"Octaper" Olasılığı Düşük, Türkiye İçin İyi Haber

GÖKHAN KURTARAN - ÜMİT ÇEVİK - Standard Bank Gelişmekte olan Piyasalar Ekonomisti Timothy Ash, ABD'de partiler arasındaki bütçe anlaşmazlığı nedeniyle hükümetin kısmen kapanmasının, ekim ayında tahvil alımında azaltım yapılacağına işaret eden "Octaper" beklentisini de azalttığını, bunun Türkiye için iyi haber olduğunu belirtti.

ABD hükümetinin,  Kongre'nin partiler arasındaki bütçe anlaşmazlığını çözememesinin ardından, kısmen kapanmasının uluslararası piyasalara olası etkilerine ilişkin AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Ash, "ABD'nin bütçe konusunda bir anlaşmaya varamaması daha düşük bir ekonomik büyümeye ve daha yavaş bir iyileşmeye neden olacaktır. Bu durum da tahvil alımında azaltmaya gidilmesinin yakın vadede daha düşük bir olasılığa sahip olması demek" dedi.

ABD'de Kongre'de yaşanan hararetli bütçe tartışmalarının sonucunda herhangi bir anlaşmaya varılmaması ve hükümetin kısmen kapanmasının gelişmekte olan ekonomileri dolaylı olarak kısa vadede pozitif etkileyebileceğini belirten Ash, "Octaper" beklentisinin azalmasının Türkiye'ye faydalı olabileceğin söyledi.

Ash,"Bu Türkiye için iyi haber. Öte yandan uzun vadede ABD ekonomisinin düğümlenmesi hem küresel ekonomi için hem de gelişmekte olan piyasalar için kötü olacaktır" ifadelerini kullandı.

Her gün 300 milyon dolar

Economics Consulting (EEC) Kurucusu ve Ekonomist Şevin Ekinci ise,  ABD'de hükümetin kapanmasının yeni bir durum olmadığını belirterek, daha önce de 1976'dan bu yana  ABD hükümetinin "geçici olarak" 18 kez kapandığını anımsattı.

1996 yılından bu yana böyle bir durum görülmediğini ifade eden Ekinci, bu durumun birkaç gün de sürebileceğini, birkaç hafta, hatta bir aylık bir zamanı da alabileceğini söyledi.

Ekinci, bu sefer hükümetin kısmen kapanmasının esas sebebinin Cumhuriyetçilerin bütçeyi, "Obamacare" olarak adlandırılan sağlık reformları için gereken harcamaları bir yıl sonrasına ertelememe durumunda geçirmeyeceklerini belirtmelerinden kaynaklandığını ifade etti.

Esas tartışmanın Cumhuriyetçiler ve Demokratlar arasında sağlık reformlarında yapılacak düzenlemeler (bu reformlar için yapılacak fonlamalar) konusunda çıkan anlaşmazlıktan kaynaklandığını dile getiren Ekinci, şunları aktardı:

"Yani problem politik bir güç gösterisinden kaynaklandı. Amerikan halkının dörtte biri de hükümetin kapatılmasından Cumhuriyetçileri sorumlu tutuyor. Başkan Barack Obama'yı sorumlu tutanlar sadece halkın yüzde 14'ü...  Geçmişte, hükümetin kapanması süreçleri, 1995 yılı dışında sadece birkaç gün sürmüştü. Ancak 1995 yılında ABD hükümeti 3 hafta boyunca kapalı kalmıştı ve ABD ekonomisine maliyeti 1,9 milyar dolar olmuştu. Hükümetin kapatılmasının ABD ekonomisine maliyetinin şu anda her gün için 300 milyon dolar olacağı hesaplanıyor. "

"Buradaki kritik konu, hükümetin kapalı olduğunda, 17 Ekim'de şu andaki tavan seviye olan 16,7 trilyon dolarlık borçlanma limitine ulaşıldığında ne olacağı?" diyen Ekinci, Cumhuriyetçilerin hükümete, eğer sağlık reformları konusunda ısrar edilirse borç tavanının artırılmasına itiraz edecekleri tehdidinde bulunduğunu ve borç tavanının 17 Ekim'de şu anda 16,7 trilyon dolarda bulunan seviyesinden artırılmaması durumunda ABD Hazinesi'nin borçlarını ödeyemeyeceğini ve ödeme konusunda temerrüde düşeceğini söyledi.

