Alman Mezarlığı'nda Alman Nöbeti

Ruslar'ın '93 Harbi' olarak bilinen 1877-78'de Kars'ı işgali sırasında yöreye yerleştirdikleri Almanlar'ın Şeker Fabrikası sınırları içinde kalan mezarlığı, sahipsiz kaldı. Şeker Fabrikası sahasının bir bölümüne Doğumevi Hastanesi yapılacağı kararı üzerine tel örgüler çekilince sahipsiz kalan ve 150 kişilik Alman Mezarlığı'nı hayvanlardan korumak için gece- gündüz nöbet tutuluyor. İzmir'de özel bir şirkette çalışan Alman asıllı aileden 2 çocuk babası 42 yaşındaki August Albuk ile kardeşi Petro Albuk, hayvan otlatığı haline gelen mezarı korumak için çadır kurarak nöbet tutmaya başladı.

Kars'ı 1877 yılında Kars'ı işgal eden Ruslar, aralarında Almanlar'ın da bulunuğu ve 'Dini azınlıklar' olarak nitelendirdiği yaklaşık 10 bin kişiyi kent merkezi ve çevre köylere yerleştirdi. Arpaçay İlçesi ve bağlı Paşaçayır ile Karacaören Köyü'nde oturan Almanlar'ın büyük bölümü 1960 yılında Almanya'ya göç etti. Türkiye'de az kalan Almanlar için 1877 yılında kurulan mezarlık, sonradan kurulan Kars Şeker Fabrikası sahası içinde kaldığı için etrafı tel örgüyle çevrilerek ağaçlandırıldı. Sağlık Bakanlığı'nın Doğumevi Hastanesi yapımı için Şeker Fabrikası içindeki arsa tahsis edilince mezarlığın etrafındaki tel örgü geriye doğru çekildi. Böylece ortada kalan mezarlık, hayvanların otlağı haline geldi. 150'ye yakın mezarın bulunduğu bölgede Alman asıllılar nöbet tutmaya başladı. August Albuk, 14 yıl önce babası Firedirik Albuk'u 2.5 ay önce de annesi Olga Albuk'u burada toprağa verdiklerini anımsattı.

Baba ve annesinin kendi istekleri doğrultusunda Kars'taki mezarlığa defnettiklerini belirten August Albuk ile kardeşi 38 yaşındaki Petro Albuk ile mezarlığın hayvan otlağı haline gelmesine üzüldüklerini belirtti. Türkiye'de yaşamanın güzel olduğunu dile getiren Alman August Albuk, şöyle dedi:

"Burası, 1877 yıllarına kurulan Alman mezarlığıdır. Mezarlığımız daha önce Şeker Fabrikası koruması altındaydı. Fabrika tel örgüsünü geriye çektiği için mezarlığımız açıkta kaldı. Çevresinde koruma duvarı artık yok. Hayvanlar sürekli mezarlarımızın üstünde otlatılıyor. Ben bir tek şey söylemek istiyorum; 'Türkiye'de yaşamak iyi, ölmek kötü'. Yetkililerden bu konuda yardım bekliyorum. Maddi gücümüz etrafını yaptırmaya, yetmez. Her gün buraya bakıp kahroluyorum. Burada annem ve babam yatıyor. Bir çare bulamazsam kar yağana kadar gelip her gün böyle nöbet tutacağım."

İzmir'de özel bir şirkette çalıştığını söyleyen August Albuk, "Mezarlığın bu halini duyunca işimi bırakıp Kars'a geldim. Bu mezarlıkta sadece annem ile babam değil, büyük babam, büyük annem ve çok sayıda yakınımız da yatıyor. Ben 4 nüfusluk bir ailenin en büyüğüyüm. Köyümüzde bizim aileden başka Alman asıllı kimse de kalmadı" diye konuştu.

August ve Petro Albuk kardeşler yan yana toprağa verdikleri anne ve babalarının mezarlarını korumak için çadır kurdu. Gece boyunca çadırda piknik tüpünde çay demleyerek ısınmaya çalışan August Albuk, "Bu bir kültür mirasıdır. Bizim yaptığımız reklam değil. Aç olsam da tok olsam da, beni dünyaya getiren anne ve babamın mezarı başındayım. Ne mutlu bana. Mezarlık Alman Mezarlığı değil, Türk mezarlığı da olsa benim kültürümdür. Şu anda herkes evinde sıcakta yaşarken ben soğukta mezarları bekliyorum. Bundan da gurur duyuyorum çünkü bu annenin ben sütünü emmişim" dedi. - Kars