Sanatçıların Hakları İçin Buluşma

Kültür ve Turizm Bakanlığı katkılarıyla, Türkiye Güzel Sanat Eseri Sahipleri Meslek Birliği (GESAM) tarafından düzenlenen "Büyük Buluşmalar" serisinin üçüncü toplantısı gerçekleştirildi.

Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi (MSGSÜ) Fındıklı Yerleşkesi'ndeki Sedad Hakkı Eldem Oditoryumu'ndaki etkinlikte "Lisanslama Uygulamaları", "Yeniden Satıştan Pay Hakkı" ve "Dijital Rozetleme Tescil ve Takip Sistemleri" konuları, alanında uzman isimler tarafından ele alındı.

Rektör Yardımcısı Prof. Yasemin Nur Erkalır, açılışta yaptığı konuşmada, programın sanat ve sanata emek verenler için özel bir buluşma olduğunu belirterek, "Bizim için bu etkinlik çok değerli bir anlama sahip. Burada çok özel ve tarihi bir mekandayız. Bizler bu önemli mekana 100 sene önce geldik ve burada sanata ve eğitime destek vermeye çalışıyoruz. Bugün bu özel mekanda çok önemli bir mesele, sanatın ve sanatçıların hakları konuşulacak ve onların sorunları ele alınacak. Bu konu elbette hepimiz için çok önemli. Böylesi önemli bir buluşmaya ev sahipliği yapmaktan dolayı çok mutluyuz." dedi.

"GESAM yaklaşık 40 yıldır sanatçıların mali ve manevi haklarını korumak için çalışıyor"

GESAM Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. İsa Eliri de sanatın, emeğin ve kültürün korunması ve geleceğe taşınması için tarihi bir sorumluluğu paylaşmak üzere bir araya geldiklerini söyledi.

Sanatçıların bir ülke için taşıdığı öneme değinen Eliri, şöyle devam etti:

"Sanatçılar, bir ülkenin yalnızca üretim yapan bireyleri değil, o ülkenin kültürel hafızası, kimliği ve geleceğe bırakacağı en kıymetli mirasıdır. Bu nedenle sanatçının hakkının korunması, kültürün, hafızanın ve geleceğin korunmasıdır. GESAM olarak yaklaşık 40 yıldır sanatçıların mali ve manevi haklarını korumak için çalışıyoruz. Ancak çağın ve teknolojinin değişimi ve gelişimiyle birlikte bugün sanatın, üretim ve dolaşım biçimleri değişti, dijital teknolojilere bağlı platformlar çoğaldı. Fakat bununla birlikte sanatçıların haklarındaki korunma sistemi maalesef aynı hızla kendini yenileyemedi."

Eliri, GESAM'ın sektördeki paydaşlarıyla çalışmalar yürüttüğünü belirterek, "Sanatçıların haklarını daha güçlü şekilde koruyabilmek istiyoruz. Bunun için dijital tescil, kayıt, eser takibi, lisanslama ve yeniden satış hakları gibi alanlarda reform niteliğinde çalışmalar yapıyoruz. Böylece yeni yol haritaları ve projeler geliştiriyor, bunları sektördeki değerli paydaşlar ile şekillendirmeyi planlıyoruz. Sanatın geleceğini telif, tescil ve lisanslama sistemleriyle daha güçlü bir zemine taşımayı amaçladığımız bu süreçte değerli katkılarınız hem Bakanlığımız hem de bizler için büyük önem taşımaktadır. GESAM'ın hedefi sanatçıların yalnızca bugüne dair karşılaştığı sorunları çözmek değil, sanatçıların yasal haklarını geleceğin dünyasında da koruyacak güçlü bir sistem oluşturmaktır." diye konuştu.

