Bankacılık Sektörünün 9 Aylık Net Karı 17.1 Milyar Tl(2)

Bankacılık sektörünün 9 aylık net karı geçen yılın aynı dönemine göre 2 milyar 484 milyon tutarında, yüzde 17 oranında artışla 17 milyar 104 milyon TL'ye yükseldi Bankacılık sektörünün 9 aylık net karı geçen yılın aynı dönemine göre 2 milyar 484 milyon tutarında, yüzde 17 oranında artışla 17 milyar 104 milyon TL'ye yükseldi. Sektörde faaliyet gösteren 48 bankadan 35'inin karında son bir yıllık dönemde artış gerçekleşti.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), Türk Bankacılık Sektörü Genel Görünümü-Eylül 2012 Raporu'nu yayınladı. Rapora göre Eylül 2012 itibarıyla 48 banka, 10 bin 892 şube ve 199 bin 230 personel ile faaliyetini sürdürdüğü 2012 yılının dokuz aylık döneminde personel sayısı 3 bin 959 kişi, şube sayısı 375 adet arttı. Off-shore şubeler dahil 79 adet yurtdışı şube ve 11 adet temsilcilikle toplamda 17 ülkede faaliyet gösteren sektörün, iştirakler de dahil edildiğinde faaliyet gösterdiği yabancı ülke sayısı 31'e yükseldi. (Odea Bank 28 Eylül 2012 tarih ve 4963 sayılı kararla faaliyet izni aldı, Ekim ayında faaliyete başladı.)

Bankacılık sektörünün aktif toplamı 2012 yılının dokuz aylık döneminde yüzde 7.5 artarak 1 trilyon 309 milyar TL seviyesine ulaştı. 2011 yılının ikinci yarısında gerçekleştirilen kredi maliyetini arttırıcı düzenleme değişiklikleri ile son çeyrekte Merkez Bankası tarafından parasal sıkılaştırma önlemleri çerçevesinde faiz koridorunun genişletilmesi ve repo ihaleleri yoluyla yapılan fonlamanın azaltılması 2012 yılının ilk yarısına kadar etkili oldu. Bu dönemde fonlama maliyetlerinde artış, kredi artısında ve sektörün büyüme trendinde yavaşlama görüldü. 2012 yılı ortasından itibaren ise cari açık ve ekonomideki olumlu gelişmelere paralel olarak Merkez Bankası'nın piyasalardaki likiditeyi artırıcı ve fonlama maliyetlerini düşürücü yaklaşımı etkili oldu. Buna rağmen, iç ve dış talepteki zayıflama bankacılık sektörü üzerinde sınırlayıcı bir etki yarattı.

-TOPLAM KREDİLER 3. ÇEYREKTE YÜZDE 2.5 ARTTI-

Bankacılık sektörü, 2012 yılında da temel olarak krediler ve zorunlu karşılıklardan kaynaklanan aktif büyümesini, mevduat, ihraç edilen menkul kıymetler ve bankalara borçlardaki artış ile fonladı. 2012 yılında menkul kıymet ihracı yoluyla yaratılan kaynak miktarı 15 milyar TL tutarında, yüzde 81.4 oranında artış gösterdi. 42.5 milyar TL'lik mevduat artışından sonra yıl içinde başvurulan ikinci önemli yabancı kaynak oldu.

Bankacılık sektörünün toplam kredileri ağırlıklı olarak bireysel krediler ve kurumsal veya ticari kredilerdeki artışların etkisi ile yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 2.5 artış gösterdi. 2011 yılsonuna göre toplam 72.7 milyar TL tutarında, yüzde 10.7 artan krediler Eylül 2012 itibarıyla 755.6 milyar TL seviyesine ulaştı. Toplam aktifler içindeki payı 2011 yılsonuna göre 1.6 puan yükselerek yüzde 57.7'ye ulaşan kredilerde enflasyondan arındırılmış yıllık reel artış yüzde 9.8 düzeyinde gerçekleşirken, kur etkisinden arındırılmış yıllık artış oranı ise yüzde 16.9 olarak hesaplandı.

