Avrasya Perspektifleri, Kazakistan ve Türkiye'den Bakış" Toplantısı

Kazakistan'ın Ankara Büyükelçisi Canseyit Tüymebayev, "Ülkelerimiz önemli küresel ve bölgesel meselelerle ilgili ortak çıkarlarını ve benzer tutumlarını başta Birleşmiş Milletler (BM) teşkilatı, Avrupa Güvenlik ve İş Birliği Teşkilatı, İslam İşbirliği Teşkilatı, Asya'da İşbirliği ve Güven Artırıcı önlemler teşkilatı ve Türk Konseyi olmak üzere uluslararası örgütler çerçevesinde teyitleşme tutumu içerisinde birbirlerinin gelişmelerini karşılıklı olarak desteklemektedir" dedi.

Avrasya İncelemeleri Merkezi (AVİM) tarafından Ankara Palas'ta düzenlenen "Avrasya Perspektifleri-Kazakistan ve Türkiye'den Bakış" isimli toplantıda konuşan Tüymebayev, Kazakistan ve Türkiye'nin stratejik ortaklığının dostluk, kardeşlik ve karşılıklı yarara dayalı işbirliği esasında geliştiğini bunun da 2009 imzalanan stratejik anlaşması ile de teyit edildiğini belirtti.

Kazakistan'ın bağımsızlığını ilk defa Türkiye'nin tanıdığını hatırlatan Tüymebayev, "Ülkelerimiz önemli küresel ve bölgesel meselelerle ilgili ortak çıkarlarını ve benzer tutumlarını başta BM, Avrupa Güvenlik ve İş Birliği Teşkilatı, İslam İşbirliği Teşkilatı, Asya'da İşbirliği ve Güven Artırıcı önlemler teşkilatı ve Türk Konseyi olmak üzere uluslararası örgütler çerçevesinde teyitleşme tutumu içerisinde birbirlerinin gelişmelerini karşılıklı olarak desteklemektedir" diye konuştu.

"Yeni güç dağılımın baskısı altında uluslararası barış ve güvenlik destek sistemi erimekte" diyen Tüymebayev, hali hazırdaki güvenlik sağlama araçlarının bu günün meydan okumalarına ve tehditlere giderek daha az cevap verdiğini belirtti.

Türkiye'nin Kazakistan'ın önemli bir ekonomik ortağı olduğuna dikkat çeken Tüymebayev, son yıllarda ikili ticaret hacminin 4 milyar dolara yükseldiğini ifade etti.

İkili ticaret hacminin 10 milyar dolara ve karşılıklı yatırımların da yıllık 500 milyon dolara yükseltilmesinin hedeflendiğini dile getiren Tüymebayev, ticaret, yatırımlar, sanayi, tarım, enerji ve ulaşım alanlarındaki ortak projelerin hayata geçirilmesinde sürekliliğin sağlanmasına yönelik faaliyetlerin devam ettiğine işaret etti. Tüymebayev, "Hedeflerimiz kışkırtıcıdır fakat bununla birlikte erişilebilir" ifadesini kullandı.

"Dünyada tek kutuplu sistemden çok kutuplu sisteme geçiş"

Dünya genelinde tek kutuplu sistemden çok kutuplu sisteme doğru geçişin yaşandığına işaret eden Tüymebayev, "Günümüzde dünya arenasında dünya gelişimin etkileyen yeni merkezler şekillenmektedir. İçinde beraber yaşayan ve birbiri ile rekabet eden iktisadi ve siyasi gelişimin farklı modellerini içeren yeni tarihi dönem başlamaktadır. Çok kutupluluğun gelişimi ile beraber bölgeselleşme süreçlerinin güçlenecek. Bölgesel piyasayalar oluşacak ve bir çok mal ve hizmetlerin üretimi ve tüketimi gerçekleşecek. Kıtalar arası entegrasyon grupları şekillenecektir" diye konuştu.

