Tütün Endüstrisinin Hedefi Kadın ve Gençler!

Türkiye'de tütün kontrolü alanındaki çalışmalar erkekler üzerinde son dönemde başarılı sonuçlar vermeye başlasa da, aynı başarının kadın ve gençler üzerinde gerçekleşmediği bilinmektedir. Bu durumun en somut yansımasını sigara kullanım oranlarında gözlenmektedir. Örneğin 1993 yılında Türkiye'de erkeklerin %57.8'i sigara kullanırken bu oran 2012 yılında %41.40'a gerilemiştir. Yani geçen yirmi yılda erkeklerin sigara kullanım oranları %28 azalmıştır. Kadınlarda sigara kullanım oranı ise 2012 yılında yapılan bir araştırmaya göre %13.1'dir. Araştırma verileri yıllar içerisinde kadınların

Türkiye'de erkekler kadar sigara içmediğini, ancak bugün ve gelecekte tütün endüstrisi açısından "potansiyel müşteri" olarak en önemli hedef grubu oluşturduğuna işaret etmektedir.

Öte yandan 2012 yılında gerçekleştirilen Küresel Yetişkin Tütün Araştırma verileri dikkate alındığında Türkiye'de en çok 25-34 ile 35-44 yaş grubundaki bireylerin tütün ürünü kullandıkları görülmektedir. Ayrıca yapılan araştırmalar Türkiye'de sigara içenlerin yaş ortalamasının giderek düştüğünü ve 15-24 yaş grubunda her gün sigara kullanımının %22'ye (erkeklerde %35) ulaştığına işaret etmektedir.

Bu durumun en önemli nedeni kadınların ve özellikle gençlerin tütün endüstrisi tarafından öncelikli grup olarak belirlenmesi ve bu iki gruba yönelik saldırgan kampanyaların uygulanmasıdır. Bu noktada öğrencilerin %29,2'sinin gazete ve dergilerde sigara reklamları gördükleri, %11,6'sının üzerinde sigara firmalarının logosunun bulunduğu tişört, kalem veya çantaya sahip oldukları, 18 yaş altındaki öğrencilerin %52,8'inin ise 4207 sayılı Kanun'a göre yasak olmasına rağmen bakkaldan veya marketten rahatlıkla sigara alabildiği dikkat çekicidir.

Türkiye'nin özellikle gençler ve kadınlar açısından yaşadığı bu olumsuz tablonun en temel nedenleri; tütün endüstrinin üniversiteleri mekan tutması, tütün ürünlerine bağımlılığı ve cazibeyi arttıran girdilerin eklenmesi ve sigaraların satış noktalarında reklam gibi teşhir edilmesidir. Özellikle üniversitelerde tütün endüstrisi tarafından gerçekleştirilen "kariyer günleri" ya da çeşitli başlıklar altında verilen konferanslar çok dikkat çekicidir.

Türk Toraks Derneği Türkiye'nin geleceğini etkileyen bu önemli sorunu 16. Yıllık Kongresi'nde gündeme getirecektir. Kongrede gerçekleşecek toplantıda kadın alanında toplumsal cinsiyet kavramı ve gençlik alanında endüstri ile gençlik arasında tarihsel süreçte kurulan ilişki irdelenecek ve sosyoloji disiplininin katkısıyla bu iki alana dair gelecekte hangi stratejilerin uygulanması gerektiği belirlenecektir. Hiç kuşkusuz bu başlık altında belirlenen stratejilerin Türkiye'nin sürdüreceği Ulusal Tütün Kontrolü Programı Eylem Planına yansıması da olacaktır.

Program;

Tütün kontrolü açısından cinsiyet ve toplumsal cinsiyet

Dr. Türkan Günay; Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı

Tütün endüstrisi gençliği kazandı mı?

Dr. Çağla Uyanusta Küçük; Yıldırım Beyazıt Eğitim Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları Kliniği

Gelecekte ne yapalım?

Dr. Temmuz Gönç Şavran; Anadolu Üniversitesi Fen- Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü