"Zonguldak'ta Tasman Sorunu ve Taşıdığı Riskler" Paneli

Zonguldak Karaelmas Üniversitesi (ZKÜ) Afet İzleme ve Araştırma Laboratuvarı Sorumlusu Doç. Dr. Hakan Kutoğlu, "Yer altındaki damarın büyüklüğü ve yer yüzüne yakınlığı tasman etkisi yapabiliyor" dedi.

Kutoğlu, "Zonguldak'ta Tasman Sorunu ve Taşıdığı Riskler" konulu panelde yaptığı konuşmada, tasmanın esas itibarıyla düşey yönlü yer değiştirme ya da çökme olarak tanımlandığını söyledi.

Tasmanın yer altı madenciliğinden kaynaklanabileceği gibi jeolojik ve çevresel özelliklere bağlı olarak da meydana geldiğini dile getiren Kutoğlu, şöyle konuştu:

"Zonguldak'ın jeolopolitik yapısına baktığımız zaman burada kireç taşı geçirgen bir tabakadır. Burada zemin suları yağmur sularının etkileşimiyle kireç taşı çözünebiliyor. Neticede yer altında boşluklar meydana geliyor. Kentte büyük geniş mağara sistemleri var. Kıyı boyunca kireç taşı deformasyonu olduğu yerde yoğun mağara sistemleri bulunuyor. Üniversitemizin bulunduğu yer Bahçelievler Mahallesi ve civarında yaygın mağara sistemleri söz konusu. Geçtiğimiz aylarda Gelik beldesinde bir obruk meydana geldi. Geniş bir mağara sisteminin olduğu yerde oldu."

Zonguldak'ta yer altı madenciliğinin geniş alana yayıldığına dikkati çeken Kutoğlu, "Yer altından kömürü çıkartıyorsunuz. Çıkardığınız zaman burada meydana gelen boşluk nedeniyle bir süre sonra göçme yaşanıyor. Bu göçme yukarı doğru etkisini göstererek yer yüzeyinde de çökmelere neden oluyor. Yer altındaki damarın büyüklüğü ve yer yüzüne yakınlığı tasman etkisi yapabiliyor" dedi.

Derinlik artıkça tasmanın etkisinin de değiştiğini dile getiren Doç. Dr. Kutoğlu, şöyle devam etti:

"İngiliz kömür madenleri için bir oran çıkartılmış. Hindistan'da bazı parametreler çıkartılmış. Bunları hepsi deneysel parametrelerdir. Her yerde aynı sonucu vermez. Zonguldak'ta çok farklı durumlar söz konusu olabilir. Bu tabakaların özelliklerine bağlı durumlar. Kentte 150 yıldır taş kömürü madenciliği yapılıyor. Tasmanlar bina yüzeyinde çatlaklar meydana getiriyor. İlimizde birçok binada ve bölgede çatlaklara rastlamamız mümkün. Biz burada interpramit teknolojisini kullanarak Zonguldak'la ilgili deformasyonları belirlemeye çalıştık. İncivez Mahallesi ile Kozlu beldesi arasında yakalaşık 11 santimetrelik bir çökme var. Üzülmez, Karadon ve Gelik bölgelerinde de benzer çökmeler söz konusu. Buralarda maden ocağı faaliyetleri olduğunu biliyoruz."

Hakan Kutoğlu, Kozlu beldesinde bulunan liman bölgesinde deformasyonların söz konusu olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

"Bu bölgedeki tasmanları GPS yardımıyla izledik. GPS verileri bize bu bölgeyle ilgili 8 santimetre tasman olduğu uyarısını verdi. Yaptığımız incelemelerde aynı bölgede benzer oluşumların devam ettiğini ve giderek yoğunlaştığını görüyoruz. Gerek belediyelere gerekse Zonguldak Valiliğine ede ettiğimiz sonuçları rapor olarak gönderdik. Onlar da bu konuyla alakalı olarak ilgili bakanlıklarla ve gerekli kurumlarla temasa geçmişler. Zannedersem gerekli önlem ve çalışmaları yapacaklar."

- ZONGULDAK