Dr. Elçin Başol'dan Ateşkes ve Barış Anlaşması Değerlendirmesi: 'Orta-Alt Düzeyde İhtimal'

Dr. Elçin Başol, ateşkes süreci ve olası barış anlaşmasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Başol, mevcut koşullarda kapsamlı ve kalıcı bir barış anlaşması ihtimalinin 'orta-alt düzeyde' olduğunu belirterek, 'Sıfır değil ancak güçlü de değil' ifadelerini kullandı. Sürecin daha çok 'silahları susturma' ve kritik dosyaları dondurarak yönetme stratejisine dayandığını vurgulayan Başol, iki aşamalı planın da bunu gösterdiğini söyledi.

Ancak ateşkesin kapsamının muğlak olduğuna dikkat çekti. Tarafların kırmızı çizgilerinin sert olduğunu belirten Başol, özellikle Lübnan ve Hürmüz dosyalarının anlaşmayı daha başlangıçta kırılgan hale getirdiğini dile getirdi. Bu nedenle sürecin Camp David benzeri kapsamlı bir barışla sonuçlanmasının zor olduğunu ifade eden Başol, 'En iyi ihtimalle sınırlı, teknik, parçalı ve sürekli yeniden pazarlık gerektiren bir düzenleme ortaya çıkacaktır' dedi.

ABD ve İran'ın anlaşmaya olan ihtiyacının farklı nitelikler taşıdığını vurgulayan Başol, Washington yönetiminin önceliğinin İran'la tarihsel bir uzlaşmadan ziyade savaşı kontrol altına almak, enerji piyasalarındaki şoku sınırlamak ve yeni bir Orta Doğu bataklığına saplanmamak olduğunu söyledi. İran açısından ise daha 'varoluşsal' bir ihtiyaç söz konusu. Başol, Tahran yönetiminin ekonomik nefes alma, yaptırım baskısının hafifletilmesi ve rejimin iç meşruiyetinin korunmasını hedeflediğini ifade etti.

Nihai anlaşma arayışının merkezinde nükleer sınırlamalar karşılığında yaptırımların hafifletilmesinin yer aldığını söyleyen Başol, tarafların bunu tam bir uzlaşmadan ziyade daha maliyetli bir savaşın büyümesini engelleyen bir 'çıkış kapısı' olarak gördüğünü ifade etti. Hürmüz Boğazı'nın statüsüne ilişkin tartışmalara da değinen Başol, hukuki bir statü değişikliğinden ziyade fiili bir düzenlemenin söz konusu olduğunu belirtti.

Başol, tüm bu veriler ışığında ateşkesin ve olası anlaşmanın kalıcılığına ilişkin beklentinin düşük olduğunu yineleyerek, 'Orta-alt düzeyde bir ihtimalden söz edebiliriz' değerlendirmesinde bulundu.