TBMM'de 258 Kapalı Oturum Yapıldı

''Demokratik açılım'' konusuyla gündeme gelen Meclis'in bir konuyu kapalı oturumla gündeme almasına ilişkin uygulama, en çok Kurtuluş Savaşı, Lozan süreci ve Kıbrıs konusunda yapıldı. Cumhuriyetin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk de 11 kapalı oturumda Meclisi bilgilendirmişti.

AA muhabirinin yaptığı derlemelere göre, Mecliste bugüne kadar 258 kapalı oturum yapıldı.

Meclis, Kurtuluş Savaşını yönettiği 1920-1921-1922 yıllarında yoğun şekilde kapalı oturumlar gerçekleştirdi. Genel Kurulda, 1920'de 28, 1921'de 50 ve 1922'de 83 kapalı oturum yapıldı.

Kurtuluş Savaşı sonrasındaki Lozan sürecinde de sık sık kapalı oturumlar gerçekleştirildi. 1923 yılında yapılan 21 kapalı oturumun 11'inin konusunu, Lozan Konferansı oluşturdu. 1924'te yapılan 7, 1925'te yapılan 13 kapalı oturumun konusunu, ağırlıklı olarak iç güvenlik meseleleri oluşturdu.

1925'te 13 kez gerçekleştirilen kapalı oturum uygulamasına, 1934 yılına kadar başvurulmadı. Kapalı oturum 1934 yılında bir kez yapıldı, sonra 1962 yılına kadar görüşmelerde yine bu uygulamaya gidilmedi. 1962'de 6 kez yapıldıktan sonra yeniden sıklaşmaya başlayan kapalı oturumlar, ağırlıklı olarak Kıbrıs konusunda gerçekleştirilmeye başlandı.

-KIBRIS, IRAK VE TERÖR-

Terör, Irak ve Kıbrıs kapalı oturumların sık konuları arasında yer aldı.

Mecliste, Kıbrıs konusunda bugüne kadar 10 kapalı oturum yapıldı.

Kıbrıs konusundaki kapalı oturumlardan belki de en önemlisi, Kıbrıs Barış Harekatından 2 gün önce, 18 Temmuz 1974 tarihinde yapılan kapalı oturum oldu. Kıbrıs'la ilgili kapalı oturumlardan da sadece bu görüşmenin tutanakları açıklandı.

2000'li yıllarda ise kapalı oturumların büyük bir bölümünü, Irak ve terör konuları oluşturdu.

TBMM Genel Kurulunda yapılan kapalı oturumların önemli bir bölümünü de terörle mücadele çerçevesinde Irak ve Irak'ın kuzeyi ile ilgili yapılan 6 kapalı oturum oluşturdu.

Bu kapalı oturumların ilki, 6 Şubat 2003'te Irak'a olası müdahale için hazırlık yapılabilmesi için ABD'ye mensup teknik ve askeri personelin 3 ay süreyle Türkiye'de bulunması amacıyla TBMM'ye sunulan Başbakanlık Tezkeresi üzerinde oldu.

Türk askerinin yurtdışına gönderilmesi, yabancı askerlerin de 6 ay süreyle Türkiye'de bulunması için yetki istemini içeren ve kabul edilmemesi nedeniyle çokça tartışılan Başbakanlık Tezkeresi de 1 Mart 2003'teki kapalı oturumda görüşüldü.

Türk Silahlı Kuvvetlerinin Kuzey Irak'a gönderilmesine ve yabancı silahlı kuvvetlere ait hava unsurlarının Türk hava sahasını kullanabilmesine izin veren Başbakanlık Tezkeresi ise 20 Mart 2003'teki kapalı oturumda ele alındı.

Türk Silahlı Kuvvetlerinin Irak'ta güvenlik ve istikrara katkı yapmak amacıyla Irak'a gönderilmesine ilişkin tezkere, 7 Ekim 2003'te Genel Kuruldaki kapalı oturumda kabul edildi.

Genel Kurulda, 23 Ocak 2007'deki kapalı oturumda da AK Parti ve CHP'nin, Irak'taki gelişmeler ile bölücü terör örgütünün Kuzey Irak'taki faaliyetleri ve Kerkük'ün durumuna ilişkin önergeleri birleştirilerek görüşüldü.

Irak konusundaki son kapalı oturum ise Türk Silahlı Kuvvetlerinin Kuzey Irak operasyonu hakkında 20 Mart 2008'de yapıldı.

Irak'la ilgili kapalı oturum tutanakları, 10 yıl gizli kalma şartı nedeniyle bugüne kadar açıklanmadı.

-GÜNEYDOĞU VE TERÖR SORUNU İÇİN 3 KAPALI OTURUM-

TBMM Genel Kurulu, Güneydoğu ve terör konusunu tartışmak üzere de kapalı oturum yöntemine başvurdu. Bu konularda, bugüne kadar 3 kez kapalı oturum yapıldı.

1987'de Güneydoğu olaylarının tümü hakkında, 1990'da Hükümetin terörle ilgili çalışmaları ve 1996'da da ''Çekiç Güç'' konusunda kapalı oturum gerçekleştirildi. Bu kapalı oturumlardaki tutanaklar da açıklanmadı.

Meclis'te, 20 Şubat 1985'de Bulgaristan'da yaşayan Türklerin içinde bulundukları durum (açıklanmadı), 2 Şubat 2000'de Mavi Akım Projesi, 14 Mart 2003'te İş Kanunu Tasarısının 11. maddesi, 13 Şubat 2008'de Cumhurbaşkanı tarafından Meclise iade edilen Vakıflar Kanunu ve 4 Mart 2008'de büyükşehir belediye sınırları içerisinde ilçe kurulmasına ilişkin kanun tasarısı kapalı oturumlarda ele alındı.

TBMM'deki son kapalı oturum ise 13 Mayıs 2009 yılında, Suriye sınırındaki kara mayınlarının temizlenmesi hakkındaki kanun tasarısı üzerinde yapıldı.

Bugüne kadar Meclis'te 258 kapalı oturumun 48'inin gizliliği devam ederken, 210'unun tutanağı açıklandı.

İçtüzüğe göre, kapalı oturumlara, bakan ve milletvekillerinin dışında kimse alınmıyor. Kapalı oturum tutanakları, 10 yıl geçtikten sonra yayımlanabiliyor.