Ceviz Üretimi İçin Yeni Stratejiler

İstanbul Ticaret Borsasının (İSTİB) katma değeri yüksek tarımsal ürünlerin yaygınlaştırılması amacıyla başlattığı "Altın Tohumlar" projesinde bu ay "Nasıl Ceviz Yetiştiricisi Olunur?" konusu ele alındı.

İSTİB'den yapılan açıklamaya göre, toplantıda ithalatın yerli üreticilere zarar verdiği ve ceviz üretiminin yaygınlaşması için gümrük vergisinin yükseltilmesi, ihtisas gümrüklerinin kurulması ve desteklerin artırılması gerektiği vurgulandı.

Online gerçekleştirilen ve herkese açık olan toplantının açılış konuşmasını İSTİB Meclis Başkanı Ahmet Bülent Kasap, moderatörlüğünü İSTİB Genel Sekreter Yardımcısı İsmail Şen yaptı.

Toplantıya, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Sütyemez, Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürü Dr. Yılmaz Boz, Ceviz Üreticileri Derneği Başkanı Ömer Ergüder ve Avrupa Tarım Yönetim Kurulu Üyesi Haşimcan Yazıcıoğlu konuşmacı olarak katıldı.

Açıklamada toplantıdaki konuşmasına yer verilen Kasap, cevizdeki yüksek verim potansiyelinin yatırımcıyı cezbeden en temel nedenlerden biri olduğunu belirtti.

Kasap, son 20 yılda hem ceviz üretim miktarının hem de verimlilikte ilerleme sağlanmasına rağmen Türkiye'deki ceviz verimliliğinin dünya ortalamasının gerisinde olduğu bilgisini paylaştı.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine dikkati çeken Kasap, "Dünyada ortalama verim hektar başına 3,3 ton iken, ABD'de ceviz ağaçlarının verimi ortalama 4,2 ton/hektar civarındadır. Türkiye'de ise ceviz dikilen alanlar genel olarak artarken, verimlilik ise ortalama hektarda 2 ton seviyesinde yatay bir seyir izlemektedir. Bu durum, yerli üretimin artması için verimliliğin ne kadar önemli olduğunun da göstergesidir. Çünkü birim alandan yüksek verim, yüksek kazanç demektir. Yüksek kazanç da yatırımcıyı cezbeden en temel nedendir." ifadelerini kullandı.

"Yerli üretimi desteklemek için gümrük vergisi artırılmalı"

Ceviz Üreticileri Derneği Başkanı Ergüder de ithalatla veya yasal olmayan yollardan ülkeye giren cevizin yerli yetiştiricilere zarar verdiğini kaydetti.

Ergüder, "Bunun yanı sıra ana üreticilerden olan ABD ve Şili'nin ihracat rotasında birinci sıradayız. Ülkemize hem yasal hem de büyük boyutlarda gayri resmi ceviz girişinin olması yetiştiricilerimize zarar veriyor. Bu sebeple, ithalatın regüle edilerek gümrük vergisinin artırılması gerekli. Aynı zamanda farklı sektörlerde olduğu gibi kuruyemiş sektörünü için de ihtisas gümrükleri kurulmalı." açıklamasında bulundu.

Ceviz üretimindeki en büyük sorunlardan birinin ise verim konusu olduğunu vurgulayan Ergüder, mevcut verim rakamlarıyla yeni yatırımcıların gelmesinin ve ithal ürünler ile rekabet etmenin mümkün olmadığını anlattı.

Ergüder, "Verim ülkemizin en büyük sorunlarının başında geliyor. Ceviz bahçelerimizin potansiyelinin çok altında üretim gerçekleştiriyoruz. Cevizde rakibimiz olan Amerika ve Şili üretimlerini profesyonel şekilde yapıyorlar. Üretime geleneksel yöntemler ile devam edildiği sürece sektörün büyümesi, sektöre yeni yatırımcıların davet edilmesi ve ithal ürünler ile rekabet edilmesi mümkün değil." değerlendirmesinde bulundu.

"Ceviz stratejik bir ürün olarak değerlendirilmeli"

Avrupa Tarım Yönetim Kurulu Üyesi Yazıcıoğlu ise cevizin geçmiş dönemlerde stratejik bir ürün olarak görülmediğini aktararak, "Ülkemizde geçmişte ceviz bahçelerimiz yoktu, ağaçlarımız vardı. Fakat tüketimdeki artışa rağmen, üretimin düzenli bahçelere geçişinde ve teknoloji kullanımında geç kalınması, ceviz ürününde ithalata bağımlı olmamıza neden oldu. Bu durum, ülkemizden döviz çıkışını engellemek için cevizin stratejik bir ürün olarak görülmesine sebebiyet verdi." ifadelerini kullandı.

Teknoloji kullanımının ceviz üretimi için çok önemli olduğu kaydeden Yazıcıoğlu, cevizin stratejik bir ürün olarak değerlendirilmesi ve doğru stratejilerin uygulaması durumunda da ihraç edecek duruma gelebileceğine işaret etti.

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Sütyemez ise üniversite olarak yaklaşık 15 yıldır ıslah ve verim konularında yeni türler geliştirme çalışmaları yaptıklarını ifade etti.

Sütyemez, "Üniversitemizde geliştirilen Diriliş türü ceviz, verim açısından son 3 yılda Chandler çeşidinden yüzde 15 ileri seviyede sonuçlar veriyor. Üstelik Diriliş türü, Chandler'e göre 15-20 gün daha önce hasat edilebiliyor. Islah programlarının devlet ve özel sektör iş birliği ile desteklenmesi halinde verimimizi daha da yükseltmemiz mümkün." açıklamasında bulundu.

Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürü Boz da ceviz üretimi konusunda devletin üretici ve yatırımcıya birçok teşvik ve destek sağladığını belirtti.