2026 Bütçesi Plan ve Bütçe Komisyonu'nda.

Haber: Zeynek Bozuklu - Ogün Akkaya

(TBMM) - İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta, 10 Kasım'ın ara tatil dönemine denk getirilmesine ilişkin, "10 Kasım işinde bilinçli bir tercih var. 10 Kasım Atatürk'tür. Atatürk'ü çocuklara öğretmeden siz nasıl bir eğitimden bahsediyorsunuz? Emin olun bu bilinçli bir tercih. Ben burada iyi niyet göremiyorum. Lütfen bu yanlıştan dönün" dedi.

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda, Milli Eğitim Bakanlığı'nın 2026 yılı bütçesi görüşülüyor. Bütçe üzerinde söz alan İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta, 10 Kasım'ın ara tatile denk getirilmesiyle ilgili "Sayın Bakanım çok özür diliyorum ama 10 Kasım işinde bilinçli bir tercih var" dedi. Bakan Tekin, Usta'ya "Gerçekten size yakışmıyor" yanıtını verdi. Usta, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Sayın Bakan, muhtemelen sizi de yanılttılar. Ben her şeyi rakamla konuşuyorum. 2019-2020 yılı ara tatilinden önce 49,5 gün okul var. 2020-21'de 54,5 gün okul var ara tatilinden önce. 2021-22'de 49,5 gün ara tatilinden önce Şimdi bu yıl kaç gün var? 44,5 gün. 5 gün sonra yapsaydınız ne olurdu? 49,5 olurdu. 54 bile yapmışsınız. Kaç yıl 49,5 yapmışsınız. Bu bir tercih değil de nedir Allah aşkına? Bu yıl ilkokula başlayan bir çocuk hiç 10 Kasım'ı okulda anmadan okuldan mezun olacak. Bunu kim yapıyor, bunun arkasında nasıl bir mantık var? Olmaz.

"Atatürk'ü çocuklarımıza öğretmemiz lazım"

10 Kasım Atatürk'tür. Atatürk'ü çocuklara öğretmeden siz nasıl bir eğitimden bahsediyorsunuz? Emin olun bu bilinçli bir tercih. Ben burada iyi niyet göremiyorum. Lütfen bu yanlıştan dönün. Atatürk'e hepimizin saygı duyması lazım. Atatürk'ü çocuklarımıza öğretmemiz lazım. Atatürk'ü öğrenmeyen bir çocuğun bu ülke için faydalı olabileceğini düşünmek mümkün değildir."

Ağbaba: "2015 yılında yani bundan 10 yıl önce bir profesör maaşıyla yaklaşık 190 kilogram dana et alınabiliyorken bugün 130 kilogram bile alınamıyor"

CHP Malatya Milletvekili Veli Ağbaba ise "Şimdiye kadar hep öğrencilerle ilgili konuştuk. Ben müsaade ederseniz biraz öğretim üyeliğine ilgili söylemek istiyorum" diyerek akademik camianın yaşadığı ekonomik sıkıntılara dikkat çekti.

Ağbaba, akademisyenlerin alım gücünün yıllar içinde düştüğünü belirterek, "Üniversite öğrencisi aç. İlkokul öğrencisi de aç. 2015 yılında yani bundan 10 yıl önce bir profesör maaşıyla yaklaşık 190 kilogram dana et alınabiliyorken bugün 130 kilogram bile alınamıyor. Bizim akademistlerimiz Avrupa'daki meslek bilimsel çalışmasını değil buzdolabının nasıl dolacağını düşünüyor" ifadelerini kullandı.

"Akademisyenler yurt dışını geçtik, artık yurt içine bile kongrelere gidemiyorlar"

Akademisyenlerin çalışma koşullarına da değinen Ağbaba, "Tasarruf tedbirleri kapsamında bazı akademisyenler kağıdını, kartuşunu, tahta kalemini bile cebinde almak zorunda. Yurt dışını geçtik, artık yurt içine bile kongrelere gidemiyorlar" diyerek yaşanan zorlukları aktardı.

Bilimsel yayın süreçlerindeki sıkıntılara işaret eden Ağbaba, "Uluslar dergilerde yayın yapmak şart çok, çoğu dergi açık erişim ücreti talep ediyor. Bizim akademisyenimiz o parayı ödemediği için kaliteli çalışmaları yayınlayamıyor" dedi.

Ağbaba, kadro sorunlarına da dikkat çekerek, "Doçentliği kazanan profesör hakikaten akademisyen rektörün insafına bırakılır. Özel üniversitelerde maaş eşitliği sağlamak için çalışma yaptınız ama özel üniversite çalışan araştırma görevlileri hala devletteki çok daha düşük ücret alıyor. Vakıf üniversitelerinde akademisyenler vasıfsız emeğe mahkum. Akademisyenlerin sesi kısılırsa, o ülke susar" ifadelerini kullandı.

