KOBİ'lerin İhracatı 90 Milyar Dolara Ulaştı

"Bugün ülkemiz gibi gelişmekte olan ülkeler için, ekonomik anlamda hangi kalkınma stratejisi benimsenirse benimsensin, artık uluslararası ticaretin katkıları olmadan kalkınmanın olmayacağını söyleyebiliriz. Ülkemiz açısından ihracat, kalkınma sürecinde gereksinim duyulan yatırımların, döviz sıkıntısına girmeden, yabancı sermaye beklemeden karşılanmasına yardımcı olan bir işleve sahiptir. Bununla birlikte dış pazarlar iç pazarlara oranla, daha kapsamlı ve karmaşık tüketici, alıcı, kullanıcı ve aracı gibi öğelerin istek ve ihtiyaçlarını kapsamaktadır. Bu nedenle, ürün farklılaştırması ve çeşitlendirmesi, kitlesel üretim, üretim ve satış maliyetleri, rekabetçi fiyat uygulama, standartlar ve kalite kontrolü, ihracatın finansmanı ile pazar araştırması gibi hususlar ihracata başlama ve ihracatın arttırılması noktasında önemli mihenk taşlarıdır.

Ülkemizde KOBİ'lerin tek başlarına ihracatta kalıcı bir başarı sağlamaları; iyi bir organizasyon, bilgi, deneyim, sermaye ve kadro gerektirmektedir. Bu açıdan, KOBİ'lerin dış pazarlara açılma sorunlarını büyük işletmelerin sorunlarından çok farklı düşünmemek gerekir. Buna rağmen, yapıları itibarı ile sorunların boyutları ve çözümü değişmektedir. Bu anlamda uluslararası pazarlara uygun miktar ve kalitede üretimden başlayıp pazarlama, teknik bilgi ve mevzuat eksikliğine kadar uzanan alanlarda KOBİ'lerin eksikliklerinden bahsedilebilir. Ancak Biz KOSGEB olarak, KOBİ'lerimizin dış pazarlara açılabilmesi sürecinin de yalın bir şekilde ele alınıp, adım adım uluslararasılaşmalarının sağlanabileceğini düşünüyoruz. Bu amaçla, KOBİ'lerimizin dış pazarları tanımaları için Yurtdışı İş Gezisi ve Eşleştirme faaliyetlerine yönelik destekler sağlıyoruz.

Biraz da KOBİ'lere sağladığımız bu desteklerle nelerin başarıldığını göstermekte ve ülkemiz ihracatında KOBİ'lerimizin payına ilişkin kısaca birkaç rakam vermekte fayda görüyorum.

Bir kez de buradan teşekkür etmek isterim ki; ulusal istatistik ofisimiz TÜİK, 2009 yılından itibaren "Girişim Özelliklerine Göre Dış Ticaret İstatistikleri" çalışması ile KOBİ'lerimizin ülkemiz dış ticaretindeki payını düzenli olarak açıklıyor. Bu sayede biz de hangi sektörlerdeki hangi KOBİ'lerimizin, hangi pazarlara, hangi ürün gruplarıyla ihracat yaptığını izleyebiliyor ve politikalarımızı buna göre şekillendiriyoruz.

Bahsettiğim çalışmanın sonuçlarına göre 2009, 2010 ve 2011 yılları için KOBİ'lerimizin ihracatımızdaki payının %60 civarında seyrettiğini görüyoruz. 2012 yılı sonuçları henüz kamuoyu ile paylaşılmadı ve sanırım Eylül ayı sonlarına doğru bu rakamların da açıklanabileceğini düşünüyoruz. Ama biz KOSGEB olarak yaklaşık 152 Milyar Dolarlık milli ihracatımızın 85-90 Milyar Dolarının KOBİ'lerimiz tarafından gerçekleştirilmiş olabileceğini tahmin ediyoruz.

İhracatın GSYH'ya oranı 2007-2012 döneminde yıllık ortalama yüzde 17,2 olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde yıllık ortalama ihracat artışı nominal olarak yüzde 11,5, reel olarak yüzde 6,8 olmuştur. Küresel krizin özellikle AB ekonomilerinde yoğun olarak yaşanması, reel kurun artış eğiliminde olması, sanayide birim ücret endeksinde 2009 yılı hariç olmak üzere kaydedilen artış eğilimi, ihracatın rekabet gücünü olumsuz yönde etkilemiştir. İhracat fiyatları bu dönemde dalgalı bir seyir göstermiş ve yıllık ortalama yüzde 4 oranında artmıştır.

2012 yılında yüzde 3,7 oranında gerçekleşen teknoloji yoğun ürünlerin, altın hariç toplam ihracat içindeki payının artırılması ihtiyacı devam etmektedir. Küresel krize bağlı olarak AB pazarında artan rekabet sonrasında, Türkiye'nin geleneksel ticaret ortağı olan AB'ye yaptığı ihracatta orta düşük ve düşük teknolojili ürünlerin payının arttığı gözlenmiştir. Bu gelişmeler çerçevesinde, Türkiye'nin AB'ye yaptığı ihracatın nominal olarak artmasına karşın, pazar çeşitliğine bağlı olarak diğer ülkelere yapılan ihracattaki hızlı artış nedeniyle AB'nin toplam ihracat içindeki payı azalmıştır. Buna göre yeni ihraç pazarlarına açılımla birlikte AB dışı pazarların toplam ihracat içerisindeki payı 2006 yılındaki yüzde 40,5 seviyesinden 2012 yılında yüzde 59,7 seviyesine yükselmiştir . Biraz daha detaylı rakamlar vermek gerekirse; 2011 Yılında toplam ihracatımız, 52.495 işletme tarafından gerçekleştirilmiş olup, bu işletmelerimizin 49.943'ü (%95.1) sadece çalışan sayısı dikkate alındığında KOBİ niteliğindeki işletmelerimizdir. 10. Kalkınma planımızda öngörülen hedef doğrultusunda 2018 yılına kadar ihracatçı KOBİ sayımızı 60 Bine, bu KOBİ'lerimiz tarafından yapılan ihracat tutarının da 150 Milyar Dolara ulaşmasını hedefliyoruz.