İş Dünyası Aile içi şiddete karşı projesi etki araştırması sonuçları paylaşıldı

Erkek katılımcılar gözünde zaman içinde "erkeğin kendisini kadının sahibi görmesi"nin şiddetin nedenleri arasında önemi önemli ölçüde artarken (%65 - %74), "Kadının yetersiz veya kusurlu bir eş/sevgili olması"nın önemi ise bir miktar düştü.

Kadın katılımcılar gözünde şiddetin nedenleri arasında "erkeğin şiddeti normal görmesi" görüşünde bir artış kaydedilerek yüzde 68'den yüzde 78'e yükseldiği dikkat çekiyor.

Şiddetin en önemli nedeni "ekonomik zorluklar" 2019'da da önemini koruyor. Ekonomik zorlukların etkisi 2014 yılındaki çalışmada yüzde 78 olarak karşımıza çıkarken, 2019 yılında bu oran sadece 3 puan azalarak yüzde 75 seviyesinde bulunuyor.

Erkek çalışanlar gözünde "erkeğin kendisini kadının sahibi görmesi"nin şiddetin nedenleri arasında önemi konusunda ciddi ölçüde artış görülüyor. 2014 yılında bu oran 65'ken, 2019 yılında yüzde 74'e yükseldi.

Erkek çalışanlar gözünde "Kadının yetersiz veya kusurlu bir eş/sevgili olması"nın şiddetin nedenlerinden biri olması konusunda oranın miktar düştüğü gözleniyor. 2014'teki ilk araştırmada katılımcıların yüzde 22'si bu konuyu işaret ederken, 2019 yılındaki araştırma sonucunda bu oranın yüzde 17'ye düştüğü görülüyor.

"Şiddete maruz kalan kadınlar 'işyerindeki arkadaşlarından' veya 'şirketin İK departmanı çalışanlarından' destek almalıdır" diyenlerin oranı yüzde 8'den yüzde 12'ye yükseldi.

"Şiddet gören kadın eğer gerçekten isterse ilişkisini bitirebilir" seçeneğini işaretleyenlerin oranında da önemli bir artış var. 2014 yılında katılımcıların yüzde 27'si bu seçeneği işaretlerken, 2019 yılında bu oran yüzde 36'ya yükseldi.

Kadın çalışanlar gözünde "erkeğin şiddeti normal görmesi"nin şiddetin nedenlerinden biri olduğu görüşünde bir artış kaydedilerek yüzde 68'den yüzde 78'e yükseldiği dikkat çekiyor. Ayrıca, "erkeğin psikolojik sorunlarının olması" konusunda da bir artış görülüyor. 2014 yılında bu konudaki katılım oranı 0'ken 2019 araştırması sonuçları yüzde 3'e yükseldiğini gösteriyor. Genel olarak erkeğin psikolojisi ve toplumun ataerkil yapısı ile ilgili nedenlerin 2019 anketinde 2014'e göre daha çok kişi tarafından seçildiği anlaşılıyor. Bu sonuçlar 2019 anketine katılanların toplumsal cinsiyet anlayışları konusunda daha bilinçli hale geldiklerini ve ataerkil anlayışı aile içi şiddetle daha fazla ilişkilendirdiklerini ortaya koyuyor.

2019'da başvurulması en çok önerilen mercilerin sosyal hizmet uzmanları/kadın kuruluşları ve şiddet yardım hatları olduğu görülüyor. Bunların yanı sıra şiddete maruz kalan kadınlar "işyerindeki arkadaşlarından" veya "şirketin İK departmanı çalışanlarından" destek almalıdır" diyenlerin oranında da artış görülüyor. 2014'te katılımcıların yüzde 8'i bu görüşü desteklerken, 2019'da bu oranlar yüzde 12'ye çıktı. Bu artışların özellikle kadın katılımcıların algılarında daha anlamlı olarak yaşandığı görülüyor.

"Birlikte olduğu kişi tarafından şiddete uğrayan kadınların bu durumu iş yerinde yöneticisi ile paylaşmalarının onlar için olumsuz etkileri olabilir" maddesine katılanların oranında bir önceki soruya verilen cevapla doğru orantılı bir şekilde düşüş yaşandı. 2014'te yüzde 32 olan oran 2019'da yüzde 23'e geriledi. Aynı şekilde kadın katılımcılar arasında "Birlikte olduğum kişi tarafından şiddete uğrarsam bu durumu işyerinde yöneticilerle paylaşmaktan utanır/çekinirim" maddesine katılanların oranında anlamlı bir düşüş yaşandı. Bu görüşe katılım oranı yüzde 46'tan yüzde 35'e geriledi.

2019 anketinde değişen bir başka cevap ise "Bir ya da daha fazla iş arkadaşınızın, çalışanların veya yöneticilerin aile içi şiddete uğradığına şahit oldunuz veya duydunuz mu?" sorusuna verilen yanıtta gözlendi. Bu ankete katılan kadınların yüze 28'i bu soruya evet cevabı verirken, bu oran 2014 anketine katılan kadınlar arasında %21 idi. Erkekler arasında da bu oranda daha az da olsa anlamlı bir değişim gözleniyor. Erkekler arasında bu soruya evet diyenlerin oranı 2014 yılında yüzde 15'ti, 2019 yılında yüzde 19'a yükseldi. Bu sonuçlar projeye katılan şirketlerde çalışan kadınların bu konuda algılarının çok daha açık olduğunu gösteriyor.

Proje kapsamında politika oluşturan şirketlerde en yaygın kullanılan ve çalışanlar tarafından en iyi karşılanan destekler ise aşağıdaki gibi ortaya çıkıyor:

Ek ücretli izin; iş yeri emniyeti ve güvenliğinin risk altındaki çalışanlarla birlikte planlanması; psikolojik ve hukuki destek hizmetleri; olağanüstü kişisel durumları da göz önünde bulunduracak kişiye özel performans değerlendirmesi; şirkette toplumsal cinsiyete dayalı şiddet üzerine farkındalığı arttıracak eğitimler; toplumsal cinsiyet eşitliğinin değeri üzerine devam eden iç ve dış iletişim; toplumsal cinsiyet eşitliği ve özellikle de yakın partner şiddetinin bir iş yeri meselesi olarak kabul edilmesi ve CEO'nun bu konularla ilgili iletişim süreçlerine dahil olması.