Emir Altında Olmayana Tutuklama Yapılamayacak

Anayasa Mahkemesi, Askerlik Kanunu'nun askeri amirlere, emir altında olmayanları da disiplinin temini için tutuklama yetkisi veren hükmünü iptal etti. Anayasa ile Silahlı Kuvvetlerin iç düzeni bakımından gerekli olan hallerde kanunla kişi hürriyetinin kısıtlanması sonucunu doğuracak düzenlemeler yapılmasına imkân tanındığını belirten Anayasa Mahkemesi, idareye geniş bir takdir yetkisi tanıyan kuralın, süre yönünden öngörülebilir olmadığını ve keyfi yorum ve uygulamalara karşı yeterince koruma sağlamadığını ifade etti.

Hava Kuvvetleri Komutanlığı Hava Eğitim Komutanlığı Askeri Mahkemesi, baktığı bir davada, 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'nun 169. maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına vararak, iptaline karar verilmesi istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu. Davayı esastan görüşen Yüksek Mahkeme, Kanun'un, "Her mafevk, emir altında olmayanları da disiplinin temini için muvakkat olarak tevkif etmeye veya ettirmeye salahiyetlidir. Ancak bu tevkif keyfiyeti gün ve saatiyle derhal mevkufun disiplin amirine bildirilmelidir" hükmünü içeren 169. maddesini iptal etti. İptal kararının gerekçesi Resmi Gazete'de yayımlandı. İptal hükmü, altı ay sonra yürürlüğe girecek. Kararın iptal gerekçesinde, kuralla, disiplin amacıyla kendine özgü geçici bir kontrol altına alma tedbiri düzenlendiğinin ancak kontrol altına alınmanın süresine ilişkin bir sınırlama öngörülmediği belirtildi. Gerekçede, kanunun metninin, bireylerin, gerektiğinde hukuki yardım almak suretiyle, hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını belli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine imkân verecek düzeyde kaleme alınmış olması gerektiği belirtildi. İtiraz konusu kuralla disiplini temin amacıyla kendine özgü bir kontrol müessesesi düzenlenmiş olduğunun vurgulandığı gerekçede, "Üst'ün ve tabii amirin, disiplini ihlâl edeni ne kadar süre zarfında tutabileceğine dair bir sınırlama bulunmaması kişilerin belirsiz süreyle özgürlüklerinden mahrum bırakılması tehlikesi ortaya çıkmaktadır" denildi. Anayasa ile Silahlı Kuvvetlerin iç düzeni bakımından gerekli olan hallerde kanunla kişi hürriyetinin kısıtlanması sonucunu doğuracak düzenlemeler yapılmasına imkân tanındığının anımsatıldığı gerekçede, idareye geniş bir takdir yetkisi tanıyan itiraz konusu kuralın, süre yönünden öngörülebilir olmadığı, idarenin keyfi yorum ve uygulamalarına karşı yeterince koruma sağlamadığı ifade edildi.