daha kurulması gerekiyor. Gemlik'te ise 4 istasyon var, yılsonuna kadar 9 olacak" diye konuştu. Depremleri istasyonlardan aldıkları verilerden hareketle önceden öngörebildiklerini belirten Agalday, "1 Nisan ile 12 Nisan tarihleri arasında tüm istasyonlardan ortak etki geldi. Ama noktasal tespit yapamadık, çünkü Ege'de istasyon yoktu. Bir hafta içerisinde Simav depremi oldu. Nilüfer'de 28 Mart'ta anomaliler nedeniyle Nilüfer Belediyesi Sivil Savunmayı uyardık, 5 gün sonra 3, 4 Çalı depremi oldu. Buna benzer çok örneğimiz var" diye konuştu.

GEMLİK OVASININ ZEMİNİ ÇOK SORUNLU

Toplantıda konuşan Belediye Başkan Vekili Ak Parti'li Refik Yılmaz da, deprem gerçeğinin Van ile yeniden hatırlandığını bildirerek, "Gemlik'te iki fay ve ovada yoğun yapılaşma var. Gemlik'te zemin çok sorunlu, binalar da öyle. Belediyeler Birliği'nde Gemlik'in durumunu gündeme getirdik. Bugün beyanlarımızı ağır bulanlar olabilir. Ancak, yapı denetiminin olmadığı 1999 öncesinde yapılan binalar sorunlu. Binaların altında zeytin havuzları var. Tuzlu su ve nem korozyonu artırıyor" dedi.

Daha sonra çeşitli binalardan topladığı paslı demir parçalarını gösteren Yılmaz "Gördüğünüz gibi, dokunduğunuzda dağılıyor. Çürümüş durumdalar. Bu demirlerin taşıyıcı özelliği kalmamış! Gemlik'te pek çok binanın durumu bu. Hangi Şartlarda yaşadığımızı, nasıl binalarda oturduğumuzu anlatmak zorundayız. Bunu yapmazsak vatandaşlarımıza ihanet etmiş oluruz" diye konuştu.

KAYALIK BÖLGEYE TAŞINMALI

Gemlik'te ovada yapılaşmanın artık mümkün olmadığını belirten Refik Yılmaz, makilik olup daha sonra zeytin dikimi yapılan tepelerde zeminin uygun olduğunu anımsatarak "Biz yılda 30, 40 kilo ürün veren zeytinlikler imara açılsın demiyoruz. Gösterdiğimiz yerlerde üç, beş kilo ürün alınabiliyor. Kayalık üstü olduğundan zeytin ağaçları yeterince büyüyemiyor. 3771 sayılı Zeytinciliği Koruma Yasası'nın Gemlik'e özel, 1'inci Derece deprem riski olduğu için istisnai olarak değiştirilmesi gerekiyor. Sayın Başbakanımızın bu konudaki kararlılığı bizlere umut veriyor" dedi. Yeni bir kentsel dönüşümün akademik odalar, üniversiteler ve yerel yönetimlerin işbirliğini gerektirdiğini belirten Yılmaz, Gemlik Belediyesi'nde bir deprem komisyonu kuracaklarını da bildirdi.

ADETA YALVARDIK

MMO Bursa Şubesi Başkanı İbrahim Mart ise, 1999 depreminden sonra TMMOB'a bağlı odalar olarak adeta yalvardıklarını ancak seslerini duyan olmadığını belirtti. Mart, "Erciş, Van, son olsun diyoruz. Artık deprem afete dönüşmesin, Gemlik Van olmasın, gereken tedbirler alınsın diyoruz. Bizler depreme ait önlemlerin hem yasalar he de uygulama açısından ısrarımızı sürdürüyoruz" diye konuştu. - Bursa/ Gemlik