Mısır Ekonomisindeki Sorunlar Darbeyle Derinleşti

HANDAN SİLKİN -  SETA Dış Politika Araştırmacısı Mehmet Özkan, Mursi'nin dış politikada yaptığı atılımların önümüzdeki dönemde meyvelerini vermeye başlayabileceğini ancak darbeyle bu sürecin önünün kesildiğini kaydetti.

AA muhabirinin sorularını yanıtlayan akademisyenlere göre, Mısır'a özellikle AB'den yeterli destek gelmedi.

Özkan, Cumhurbaşkanı Mursi'nin bütçe açığını kapatma konusunda AB ve diğer ülkelerden destek istediğini ancak AB ülkelerinin bu desteği karşılıksız bıraktığını ifade etti.

Mursi'nin 2 temel ekonomi politikası üzerine yoğunlaştığını belirten Özkan, "Bunlardan biri acilen çözüm bulunması gereken bütçe açığını kapatmak diğeri ise yapısal anlamda Mısır ekonomisini dönüştürmek ve bu çerçevede ülkeyi dışarıya açmaktı" dedi.

Orta vadede yapısal değişikliklere yönelik olarak Mursi'nin "360 derecelik bir dış politika" izlemeye çalıstığını belirten Özkan, Mursi'nin Afrika, Asya, Avrupa ve bölgesine yeniden açılmaya ayrıca BRICS ülkeleriyle özel ilişkiler kurmaya çalıştığına dikkati çekti.

"Mursi, BRICS ülkeleriyle özel ilişkiler kurmaya önem veriyordu ve hatta Mısır'ın ileride bu ülkelere katılabileceğini bile kısmen ifade etti" diyen Özkan, bu açılımlardaki temel amacın hem Mısır'a yatırım çekmek hem de özellikle içeride yeni iş imkanları yaratarak demokratik sürecin sosyo-ekonomik tabanını genişletmek olduğunu vurguladı.

Ülkedeki istikrarsızlığın bu sürecin ilerlemesine izin vermediğini, Mursi'nin dış politikada yaptığı atılımların önümüzdeki dönemde meyvelerini vermeye başlayacakken darbeyle bu sürecin önünün kesildiğini dile getirdi.

Mursi'nin ekonomi merkezli plan ve projeler konusunda ülke içinde ciddi bir kaynak yaratma çabası içinde olduğunu belirten Mehmet Özkan, "Mesela develet televizyonundaki bir direktörün en az aylık 250 bin dolar aldığına dair bilgiler vardı. Bürokrasideki bazı konumlarda bulunanlar aşırı yüksek maaş alıyordu. Mursi döneminde bu kişilerin maaşının kısılması ve haksız kazanımların önüne geçilmesi için çalışmalar yapıldı. Elbette bu süreçten memnun olmayanlar da vardı" diye konuştu.

" Mısır ekonomisinde ciddi icraatlar gerçekleştirilemedi"

Osmangazi Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ahmet Uysal da, Mısır'ın büyük ekonomik sorunlarla boğuştuğunu belirterek, "Mübarek'in düşmesinin üzerinden 2,5 yıl geçmesine karşın işsizlik, enflasyon, düşük maaş ve yatırım azlığı gibi sorunların ciddi olarak sürdüğünü görmekteyiz" dedi.

Uysal, iç çatışma ve istikrarsızlık görüntüsünün turizmin ve yatırımın gelişmesine engel olduğunu ifade ederek, ülkede ciddi ölçekte kayıt dışı ekonomi olduğunu, mevzuatın zayıflığı dolayısıyla vergi toplanamadığını ve bütçe açığı oluştuğunu belirtti.

Devletin özellikle büyük şirketlerden alacağı yüksek miktarlardaki vergiyi toplayamadığı için sosyal hizmetlerin yerine getiremediğini kaydeden Ahmet Uysal, şöyle devam etti:

"Mursi'nin Hişam Kandil'e kurdurduğu hükümet, kredi ve mali yardım bularak kaynak sıkıntısını çözmeye çalışmıştır. Mübarek döneminden kalan ekonomik enkazı kaldırmak için dışardan arandı ama fazla bulanamadı. IMF ile anlaşılamadığı gibi Türkiye ve Katar dışında Körfez ülkelerinden ciddi destek bulamadı. Hatta Mübarek'in dondurulan hesaplarındaki büyük paraları da Batı ülkeleri iade etmedi. Dolayısıyla, ekonomiyi rahatlatacak çözümler gerçekleşmedi. Hem ekonomi bürokrasisi hem de ordu gibi devlet iştiraklerinin ciddi ağırlığı olduğu Mısır ekonomisinde ciddi icraatlar gerçekleştirilemedi. Hatta bürokratik direnç, hükümetin benzin, tüpgaz ve elektrik sıkıntını çözmesini bile engelledi. Yaşanan ekonomik sıkıntılar halkı canından bezdirdiği için hükümet karşıtı tepkiler ciddi boyutlara ulaşmıştır."

IMF tahminlerine göre, Mısır'da 2010'da yüzde 9,18 olan işsizlik oranı, 2011 yılında yüzde 12,06, 2012 yılında ise yüzde 12,31 olarak gerçekleşti. 2013 yılında ise yüzde 13,55 olması tahmin ediliyor. - İstanbul