4. İstanbul Finans Zirvesi

Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, "Büyüme potansiyeli yüksekse kısa vadede finansman dışarıdan da gelebilir. Ama orta uzun vadede tabi ki tasarruflarımızı artırarak, katma değer zincirini de yukarı çıkararak büyümeyi başaracağız" dedi.

Bakan Şimşek, Anadolu Ajansı'nın (AA) resmi iletişim sponsoru olduğu 4. İstanbul Finans Zirvesi'nde yaptığı konuşmada, Türkiye'nin tasarruf açığındaki en büyük sebebin erken emeklilik olduğunu belirterek, dünyanın hiçbir ülkesinde Türkiye'de olduğu gibi erken emeklilik olmadığını ifade etti.

OECD ülkelerinde kadınların 62, erkeklerin ise 63 yaşında emekli olduğuna işaret eden Şimşek, "Türkiye'de emekli kadınların ortalama yaşı 41, erkeklerin ise 45. Bu rakamlara baktığınızda şu anda dünyanın en genç emeklileri Türkiye'de. Onun için bu durumu kötüleştirecek adımlar atamayız" ifadelerini kullandı.

Türkiye'de kadınların iş gücüne katılım oranının yüzde 32 olduğunu ve bu oranı mutlaka artırmak zorunda olduklarını belirten Şimşek, "Hükümetlerimiz döneminde 'Haydi Kızlar Okula' projesini başlattık. Böylece 100 binlerce okula gitmeyecek kız okula gitmeye başladı. 2002'de 100 erkek öğrenci başına 91 kız öğrenci varken, şimdi 100 erkek başına, 102 kız öğrenci var" dedi.

Mehmet Şimşek, iş gücü piyasasının çok katı olduğunu ve bunu esnekleştirerek, işsizlik oranının çok daha düşeceğini belirterek, "Avrupa'yla aynı ortalama saatte adam çalıştırırsak çok daha fazla adam çalıştırmış oluruz. Bu konuda reformlara karşı bir duruş olduğu için reformlarda arzulanan mesafeyi kat edemiyoruz" dedi.

Şimşek, eğitimde istenilen seviyeye gelinirse teknolojinin çok daha fazla gelişeceğini belirterek,"Ar-Ge'ye çok önem veriyoruz. Özel sektöre büyük teşvikler veriyoruz. 100 liralık Ar-Ge harcaması yapana 225 lira destek veriyoruz. Dünyada böyle bir teklif yok" diye konuştu.

Vergi reformu konusuna değinen Şimşek, şunları kaydetti:

"2002'de çalışan her 100 kişinin 52'si kayıt dışıydı, şu anda 38'e kadar düşürdük. Daha kat edeceğimiz çok mesafe var. Genel olarak kayıt dışı ekonominin büyüklüğünü yüzde 32-33'lerden yüzde 27'lere kadar indirdik. Türkiye kayıt dışılığı azaltmada 38 ülke arasında en başarılılardan biri. Birçok AB ülkesinden de daha iyi bir noktaya geliyoruz. AB ülkelerinden Bulgaristan, Romanya, Hırvatistan, Litvanya ve Estonya'daki kayıt dışılık oranı Türkiye'den fazla durumda.

Ben bunu gururlanacak bir tablo olarak görmüyorum. Bizim çok hızlı bir şekilde AB ülkeleri ortalamasını yakalamamız lazım. Bunun için ne gerekiyorsa yapacağız. Şu anda Maliye Bakanlığı olarak bu yönde projeler hazırlıyoruz ve peyderpey uygulamaya koyacağız. Daha çok veri toplayacağız, bu verileri kullanacağız ve kayıt dışılığı azaltacağız."

"Nükleer konusunda attığımız adımlar uzun vadeli"

Şimşek, finans piyasalarını derinleştirdiklerini dile getirerek, finansman deyince bankadan borç almayı anlamanın yanlış bir yaklaşım olduğunu, şirketlerin mutlaka borsaya gelmeyi öğrenmesi gerektiğini söyledi.

Bakan Şimşek, gelişmekte olan ülkelerde borsaya kayıtlı şirketlerin halka açıklık oranı yüzde 70 iken Türkiye'de bu oranın yüzde 30 olduğunun bilgisini verdi.

Enerji verimliliğinin önemini vurgulayan Şimşek, şunları kaydetti:

"Cari açık önemli bir sorun. 2002 yılında bu ülke 9 milyar dolarlık enerji ithal ediyormuş ve ortalama petrol fiyatı 23-24 dolarmış. Bugün bu fiyat 110 dolar civarı ve yaklaşık 60 milyar dolar ödüyoruz. Peki, petrol fiyatları 60 dolar olsaydı bugün Türkiye'nin cari açığı nerede olurdu? Petrol fiyatlarındaki her 10 dolarlık çıkış, Türkiye'nin cari açığını neredeyse 5 milyar dolar artırıyor. Biz komşularımızın 5'te biri kadar şanslı olsaydık şimdi çok farklı noktada olurduk.

Rusya'yı övüyorlar. Ben de överim. Rusya'nın milli geliri 2,1 trilyon dolar. Enerji satışından, yani doğalgaz ve petrolden gelen vergi gelirlerini çıkarın, Rusya'nın bütçesi 210 milyar dolar açık veriyor. Biz enerjiyi ithal etmemize rağmen rağmen milli gelire oranla enerji hariç bütçe açığı onlarda yüzde 10, bizde ise yüzde 1 civarında."

Özellikle yerli ve yenilenebilir kaynaklar konusunda ciddi bir çabaları olduğunu anlatan Şimşek, Türkiye'de şu anda toplam kurulu elektrik enerjisi kapasitesinin yüzde 38'inin yenilenebilir kaynaklardan elde edildiğini, yaptıkları yatırımlarla gelecek 5-7 yıl arasında bu oranın yüzde 68'e çıkacağına inandığını dile getirdi.

Şimşek, nükleer santrallerin devreye girmesiyle Türkiye'nin çok farklı bir noktaya geleceğini belirterek, "Nükleer konusunda attığımız adımlar uzun vadeli adımlar. Ama enerji verimliliği bugün başarılabilir. Bu konuda daha çok çalışmamız lazım" dedi.

" Merkez Bankası'na güvenin"

Uzun vadede en önemli konunun kurumsal altyapı olduğuna dikkati çeken Şimşek, "Kurumların kalitesi iyi ise Türkiye büyümeyi başaracak. Demografik yapımız çok elverişli, kurumlarımızın kalitesi artıyor. Biz Türkiye'yi iyi bir konuma doğru götürüyoruz. Büyüme potansiyeli yüksekse kısa vadede finansman dışarıdan da gelebilir. Ama orta uzun vadede tabi ki tasarruflarımızı artırarak, katma değer zincirini de yukarı çıkararak büyümeyi başaracağız" şeklinde konuştu.

Türkiye'de 10 yıl önce yabancı sermayeli şirket sayısının 5 bin 600 olduğunu anımsatan Şimşek, bugün ise bu rakamın 34 bin 500'e çıktığını aktardı.

Şimşek, içeride bazı senaryolar dile getirilse de yabancı yatırımcının Türkiye'nin geleceğini çok daha parlak gördüğünü söyledi.

Türkiye'de reel efektif kur endeksinin uzun vadede yukarı doğru olduğunu belirten Şimşek, "Onun için siz gelin Merkez Bankası'na güvenin. Merkez Bankası'nın da söylediği şey aslında budur" dedi.

- İstanbul