Küresel krize karşı durmanın yollarının arandığı bir dönemde ülkelerin ekonomik problemlerin tek başına çözmelerinin mümkün olmadığına belirten Tüymebayev, "Kaderimiz Avrasya entegrasyonu konseptinin ne kadar güncel olduğunu bir daha teyit etmektedir. Bizler uzun vadede Avrasya entegrasyonuna alternatif bulunmadığı konusunda daha da güçlü kanıya sahibiz" şeklinde konuştu.

Tüymebayev, 1990'larda yaşanan Asya Krizi'nin eski Sovyetler Birliği ülkelerinin ekonomik anlamda daha da yakınlaşmaları ihtiyacını ortaya koyduğunu vurgulayarak, "Bugün itibarıyla bu devletler arası entegrasyon yapısı bölgesel Avrasya birleşmeleri içinde en umut vericisi olarak görünüyor" dedi.

Kazakistan'ın uluslararası taşımacılık potansiyelinden de bahseden Tüymebayev, mevcut ticaret yollarının beklentilere tam cevap veremediğini savundu. Geleneksel ticaret yollarının sınır sorunları ve aşırı yüklenme teknik ve güvenlik sorunları ortaya çıkardığını belirterek, istikrarlı siyasi hayatı, geniş toprakları ve geniş yol ağlarıyla Kazakistan'ın bu konuda yeni alternatifler sunabileceğine işaret etti.

Kazakistan'ın transit ulaşım potansiyelinin açık bir bölgesel avantajları olduğunu belirten Tüymebayev, Avrasya lojistik sisteminin oluşturulması konusunda tüm tarafları bir araya getirmek ve kıtalar arası ulaşım koridorları oluşturabilmek çok taraflı ilişkilerin tesis edilmesinin önemli gördüklerini aktardı.

"Dünya ekonomisinin itici gücü ve motoru"

Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Ali Kemal Aydın da Asya'nın tarihin her döneminde Türkiye ve Batı için önemli bir bölge olduğunu, Asya'nın Türk dış politikasının stratejik bir boyutun teşkil ettiğini söyledi.

Asya'daki demografik yapıya dikkati çeken Aydın, Çin ve Hindistan'ın nüfusunun toplamının kıtada yer alan diğer 46 ülkenin toplam nüfusundan daha fazla olduğunu, sadece Çin'in nüfusunun AB üyelerinin toplam nüfusunun üç katı olduğunu vurguladı.

Ekonomik gelişmeler konusunda da Asya'nın bugün dünya gayri safi milli hasılasında yüzde 30 olan payının 2050'li yıllara doğru yüzde 50'yi geçeceğini belirtti. Aydın, "Bu da yaklaşık 3 milyar insanın önümüzdeki 35-40 yıllık süre içerisinde açlık, sefalet ve fakirlikten kurtulup orta sınıfa geçmesi anlamına gelmektedir" diye konuştu.

Çin ekonomisinin son 30 yılda 10 kat büyüdüğüne işaret eden Aydın, 2013 yılanda 4 trilyon doları aşan ticaret hacmi ile ABD'yi geride bırakan Çin ekonomisinin kalkınmasını mevcut hızla sürdürdüğü takdirde 2017'de ekonomik büyüklük açısından da ABD'ye geride bırakması beklendiğini ifade etti.

Asya'nın küresel ekonomiyle ilişkisinin dramatik bir şekilde değiştiğini ve arz merkezinden talep eden merkeze dönüştüğünü söyleyen Aydın, "Dünya ekonomisinin itici gücü ve motoru olma yolunda hızla ilerleyen Asya'nın geleceği her kıtayı, her birliği, her ülkeyi, her şirketi ve hatta her bireyi doğrudan veya dolaylı etkileme potansiyeline sahiptir" dedi.

Toplantıya katılan Asya'da İşbirliği ve Güven Arttırıcı Önlemler Konferansı (AİGK) İcra Direktörü Çınar Aldemir ise AİGK ve faaliyetleri konusunda katılımcılara bilgi verdi. - Ankara