Türkiye, Halikarnas Heykellerinin İadesi İçin AİHM'ye Başvuruyor

Observer gazetesi, " Türkiye, British Museum'daki heykellerin iadesi talebiyle insan hakları hukukuna başvuruyor" dediği haberde davanın "bir test" ve "dünya müzeleri için potansiyel bir felaket" oluşturacağını yazdı Türkiye'nin topraklarından alınarak yurt dışındaki müzelere götürülen tarihi eserlerin iadesini sağlamak için bir süreden beri verdiği mücadelede yeni bir adım atılıyor. İngiliz Observer gazetesi, Türkiye'nin Londra'daki British Museum'daki bazı heykellerin iadesi talebiyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) başvuracağına dikkat çekerken, davanın "bir test" ve "dünya müzeleri için potansiyel bir felaket" olacağını yazdı.

İngiltere'de Pazar günleri yayımlanan Observer gazetesi, "Türkiye, British Museum'daki heykellerin iadesini talep etmek için insan hakları hukukuna başvuruyor" başlığını kullandığı haberinde, Bodrum Halikarnas Mozolesi için yapılan heykelleri geri almak için AİHM'e başvurulacağını kaydetti.

"Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde bu Türk meydan okuması, sanat eserlerinin bir ülkeden başka bir ülkeye iadesi açısından bir test davası, dünyanın müzeleri için potansiyel bir felaket olacak" yorumunu yapan gazete, İngiltere'den iade istenen eserlerin arasında "British Museum tarafından 19. yüzyılın ortasında satın alınan muhteşem bir at kafasının" da bulunduğuna işaret etti.

Bu arada, Observer'e konuşan İstanbullu avukat Remzi Kazmaz, 30 Ocak'ta AİHM'ye bir başvuru yapılacağını belirtirken Bodrum kenti, il valiliği, Kültür ve Turizm Bakanlığı ve diğer başka kurumların adına 30 avukatın harekete geçtiğini de anlattı.

-"İNSAN HAKLARI HUKUKUNUN KULLANILDIĞINI HİÇ DUYMAMIŞTIM"-

Öte yandan, 118 bin imzayı taşıyan bir dilekçe hazırlandığı ve Strazburg'daki mahkemeye Türkiye'nin nasıl eski eserleri kaybettiğini ortaya koyan bir belgesel gösterileceğinin de kaydedildiği haberde avukat Kazmaz'ın "Eserlerin yasal bir biçimde alındığına inanmıyoruz" sözleri de aktarıldı.

Görüşlerine başvurulduğu İngiliz insan hakları hukukçusu Gwendolen Morgan da büyük bir olasılıkla İngiltere'nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin "Her gerçek ve tüzel kişi, maliki olduğu şeyleri barışçıl bir biçimde kullanma hakkına sahiptir" diyen 1. protokolünün 1. maddesini ihlal ettiğinin savunulacağı değerlendirmesinde bulundu.

Observer, tanınmış kültürel mülk hukuku uzmanı İngiltere'nin önde gelen hukukçularından Norman Palmer'in daha önce AİHM'de böyle bir girişim yapıldığını duymadığını belirttiğine dikkat çektikten sonra davanın, Parthenon mermerlerinin iadesini isteyen Yunanistan ile başka ülkelerce tarafından yakından izleneceğini kaydetti.

-BRİTİSH MUSEUM: "OSMANLI MAKAMLARINCA VERİLER FERMANLAR VAR"-

Öte yandan, British Museum'un bir sözcüsü de, "Dava ile ilgili herhangi bir şey duymadık bu nedenle yorum yapamayız" demekle birlikte, söz konusu parçaların, kazı yapılması ve bulunan eserlerin British Museum'a götürülmesine izin veren Osmanlı makamlarınca çıkartılan fermanlar ile alındığını öne sürdü.

Observer, haberine son verirken de Türkiye'nin Los Angeles'deki Getty Müzesi dahil dünya çapında başka kurumlardan iade taleplerinde bulunduğuna da dikkat çekti. - Ankara