Kalp Hastalıklarının Yüzde 80'i Önlenebilir

Bilecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Enes Çelik, kalp hastalıklarının yüzde 80'inin önlenebilir olduğunu söyledi. Ülkemizde, 2023 yılında yapılan bir çalışmada 15 yaş üzerindeki nüfusta kalp ve damar hastalığı sıklığının yüzde 7 olduğu belirlendi. Kalp ve damar hastalıkları dünya genelinde en sık görülen ölüm nedenleri arasında yer alıyor. Erken tanı, sağlıklı yaşam ve risk faktörlerinin kontrol altına alınması hayati önem taşıyor.

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre her yıl yaklaşık 20 milyon kişi kalp ve damar hastalıkları nedeniyle hayatını kaybediyor. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre ise ülkemizdeki ölümlerin yaklaşık yüzde 28'i bu hastalıklardan kaynaklanıyor. Tütün kullanımı, sağlıksız beslenme, hareketsizlik, aşırı kilo, hipertansiyon, yüksek kolesterol ve stres gibi risk faktörleri hastalığın gelişiminde önemli rol oynuyor. Erken tanı hayati önem taşıyor ve Hastalık Yönetimi Platformu (HYP) sayesinde riskli bireyler tespit edilerek düzenli takibe alınıyor.

Kalp ve damar hastalıkları ülkemizde ve dünyada en sık görülen, aynı zamanda en fazla engellilik ve ölümlere yol açan nedenler arasında yer alıyor. Nüfusun yaşlanması, artan kentleşme, sağlıksız yaşam tarzları ve stres gibi faktörler bu hastalıkların yaygınlaşmasında etkili oluyor. Türkiye İstatistik Kurumu'nun 2024 yılına ait verilerine göre ülkemizdeki tüm ölümlerin yaklaşık yüzde 28'i kalp ve damar hastalıklarından kaynaklanıyor. Kalp sağlığının korunması ve risk faktörlerinin azaltılması toplum sağlığının geliştirilmesi için öncelikli alanlar arasında bulunuyor.

Kalp Sağlığı Haftası, toplumda farkındalık oluşturmak, sağlıklı yaşam alışkanlıklarını teşvik etmek ve kalp hastalıklarının önlenebilir olduğunu vurgulamak için önemli fırsatlar sunuyor. Kalp ve damar hastalıklarının büyük bir kısmı sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleri ile önlenebiliyor ya da kontrol altında tutulabiliyor. Tütün kullanımı, sağlıksız beslenme, fiziksel hareketsizlik, aşırı kilo, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol gibi değiştirilebilir risk faktörleri kalp hastalıklarının gelişiminde önemli rol oynuyor. Bu risk faktörlerinin kontrol altına alınması ile kalp krizi ve inme gibi ciddi sağlık sorunlarının neredeyse yüzde 80'inin önüne geçilebiliyor.

Sağlıklı Hayat Merkezleri, sigara bırakma poliklinikleri, diyetisyen, fizyoterapist, psikolog ve sosyal çalışmacılarla verdikleri danışmanlık hizmetleriyle risk faktörleri ile mücadele sürecine önemli katkılar sağlıyor. Kalp ve damar hastalıklarına erken tanı koymak, uygun tedavi ve düzenli takiplerle hastalığın ilerlemesini ve komplikasyon gelişmesini önlemek, oluşabilecek engellilikleri ve erken ölümleri azaltmak bakımından büyük önem taşıyor. Aile hekimliği birimleri, kalp ve damar hastalıklarının erken tespiti ve yönetiminde kritik rol oynuyor. Aile hekimlerinin 2025 yılında yaptıkları kardiyovasküler risk taramaları neticesinde 735 binden fazla vatandaşta kalp damar hastalığı riski belirlemeleri ve bu kişileri düzenli takibe almaları, HYP uygulamasının kronik hastalıkları yönetmekte ne kadar etkili kullanıldığını ortaya koyuyor.