Aralık ayında varlık azaltımı

ABD'de hükümetin kısmen kapatılmasının piyasalar üzerinde çok fazla olumsuz etki yapmadığını hatta gelişmekte olan ülkelerin şu anda artıda olduğuna dikkati çeken Ekinci, bunun üç sebebi olduğunu belirtti.

Birinci sebebin, piyasaların kısa sürede sorunun çözüleceğine inanıyor olmaları olabileceğini kaydeden Ekinci, piyasa oyuncuları arasında yapılan anketlerde, ABD'nin temerrüde düşme riski olasılığının sadece yüzde 10 olarak görüldüğünü ve ABD'de belli başlı bankalarda yapılan anketlerde 51 ekonomistten 40'ının ABD'nin 17 Ekim'de temerrüde düşme riskinin yüzde 10'un bile altında olduğunu düşündüğünü söyledi.

Tarihsel olarak bakıldığında, hükümetin kapatılması konusunun çözümü üzerinden bir ay geçtikten sonra da piyasalarda ciddi kazanımlar gözlemlediklerini vurgulayan Ekinci,  şu an için en iyi senaryonun 17 Ekim borçlanma tavanı tarihine kadar bütçe sorunun Demokratlarla, Cumhuriyetçiler arasında uzlaşmayla sonuçlanması olacağını ancak konunun 17 Ekim sonrasına kalması durumunda ise muhakkak hisse senedi piyasalarında satışlara neden olacağını belirtti.

Piyasalarda şu anda panik havası görülmemesinin bir diğer nedenin ise S&P'nin pazartesi günü yaptığı açıklama olabileceğini dile getiren Ekinci,  "Pazartesi günü S&P'den açıklama geldi. Daha önce ABD'nin notunu 2011 yılında bir not düşürmüş idi. Aynı vaziyetin bu sefer gerçekleşmeyeceğini belirtmesi rahatsızlığı hafifletmiş olabilir. Üçüncü sebep ise, bu koşullar altında piyasa oyuncularının Fed'in varlık alımlarında azaltıma daha geç bir tarihte başlayacağı yönünde beklentileri olabilir" değerlendirmesinde bulundu.

Şu andaki bütçe konusunun tamamen politik temelli olduğuna dikkati çeken Ekinci, Fed'in bunu daha önceden fark edip geçen ayki FOMC toplantısında gardını ona göre aldığını ve varlık alımlarında azaltıma başlamanın borç tavanı sorununun çözülmesiyle de ilintili olduğunu açıkça gösterdiğini söyledi.

Ekinci, şunları kaydetti:

"ABD politikasını izlediğim kadarı ile benim hissiyatım hem borç tavanı hem de bütçe konusunun ekim ayı sonuna kadar 'borç tavanının artırılması şeklinde' çözülebileceği yönünde. Bu yüzden Fed'in hala en geç aralık ayında varlık alımlarında azaltıma başlayacağını düşünüyorum. Yani 30 Ekim'deki toplantı sonucunda olmasa bile en geç FOMC'nin 18 Aralık'taki toplantısında varlık alımlarının azaltılmaya başlayacağını düşünüyorum. Böyle bir durumda ekim ayında bütçe tartışmalarından kaynaklanan satışlar düşük çapta kalır."

"Octaper", Wall Street'te ekim ayında tahvil alım azaltımı yapılacağını işaret eden october ve tapering (tahvil alım azaltımı) sözcüklerinden türetilen bir ifade olarak piyasalarda kullanılıyor. - İstanbul