Anayasa Mahkemesi: Mali Haklara İlişkin Düzenleme Yetki Kanunu Kapsamında Olamaz

Anayasa Mahkemesi, CHP'ye Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç ile ilgili reddi hâkim talebini "kötü niyetli" kullandığı gerekçesiyle disiplin para cezası uyguladı. Anayasa Mahkemesi, "666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname"nin bazı hükümlerini iptal ederek, mali haklara ilişkin düzenlemelerin yetki kanunu kapsamında olamayacağını ifade etti.

CHP, "666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname"nin bazı maddelerinin iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu. CHP'nin dava dilekçesinde, Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç'ın, kamuoyunda Wikileaks belgeleri olarak bilinen ve bir internet sitesinde yer alan bilgilere göre, 2003 yılında ABD Büyükelçisine Cumhuriyet Halk Partisi aleyhinde bir takım beyanlarda bulunduğu, 25 Nisan 2011 tarihinde Anayasa Mahkemesinin 49. Kuruluş Yıldönümü'nde yaptığı açılış konuşmasında "Ümit ediyorum ki bu gayret, Anayasa Mahkemesine dava açmak suretiyle sorun çözme kolaycılığını da ortadan kaldıracaktır" ifadelerine yer verdiği, ayrıca 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun iptali istemiyle açılan davada verilen kararda açıklanan görüşünün daha önceki kararlarda yer alan görüşlerinden farklı olduğu, bu nedenlerle CHP'nin tarafı olduğu davalarda tarafsız olarak karar veremeyeceği ileri sürülerek reddi hâkim talebinde bulunulmuştu. Anayasa Mahkemesi, KHK'nın bazı maddelerini iptal etti. 6 ay sonra yürürlüğe girecek olan iptal kararının gerekçesi Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlandı. Hâkimin reddi talebi yönünden dayanılan hususlardan birinin kamuoyunda Wikileaks belgeleri olarak bilinen belgelerde yer aldığı ileri sürülen bilgiler olduğu belirtilen gerekçede, bu belgelerin gerçekte var olup olmadığının kanıtlanamadığı, içerdiği bilgilerin doğru olup olmadığının da ortaya konulamadığı belirtildi.

-500 TL KÖTÜ NİYET CEZASI-

Belgelerde ismi geçen birçok kişi gibi Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç tarafından da kamuoyunun bilgisine sunulan bilgilerin yalanlandığının anımsatıldığı gerekçede, "Ret talebi yönünden dayanılan hususlardan biri olan açılış konuşmasındaki sözler, Türk siyasal yaşamındaki uzlaşma kültürü eksikliğine ve temel siyasal sorunların siyasi arenada çözümü yerine yargı kurumlarına havale edilmesi eğilimine yönelik genel ve kişisel nitelikte bir eleştiri olup somut bir davaya ilişkin herhangi bir görüş veya düşünce içermediği gibi somut bir siyasi partiyi de hedef almamaktadır. Haşim Kılıç'ın geçmişte kimi dava dosyalarında kullandığı oylar, tamamen hâkimin yargısal görevine ilişkindir" denildi. Hâkimin geçmişte verdiği kararların ve kullandığı oyların ret sebebi olarak kabul edilemeyeceğinin açık olduğunun ifade edildiği gerekçede, hâkimin reddini talep etme hakkının da amacına uygun olarak kullanılması gerektiği aksi halde hakkın kötüye kullanılmasının söz konusu olacağı belirtildi. Gerekçede, "Varlığı ve içerdiği bilgilerin doğruluğu kanıtlanmamış aksine yalanlanmış olan ve hukuken delil değeri bulunmayan bir takım bilgi ve belgelere, yine ret sebebi olmadığı açık olan hâkimin önceki dava dosyalarında kullandığı oylara dayanılarak ret talebinde bulunulmuş olması, hâkimin reddini talep etme hakkının iyi niyetle ve amacına uygun olarak kullanılmadığını ortaya koymaktadır" denildi. Reddi hâkim talebini reddeden Yüksek Mahkeme, talebin kötü niyetle yapıldığını kabul ederek CHP'ye 500 TL disiplin para cezası uygulanmasına karar verdi. Hakimin reddi talebini oy birliği ile reddedilirken, CHP'nin kötü niyetli olduğuna ilişkin alınan karar ve verilen para cezası oy çokluğu ile karara bağlandı.