Sanat eserlerinin korunmasında öncelikle kayıt altına alınması, kimliklerinin belirlenmesi ve takibinin yapılması gerektiğini vurgulayan Eliri, şunları kaydetti:

"Eserlerin tescil edilmesi, hem sanatçının haklarının korunmasını sağlar hem de eserlerin orijinalliğinin güvence altına alınmasına yardımcı olur. Bu sürdürülebilir kültür endüstrisi için vazgeçilmez bir unsurdur. GESAM, sanat eserlerinin korunmasına yönelik olarak dijital tescil ve takip sistemleri geliştirmek yönünde çok önemli adımlar atmış, çalışmalar başlatmıştır. Bu sistemler sayesinde sanat eserlerinin orijinalliği, kimliklendirilmesi, sahiplik bilgilerinin güvenli şekilde saklanması ve eserlerin izlenebilir hale gelmesi mümkün olacaktır."

"Bu mücadeleyi sanatçılar tek başına veremez"

İsa Eliri, lisanslama ve telif haklarında kültürel alanın gelişimi, sürekliliği ve aktarımı noktasında sürecin önemine değinerek, "Sanat eserlerinin kayıt altına alınması, yalnızca sanatçıların haklarını korumakla kalmayacaktır. Atılan bu adım aynı zamanda kültürel mirasın gelecek kuşaklara güvenle aktarılmasını sağlamakla birlikte, uluslararası ekosistemler ve kültür endüstrisi içerisinde temsil edilmesini de sağlayacaktır. Günümüzde teknolojide yaşanan baş döndürücü yenilikler çerçevesinde dijital teknolojiler, internet ve küresel sanat piyasası, sanat eserlerinin uluslararası platformlarda dolaşımını artırırken, aynı zamanda hak ihlalleri riskini de büyütmektedir. Dolayısıyla bu ihlallerin engellenememesi dünya genelinde olduğu kadar ülkemizde de milyarlarca dolarlık ekonomik zarara, vergi kayıplarına, istihdam düşüşüne ve yaratıcılığın azalmasına neden olmaktadır." ifadelerini kullandı.

GESAM'ın temel amaçlarından birisinin bilinçli, güçlü ve örgütlü bir sanatçı topluluğuyla hareket etmek olduğunu dile getiren Eliri, şunları aktardı:

"GESAM çatısı altında oluşturulacak böylesi bir birlik hem sanatın değerini koruyacak hem de ülkemizin kültürel zenginliğini geleceğe taşıyacaktır. Bu süreçte hassasiyetle üzerinde durduğumuz temel hususlar örgütlü birliktelik, kolektif işbirliğidir. Bu mücadeleyi sanatçılar tek başına veremez. Galeriler, kurumlar, hukuk sistemi ve kamu birlikte hareket etmelidir. Bugün burada sanatçı haklarını ve adaletini koruyan hukuk insanlarının katılımı bizleri onurlandırmış, kültür endüstrisinin tüm bileşenleri ve sanatçılarımıza güç vermiştir. Çünkü bizler biliyoruz ki sanatçının hakkının korunması, kültürlerin geleceğe aktarılmasının teminatıdır."

Açılış konuşmasının ardından GESAM Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. İsa Eliri, katkılarından dolayı MSGSÜ Rektörü Prof. Dr. Ahmet Sacit Açıkgözoğlu adına hazırlanan plaketi Rektör Yardımcısı Prof. Yasemin Nur Erkalır'a takdim etti.

Hukuk ve sanat dünyasının öncü isimleri panelde buluştu

"Lisanslama Uygulamaları ve Yeniden Satıştan Pay Hakkı" konusunun ele alındığı panelde, fikri haklar ve sanat hukuku alanında uzman yargı mensupları ile sanat dünyasının önde gelen isimleri bir araya geldi.

Oturumda Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesi Hakimi Fatma Sonan Dolunay, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı Asım Ekren, sanatçı ve Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi (FSMVÜ) Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aydın Ayan, Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ) Sanat ve Tasarım Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mehmet Emin Kahraman, Uluslararası Plastik Sanatçılar Derneği (UPSD) Başkanı Denizhan Özer, sanatçı ve galeri yöneticisi Doğan Paksoy ile Telif Hakları Derneği Başkanı Cafer Vayni konuşmacı olarak yer aldı.

Program, plaket ve katılım belgesi takdiminin ardından sona erdi.