-EN YAVAŞ ARTIŞ KOBİ KREDİLERİNDE-

KOBİ kredileri 2012 yılının 9 aylık döneminde yüzde 5.8 ile en yavaş artan kredi türü oldu. Anılan dönemde kurumsal veya ticari krediler yüzde 11.6, bireysel krediler yüzde 13 artış gösterdi. Eylül 2012 itibarıyla 252.9 milyar TL seviyesine ulasan bireysel kredilerin 68.2 milyar TL'si (yüzde 26.9) kredi kartı alacaklarından, 184.8 milyar TL'si (yüzde 73.1) ise tüketici kredilerinden oluştu. Özellikle 2011 yılının üçüncü çeyreğinden itibaren kredi kartı alacakları tüketici kredilerinden daha hızlı artış gösterdi. Taksitli nakit avans kullanımındaki artışın yanı sıra hizmet, sigorta ve telekom gibi bazı sektörlerde taksitli ödemelerin daha yoğun kullanılmaya başlaması ile toplam kredi kartı alacakları içinde taksitli kredi kartlarının payında gözlenen artış eğilimi halen devam etmekte olup, söz konusu oran Eylül 2012 itibarıyla yüzde 51.2'ye yükseldi. Sektörün takipteki alacaklarında 2010 yılında başlayan düşüş eğilimi, 2011 yılının son çeyreğinde yüzde 3 artışa döndü. Takipteki alacaklar, 2.8 milyar TL'si yılın üçüncü çeyreğinde olmak üzere, 2011 yılsonuna göre 4 milyar TL (yüzde 21) artarak Eylül 2012 itibarıyla 23 milyar TL seviyesine yükseldi.

2011 yılsonu ile karşılaştırıldığında takipteki kurumsal veya ticari krediler yüzde 24.7, bireysel krediler yüzde 20.9, KOBİ kredileri yüzde 16 artarken; bireysel kredi kartı alacaklarındaki artış yüzde 15.5, tüketici kredilerindeki artış ise yüzde 26.7 olarak gerçekleşti. Anılan dönemde ihtiyaç ve diğer tüketici kredilerindeki 819 milyon TL tutarında, yüzde 35.7 oranındaki artış takipteki tüketici kredilerindeki artışta belirleyici oldu.

-TAKİBE DÖNÜŞÜM ORANI YÜZDE 2.9 SEVİYESİNDE-

Ekim 2009'da yüzde 5.4'e kadar yükselen takibe dönüşüm oranında özellikle 2010 ve 2011 yıllarında yüksek kredi artışı, sorunlu kredi tahsilatları ve takipteki alacak oluşumunun yavaşlaması ile azalma görüldü. 2011 yılının son çeyreğinden itibaren ise yatay bir seyir izlemeye başlayan oran, 2012 yılının üçüncü çeyreğinde yükselişe geçti. Eylül 2012 itibarıyla yüzde 2.9 seviyesinde gerçekleşti. İçinde bulunulan konjonktüre bağlı olarak bankaların plasman tercihini krediden yana kullanması, menkul değerlerinin toplam aktifler içindeki payını azaltmaya devam etti. Bu kapsamda menkul değerler portföyündeki nominal azalışla birlikte toplam aktiflerdeki büyüme sonucu Eylül 2012 itibarıyla menkul değerlerin toplam aktifler içindeki payı yüzde 21.2'ye geriledi. Aynı tarihte kamu brüt borç stokunun 530.5 milyar TL'ye yükselmesine karşılık menkul değerler portföyündeki azalış sonucu kamu borç stokunun bankalarca finanse edilen kısmı yüzde 50.9'a geriledi.

-TOPLAM MEVDUAT TUTARI 738 MİLYON TL-

Eylül 2012 itibarıyla Türk bankacılık sektörünün toplam mevduat tutarı 738 milyar milyar TL düzeyine ulaştı. Ekonomideki yavaşlamaya paralel olarak, bankacılık sektörü toplam pasifleri 2012 yılının dokuz ayında yüzde 7.5 ile sınırlı artış gösterirken, mevduat artış hızı aynı dönemde yüzde 6.1 düzeyinde kaldı ve mevduatın pasif toplamı içerisindeki payı 0.7 puan azalarak yüzde 56.4 düzeyine geriledi, ancak önceki çeyrekteki ağırlığını korudu. Mevduatın payının azalmasında yurtiçi tasarruf artış hızının azalmasının yanı sıra, bankaların yurtdışı piyasalar ve repo imkanlarını kullanması ve menkul kıymet ihraçları gibi alternatif kaynaklara başvurması da etkili oldu.