-MALİ HAKLAR KHK YETKİSİNDE DEĞİL-

KHP'nın iptal hükümlerinin gerekçesinde ise dayanaklarını doğrudan doğruya Anayasa'dan alan olağanüstü hal kanun hükmünde kararnamelerinden farklı olarak, olağan dönemlerdeki kanun hükmünde kararnamelerin bir yetki kanununa dayanmasının zorunlu olduğunun anımsatıldı.

Mevcut veya yeni ihdas edilen ya da bir başka bakanlıkla birleştirilen bakanlıkların görev, yetki, teşkilat ve kadrolarının düzenlenmesiyle ilgili olmayan hususlar Yetki Kanunu'nun kapsamında bulunmadığının ifade edildiği gerekçede, KHK'nın kamu personelinin mali ve sosyal haklarına ilişkin olarak Bakanlar Kuruluna doğrudan bir düzenleme yapma yetkisini vermediği kaydedildi. İptali istenen düzenlemede, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğinde çalışan kamu personelinin mali haklarına ilişkin düzenlemeler yaptığının belirtildiği gerekçede, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğinde görev yapan kamu personeline öngörülen mali hükümlerin, mevcut veya yeni ihdas edilen ya da bir başka bakanlıkla birleştirilen bakanlıkların görev, yetki, teşkilat ve kadrolarının düzenlenmesiyle bağlantılı olmadığı kaydedildi. Gerekçede, Türk Akreditasyon Kurumu Genel Sekreterliği, Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü Başkanlığı, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı, Türk Standardları Enstitüsü Başkanlığı, kalkınma ajansları ve Mesleki Yeterlilik Kurumu kadro ve pozisyonlarına ilk defa veya yeniden atanan genel müdür, genel sekreter, genel müdür yardımcısı ve genel sekreter yardımcısı unvanlı personel ile uzman unvanlı meslek personeline yapılan bütün ayni ve nakdi ödemelerin bir aylık toplam net tutarının; genel müdür ve genel sekreterler için bakanlık genel müdürü, genel müdür yardımcısı ve genel sekreter yardımcıları için bakanlık genel müdür yardımcısı, uzman unvanlı meslek personeli için Başbakanlık uzmanlarına mevzuatında kadrosuna bağlı olarak mali haklar ile sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılması öngörülen ödemelerin bir aylık toplam net tutarını geçemeyeceğine ilişkin düzenlemenin de KHK'nın kapsamında olamayacağı gerekçesiyle iptaline karar verildiği belirtildi. Kararda, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği kadro ve pozisyonlarına ilk defa veya yeniden atanacak personelin zam ve tazminatları hakkında 657 sayılı Kanun'un 152. maddesi uyarınca yürürlüğe konulan Bakanlar Kurulu kararı hükümlerinin uygulanacağına ilişkin maddenin ise doğrudan mali haklara ilişkin bir düzenleme niteliğinde olduğu gerekçesiyle iptal edildiği anlatıldı. Kamu personeline fazla çalışma ücreti veya ikramiye gibi değişik adlar altında yapılan ödemeler ile 666 sayılı KHK veya daha önce yapılan bazı düzenlemeler sonrası fiilen uygulama imkanı kalmayan bazı mali hükümler, 31 Aralık 2011 tarihinden, itibaren geçerli olmak üzere, yeni yapılan düzenlemelere paralel olarak yürürlükten kaldırıldığının ifade edildiği gerekçede, düzenlemenin doğrudan mali haklara ilişkin olduğu için iptal edilmesi gerektiği belirtildi.