AB taslağı, adayların tek pazar erişimini yükümlülük ihlalinde askıya almayı öngörüyor

Avrupa Birliği (AB), aday ülkelere dış politikaya uyum ve reform şartları karşılığında tam üyelik öncesinde tek pazara kademeli erişim imkanı sağlamayı değerlendiriyor.

Politico internet sitesinin ulaştığı AB Komisyonu taslağına göre, AB, hasım devletlere ve endüstriyel rakiplere karşı birlikle hareket etmeyi kabul eden aday ülkelere ekonomisini daha fazla açacak.

Bu kapsamda, aday ülkelerin, üyelik süreçleri devam ederken AB ülkelerinin mallar, hizmetler, sermaye ve kişilerin serbestçe dolaşabildiği ortak ekonomik alanı olan tek pazara, araştırma programlarına ve sanayi işbirliği imkanlarına erişimi artırılacak.

Ekonomik yakınlaşmada tek pazar öncelikli alan olacak. Aday ülkelerin daha erken entegrasyonu AB şirketlerine yeni fırsatlar sunarken, Avrupa değer zincirlerini güçlendirecek ve stratejik bağımlılıkları azaltacak.

Mevzuat uyumu ve uygulama kapasitesi dikkate alınarak araştırma, yenilikçilik ve sanayi işbirliğinin derinleştirilebileceği alanlar da belirlenecek.

Yakın işbirliği için değerlendirilen alanlar arasında yarı iletkenler, kuantum teknolojileri, biyoteknoloji, yapay zeka ve uzay da yer alacak.

Aday ülkelere sağlanacak ekonomik imkanlar, AB'nin dış politika hedeflerine uyum şartına bağlı olacak.

Kademeli entegrasyonun nihai hedefi tam üyelik olacak

Tek pazara erişim değerlendirmelerinde stratejik uyum, kritik bağımlılıklar, altyapı ile tedarik zincirlerine yönelik riskleri yönetme kapasitesi dikkate alınacak.

Hassas teknolojilerin AB'nin hasım olarak gördüğü devletlerle ve ticari rakiplerle paylaşılması da erişim imkanlarını etkileyecek.

Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde sağlanan imkanların askıya alınması veya geri çekilmesi söz konusu olacak.

Kademeli entegrasyonun nihai hedefi tam üyelik olacak. Katılım sürecinin tamamlanması ve kalıcı reformların gerçekleştirilmesi gerekliliği sürecek.

Plan kapsamında Ukrayna, Moldova, Arnavutluk ve Karadağ için gelecek yıllarda üyelik sürecini hızlandırmaya yönelik yol haritaları hazırlanması öngörülüyor.

Demokrasi ve hukukun üstünlüğü alanlarındaki reformların üyelik sonrasında da korunması için izleme, teşvik ve uygulama mekanizmaları getirilecek.

Genişleyen AB içinde kararların gecikmesi veya engellenmesi riskini azaltmak amacıyla daha fazla alanda nitelikli çoğunlukla karar alınması da değerlendiriliyor.

Taslağın 6 Ekim'de üst düzey AB yetkililerine sunulması, 15-16 Ekim'de Brüksel'de düzenlenecek AB Liderler Zirvesi'nde de ele alınması bekleniyor.