"Devletin tahsilinden vazgeçtiği vergiler, öğrencilerin bir günlük yemek bedeli için tahsis edilsin"

CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay da Milli Eğitim Bakanlığı'nın bütçesi üzerine eleştirilerini sıraladı. Akay, şöyle konuştu:

"13 milyarlık ara aktarmalarla aşım ilerlemiş durumda. Başlangıç ödeneklerinin düzgün belirlenip aşıma sebep vermeden ilerlenmesi iyi olacak. Bütün bakanlıklar için bunu söylüyorum. Cari transferler var, 38 milyar. Bunun alt hesapları kar amacı gitmeyen kuruluşlara yapılan transferler, hane halkı ve işletmelere yapılan transferler, yurt dışına yapılan transferler... Şimdi detay rakamları vermiyorum ama bunlarla ilgili biraz bize açıklayıcı bilgi verilirse mutlu olacağız. Yani bu harcamalar ne ile ilgili, nerelere yapılmış? Sermaye giderleri yani yatırım harcamaları, yatırım ödenekleri 160 milyar. Bu tutarın bu oranın daha artı Milli Eğitim Bakanlığı bütçesi açısından daha iyi olacaktır. Alt kırılımları da bunun gayrimenkul büyük onarım gideri, menkul sermaye üretim gideri gibi kalemler. Şurada dikkatimi çeken bir şey sermaye transferlerinde oldu.

2026 yılında 968 milyonluk bir ödenek teklifi var ama 2024 yılında harcama olarak 3 milyar 423 milyonluk bir harcama yapılmış. 3 milyar yüksek bir rakam. 2024 yılı için daha da yüksek bir rakam. Kurum işletmelerine yapılan transferler diye. Ben bunun mahiyetini, detaylarını sizden rica ediyorum. Vergi harcalamarı diye bir kalem var bütçede. Bu geçen yıl 3 trilyon 5 milyardı. Bunun 701 milyarı da kurumlar vergisiyle ilgiliydi. Yani vergi harcaması şu. Muafiyet, istisna ve indirim yoluyla devletin tahsilinden vazgeçtiği vergilerden bahsediyoruz. Bu yıl 768 milyar ama tamamına baktığınız zaman 3.5 trilyon. Bu 768 milyarın da büyük bir bölümü, Yap-İşlet-Devret projesi yapan, KÖİ projesi yapan 44 firma. Bunlar zaten teşvik belgesi yoluyla ki Ticaret Bakanı'nın bize verdiği cevaptır. 128 kez vergi resim harç istisnası belgesi yoluyla muafiyet istisna indirim almış. Bizim talebimiz şu:  Buradaki 768 milyarın, 460 milyarını okullarımızda öğrencilerimize bir günlük yemek bedeli için tahsis edilmesi."

CHP'li Ocaklı: "Milli Eğitim Bakanlığı adeta yaz-boz tahtasına döndü"

CHP Rize Milletvekili Tahsin Ocaklı ise "2002 yılından beri 9. Milli Eğitim Bakanlığı olarak görev yapıyorsunuz Sayın Bakan. Ama Milli Eğitim Bakanlığı adeta yaz-boz tahtasına döndü. ve Milli Eğitim Bakanlığı'nın ne yazık ki sadece cemaatlere yararlı olmak dışında başka bir şey olmadı" ifadelerini kullandı.

"Okullarda çok ciddi bakım sorunu var"

Ocaklı, "Bu milletin çocuklarının gittiği okullara ne sizlerin ne de başkasının çocukları gidiyor; bizim okullarımıza gitmiyor. Yurt dışında eğitim almaya devam ediyor. Madem kalitelidir, niye sizin çocuklarınızın burada olmadığını sorgulamak lazım. En önemlisi bu ÇEDES meselesi. Bu ÇEDES meselesi ile ilgili gerçekten çocuklar ucuz iş gücü olarak kullanılmaya devam ediliyor. Bundan vazgeçilmesi lazım. Yine Milli Eğitim Akademisi ile ilgili Öğretmenlik Meslek Kanunu kötü sonuçlar ortaya çıkaracak. Akademide 550 saatlik bir eğitim verileceği, ancak bunun hangi merkezlerde, kimler tarafından verileceğine dair doğru dürüst bir şey yok. Merakla bekleniyor bununla ilgili kararlar. Okullarda çok ciddi bakım sorunu var. Temizlik görevlisi yok, güvenlik görevlisi yok. Onların çalıştırılmaması ile ilgili velilerden gelen ciddi şikayetler var. 'Okullarınızın temizliğini biz yapalım' diyen okullara karşı belediyelere de yazı gönderdiğinizi biliyoruz. İtibarınızın düşeceğini düşünüyorsunuz herhalde. Yine başka bir sorun da çocuklara bir öğün yemek verebilmek meselesi. Bunun için de 'bütçe yok' gibi bir gerekçeye sığınmak kabul edilebilir bir şey değil. Bizim belediyelerimiz bunu vermeye hazır. Ona da izin vermiyorlar. Mesleki Eğitim Merkezi ilkokul çağında sanayide çıraklık yapan çocuklar için, mevsimlik işçi olarak çalışan çocuklar için ucuz iş gücü olarak hala gösterilmeye devam ediliyor" diye konuştu.