ABD-İran Ateşkesinde İstihbaratın Sınavı

ABD Başkanı Trump'ın İran'ın teklifini müzakere edilebilir bulması ve 15 günlük ateşkesi onaylaması, dünyaya şimdilik derin bir nefes aldırdı. Trump, İran'ın gerekli adımları atmaması halinde onu taş devrine göndereceğini söylerken, İran da ABD ve İsrail'e karşı tüm bölgeye cehennemi yaşatacağı tehdidinde bulunmuştu. Şimdilik korkulan olmadı ve ABD ile İran ateşkes sağlanması yönünde anlaştı. İsrail de Lübnan'ı dışarıda tutarak bu anlaşmaya uyacağını ilan etti.

Bu ateşkes arasında, geride kalan 40 günlük savaş sürecine dair farklı okumalar yapmak mümkün olacak. Savaşın nasıl başladığı, hedeflerin ne olduğu ve hangilerinin gerçekleştiği gibi sorular cevap arıyor. Ancak üzerine konuşulması gereken en önemli meselelerden biri, bu süreçte istihbarat örgütlerinin nasıl bir sınav verdiği hususudur. ABD ve İsrail istihbaratlarının bu süreçte pek de aynı görüşlere sahip olmadığı belirtiliyor. ABD istihbaratı, İran'da halkın sokaklara dökülüp isyan başlatmasının güç olduğunu iletti, İsrail istihbaratı ise üst düzey isimlerin ortadan kaldırılması halinde gerisinin çorap söküğü gibi geleceği görüşünü bildirdi. Trump, kendi ülkesinin istihbaratından ziyade İsrail'e güvenmeyi tercih ederek savaşı başlattı.

Savaşın ilk gününde İran Dini Lideri Hamaney başta olmak üzere çok sayıda üst düzey ismin saf dışı bırakılması, İran için fiyasko, ABD-İsrail adına ise ciddi bir başarı olarak tanımlanıyor. Ancak üst düzey isimlerin yerine gelenlerin daha radikal çizgiden olması, istihbarat örgütlerinin orta ve alt düzeye odaklanamaması ve süreci doğru okuyamaması eleştiriliyor. İran'ın 40 gün boyunca füze ve kamikaze İHA atışlarına devam etmesi, istihbarat örgütlerinin daha iyi bir sınav vermesi gerektiğini gösteriyor. Ateşkesten saatler önce bile İsrailli siyasiler ve basın mensuplarının ateşkes olmayacağını yazması, İsrail'in bu süreci de doğru okuyamadığını ortaya koyuyor.

Ateşkes sürecinde ise ABD ve İsrail istihbaratlarının son derece yoğun çalışacağı belirtiliyor. Öncelikle ateşkes şartlarına ne kadar uyulduğu meselesine kafa yorulacak. Ayrıca, anlaşmanın bozulması durumunda uygulanacak B planları üzerinde çalışmaya devam edilecek. İran'ın bu 15 günlük ateşkeste füze ve kamikaze İHA üretimlerini toparlaması beklenirken, istihbarat örgütleri bu kapasiteyi yakından izlemeye çalışacak. Bunun yanında, ABD-İsrail imzalı bir suikast listesindeki isimlerin izlenmeye devam edileceği ve olası bir aksilikte hızla sonuç alınmaya çalışılacağı ifade ediliyor.