DEHB Tanısı Kadınlarda Daha Geç Konuyor: Toplumsal Etiketler ve Telafi Stratejileri

Araştırmalar, yetişkinlerde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tanısının kadınlara, erkeklere kıyasla genellikle daha geç konduğunu gösteriyor. Sosyal girişim Awen For Us'ın verilerine göre, DEHB tanı yaşı kadınlarda yaklaşık 29, erkeklerdeyse 24 civarında. Kadınların toplumda 'fazla duygusal', 'daha hayalci' veya 'dalgın' diye algılanması, tanıyı geciktiren sebepler arasında yer alıyor.

Uzman psikolog Ayben Ertem, DEHB'nin bir istek eksikliği ya da tembellik değil, beynin yürütücü işlevlerinde farklı çalışmasıyla ilgili nörogelişimsel bir durum olduğunu vurguluyor. Erkek çocuklarda hiperaktivite ve hareketlilik daha belirgin olduğu için erken fark edilirken, kız çocuklarında DEHB hayal kurma, sessiz dikkat dağınıklığı ve içsel huzursuzluk olarak ortaya çıkıyor. Bu da tanının gecikmesine neden olabiliyor.

Ertem, toplumsal etiketlerin kritik bir rol oynadığını belirterek, kız çocukları için 'uslu ve düzenli' beklentilerinin, DEHB belirtilerinin gözden kaçmasına yol açtığını ifade ediyor. Kadınlar, çocukluktan itibaren aşırı planlama, mükemmeliyetçilik ve insanları memnun etme gibi telafi mekanizmaları geliştirerek durumu kamufle edebiliyor, bu da dışarıdan 'düzenli' görünmelerine rağmen içsel zorluklar yaşamalarına neden oluyor.

Psikiyatr ve psikoterapist Uzm. Dr. Emel Buyraz ise, çocuklukta tanı almayan yetişkinlerin genellikle ikincil problemlerle başvurduğunu söylüyor. Kadınlarda dikkat eksikliğinin ön planda olduğu durumlar, içsel zorluklar nedeniyle geç fark edilebiliyor. Ailelerden gelen şikâyetler, kadınlarda 'beceriksizlik' yorumları şeklinde olurken, erkeklerde ise sürekli kontrol edilme eğilimi görülebiliyor. Uzmanlar, DEHB'nin sadece 'yaramaz çocukların sorunu' olarak görülmemesi gerektiğini, özellikle kadınların yaşadığı görünmez mücadelenin tanınmasının önemli olduğunu vurguluyor.