Bosna Hersek'teki Alaca Camisi'nin Yeniden İnşası

Vakıflar Genel Müdürü Adnan Ertem, Balkanlar'daki vakıf eserlerinin rekonstrüksiyonu (yeniden inşa) ve restorasyonu (onarım) konusunda geç kalındığını ancak bu konudaki ihmalin acısını çıkarmak için çok hızlı çalıştıklarını belirtti.

Osmanlı Devleti tarafından Balkanlar'da yaptırılan en nadide camilerden biri olan ancak Bosna Savaşı sırasında Sırp güçlerince tamamen yıkılan Bosna Hersek'in Foça kentindeki Alaca Camisi'nin yeniden inşası için Vakıflar Genel Müdürlüğü ile Bosna Hersek İslam Birliği Vakıflar Müdürlüğü arasında işbirliği protokolü, Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi'nde düzenlenen törenle imzalandı.

Ertem, burada yaptığı konuşmada, Balkanlar'ın en güzide camilerinden biri olan ancak savaşın acımasızlığı içinde yok edilen Foça'daki Alca Camisi'nin yeniden inşası için Bosna Hersek'te bulunmaktan duyduğu memnuniyeti ifade etti.

"Keşke Alaca Camisi'nin rekonstrüksiyonunu değil de restorasyonunu yapsaydık" diyen Ertem, Bosna Hersek'te yapılan her hayırlı işin Türkiye açısından önem taşıdığını söyledi.

Ertem, Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün, 2008 yılında çıkarılan kanunla yurt dışındaki ecdat yadigarlarını ihya etme imkanı bulunduğunu anımsatarak, "Balkanlar'daki vakıf eserlerinin rekonstrüksiyonu ve restorasyonu için geç kalındı. Bu konudaki ihmalin acısını çıkarmak için çok hızlı çalışıyoruz" dedi.

Balkanlar'daki vakıf gayrimenkullerinin envanterini tamamladıklarına dikkati çeken Ertem, " Saraybosna'da bulunan İsa Bey Hamamı'nın restorasyonu ile ilk adımı attık. Foça'daki Alaca Camisi'nin yeniden inşasının ardından Hüsrev Paşa Hastanesi'nin onarımı ile çalışmalara devam edeceğiz" ifadelerini kullandı.

Ertem, Balkanlar'daki faaliyetlerinin Bosna Hersek ile sınırlı olmadığını, Makedonya'daki Haydar Kadı Camisi'nin restorasyonunu da yürüttüklerini bildirdi.

Türkiye'nin Saraybosna Büyükelçisi Ahmet Yıldız, Türk devlet adamları tarafından verilen sözlerin bir kez daha yerine getirildiğini görmekten bir büyükelçi olarak gurur duyduğunu belirtti.

Türkiye tarafından, geçmişten beri Bosna Hersek'teki birçok tarihi ve kültürel mirasın ayağa kaldırılması konusunda ciddi destekler verildiğine işaret eden Yıldız, özellikle Doğu Bosna'da yapılan yatırımların ilişkilerin güçlendirilmesi bakımından önem taşıdığını vurguladı.

Yıldız, Türkiye'nin, Bosna Hersek'e yaptığı yardımların şartsız yardımlar olduğunu ve hiçbir etnisite gözetilmeksizin yapıldığını ifade ederek, "Yardımlarımız hiçbir etnisitenin aleyhine değildir. Ayrım yapmıyoruz ve bununla gurur duyuyorum" diye konuştu.

"Alaca Camisi ile birlikte güven duyguları da onarılmalı"

Bosna Hersek Reis-ul Uleması Husein Kavazoviç de ne zaman Alaca Camisi'nden bahsedilse içlerinde bir boşluk hissettiklerini belirterek, "Şimdi ise Alaca Camisi'ni eski yerine getirme imkanına kavuştuk" dedi.

Geçmişte yaşananların unutulamayacağını kaydeden Kavazoviç, "Ancak geleceğe bakmak zorundayız. Alaca Camisi onarılırken, aynı zamanda Foça'da yaşayan Boşnak ve Sırp vatandaşlar arasındaki güven duygusunun da onarılacağına inanıyorum. Eğer bu güven duygusunu değil de sadece Alaca Camisi'ni onarırsak, sadece bir mimari eser yapmış oluruz" değerlendirmesinde bulundu.

Bosna Hersek İslam Birliği Vakıflar Müdürü Senaid Zayimoviç de Türkiye Cumhuriyeti Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün son derece büyük ve önemli bir işe imza attığını ifade etti.

Zayimoviç, Alaca Camisi'nin tadilatı ile iki kurum arasındaki üçüncü ortak projeyi hayata geçirmeleri dolayısıyla mutlu olduğunu kaydetti.

Törene, Foça Belediye Başkan Yardımcısı Radenka Srdoviç da katıldı.

Konuşmaların ardından dua edildi ve Kavazoviç tarafından Ertem'e üzerinde Alaca Camisi motifi bulunan gümüş pano hediye edildi.

Alaca Camisi

Bosna Hersek'in Foça kentinde 1992'de Sırp birliklerince yıkılan tarihi Alaca Camisi, 1549 yılında inşa edildi. Osmanlı'nın Bosna Hersek'teki en önemli eserlerinden biri olarak kabul edilen cami, UNESCO listesinde de yer almıştı. Bosna Savaşı'nda Foça da dahil ülkede yıkılan yaklaşık 1500 cami arasında yer alan Alaca Camisi'nin kalıntıları iki farklı yerde bulunmuştu.

Bu arada, İsa Bey İshakoviç Hamamı, Saraybosna'nın fatihi İsa Bey İshakoviç tarafından, fethin hemen ardından yaptırılan Hünkar Camisi'nin yanı başına 1462 yılında inşa edilmişti. Bosna savaşı sırasında önemli ölçüde zarar gören hamam, Saraybosna'nın ilk hamamı olmasının yanı sıra ve Avrupa'nın en eski hamamları arasında yer alıyor. - Federation of Bosnia and Herzegovina