İran: Dondurulmuş Varlıklarla Sınırlama Yok

İran Dışişleri Bakanlığı ve Müzakere Heyeti Sözcüsü İsmail Bekayi, İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasının ardından belirli ürünlerin satın alımında kullanılacağı yönündeki iddialar hakkında, "Dondurulmuş varlıklarla ilgili bir sınırlama söz konusu değil." dedi.

Bekayi, başkent Tahran'da düzenlediği haftalık basın toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtladı.

İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasının ardından belirli ürünlerin satın alımında kullanılacağı yönündeki iddialar hakkında, "Dondurulmuş varlıklarla ilgili bir sınırlama söz konusu değil. Ülkenin faydasına nasıl olursa o yönde kullanılacak." ifadelerini kullandı.

Bekayi, İsviçre'de gerçekleştirilen görüşmelerde Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Mariano Grossi ile bir araya gelmediklerini ve UAEA'nın, ABD-İsrail saldırılarında zarar gören nükleer santrallerinde denetim başlatması yönünde bir program olmadığını belirtti.

Bekayi ayrıca, ABD'nin mutabakat zaptındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde İran'ın da tek taraflı olarak yükümlülüklerini yerine getirmeyeceğini vurguladı.

AA muhabirinin, "ABD'nin mutabak zaptındaki hükümlere uyması halinde ABD ile ekonomik ortaklık anlamında güven ilişkisi inşa edilebilir mi?" şeklindeki sorusunu Bekayi, "Yarın ne olacağını yarın düşünürüz. Şu anda odak noktamız ABD'nin mutabakat zaptındaki yükümlülüklerini yerine getirmesidir. Önümüzde uzun bir süreç var. ABD'nin farklı dönemlerinde özellikle son dönemlerde İran karşıtı davranışlarından dolayı acı tecrübelerimiz söz konusu. Bu nedenle mevcut koşullarda asıl konu savaşın durdurulması ve ABD'nin yükümlülüklerini yerine getirmesidir." şeklinde cevapladı.

Nükleer meseleler ve yaptırımların kaldırılması konusunda müzakerelere başlanması için mutabakat zaptındaki yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerektiğinin altını çizen Bekayi, "İran'ın savunma kapasitesi ve füze programı hiçbir şekilde görüşmelerde konuşulmadı ve hiçbir zaman müzakere konusu olmayacak." dedi.

Bekayi, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'un Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt ve Bahreyn'e düzenleyeceği seyahat hakkında da değerlendirmelerde bulundu.

Bölgede şekillenecek güvenlik mekanizmalarının yalnızca bölge ülkeleri arasındaki işbirliği temelinde gerçekleşmesi gerektiğini söyleyen Bekayi, ABD'nin bölgedeki askeri varlığının doğurduğu sonuçların ortada olduğunu ve bölge ülkelerin son birkaç ayda yaşananlardan ders çıkarmaları gerektiğini vurguladı.

Bekayi, ABD'nin bölgedeki askeri varlığı hakkında ise, mutabakat zaptına göre ABD'nin müzakere süreci boyunca bölgedeki askeri varlığını artırmaması ve nihai anlaşmadan sonra da İran'a yakın yerlerden askeri unsurlarını çekmesi gerektiğini belirterek, bu konuyu dikkatle takip ettiklerini hatırlattı.

İran-ABD arasında İsviçre'de mutabakat zaptı görüşmeleri

İran ile ABD arasında Katar ve Pakistan arabuluculuğunda İsviçre'de gerçekleştirilen müzakerelerin ilk turu 21 Haziran'da tamamlandı.

Müzakerelerde, 14 maddelik mutabakat zaptının uygulanmasına ilişkin teknik detaylar ele alındı.

Arabulucu ülkelerin yayımladığı ortak açıklamada, tarafların, imzalanan mutabakat zaptı doğrultusunda "arabuluculuk çabalarının siyasi yönlerini denetlemek üzere üst düzey bir komite kurulması konusunda anlaştıkları" bildirildi.

Tarafların nihai bir anlaşmaya 60 gün içinde ulaşılmasını hedefleyen bir yol haritası üzerinde uzlaştığı kaydedildi.

Müzakerelerin ilk turunun ardından teknik müzakerelerde, mutabakatın uygulanmasına yönelik mekanizmalar üzerinde uzlaşmanın sağlandığı, "yaptırımların kaldırılması", "nükleer konular", "yeniden yapılanma" ve "ekonomik kalkınma" konularında çalışma grupları kurulması kararına varıldığı belirtildi.