-MEVDUATIN VADESİ HALA KISA-

Sektörün en önemli fon kaynağı ve aktif pasif vade uyumsuzluğunun temel sebebi olan mevduatın vadesinin 2010 yılına kıyasla uzamasına rağmen, mevduatın vadesinin halen kısa olduğu ve 2012 yılının üçüncü çeyreğinde, üç aya kadar vadede artış görülmek suretiyle bir miktar daha kısaldığı görüldü.

-SEKTÖRÜN YURTDIŞI BANKALARDAN TEMİN ETTİĞİ BORÇLAR YÜZDE 10.6 ARTTI-

Sektörün yurtdışı bankalardan temin ettiği borçların toplamı, yılsonuna göre yüzde 10.6 oranında (10.3 milyar dolar) artış göstererek Eylül 2012 itibarıyla 108 milyar dolara yükseldi. Euro alanında yer alan ülke ekonomilerinde yaşanan olumsuz gelişmelerin etkisi sonucu bu bölgeden sağlanan fonların toplam yurtdışı borçlar içindeki payı Eylül 2011 dönemine kıyasla 4.1 puan gerileyerek yüzde 45 düzeyinde oluştu. Öte yandan, Orta Doğu ve Asya ülkeleri merkezli finans kuruluşlarından sağlanan fonların toplam yurtdışı borçlar içindeki payının artış gösterdiği gözlendi.

-SEKTÖRÜN ÖZKAYNAKLARI 168.2 MİLYAR TL'YE ULAŞTI-

Yılın dokuz aylık döneminde sektörün özkaynakları yüzde 16.3 (23.5 milyar TL) artarak 168.2 milyar TL'ye ulaştı. Sektörün kar dağıtımının sınırlandırılması ve karların bünyede bırakılmasının teşvik edilmesi yönünde Kurum tarafından sürdürülen uygulama sayesinde bankaların bilançolarında toplam ödenmiş sermayelerinin yaklaşık iki katı kadar yedek akçe oluşumu sağlanarak sektörün güçlü özkaynak yapısı korundu. Sektörün sermaye yeterliliği rasyosu Eylül 2012 itibarıyla yüzde 16.5 düzeyinde gerçekleşti.

-BANKACILIK SEKTÖRÜ NET KARI YÜZDE 17 ARTTI-

Bankacılık sektörü dönem net karı geçen yılın aynı dönemine kıyasla 2 milyar 484 milyon TL tutarında, yüzde 17 artarak Eylül 2012'de 17 milyar 104 milyon TL'ye yükseldi. Sektörde faaliyet gösteren 48 bankadan 35'inin karında son bir yıllık dönemde artış gerçekleşti. Sektör karının artışında, faiz dışı gelir gider dengesindeki gerilemeye karsın, yükselen net faiz marjı belirleyici oldu.

Türk Bankacılık Sektörünün şube ve personel sayısı genel olarak artmakla birlikte, ülke ve dünya ekonomisindeki gelişmelere ve makro ekonomik koşullara bağlı olarak artış hızı değişti. 2012 yılında genel olarak şube ve personel artış hızı GSYİH'nın önemli düzeyde artış gösterdiği 2011 yılının gerisinde oluştu.

Eylül 2012 itibarıyla sektördeki toplam aktif payı sıralamasına paralel olarak, sektörde istihdam edilen personelin yüzde 45.3'ü (90 bin 218 kişi) özel bankalarda, yüzde 25.6'sı (50 bin 914 kisi) kamu bankalarında ve yüzde 19.1'i yabancı bankalarda (38 bin 54 kişi) çalıştığı belirlendi.

(ANKA/SON)

(HGS/OE) - Ankara