"İşgücü Piyasasının Engelliler Açısından Analizi Projesi"

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Gazi Alataş, engellilere para vermenin onlara maddi destek sağlamanın sosyal yardım olduğunu belirterek, "Ama bizim temel bakış açımız engellilerin ayakları üzerinde durmalarını sağlamak ve onları toplumun içine katmak" dedi.

Ankara Dedeman Otel'de, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen "İşgücü Piyasasının Engelliler Açısından Analizi Projesi"nin tanıtım programı düzenlendi. Türkiye genelinde engelli istihdamı alanında işverenlerin yaklaşımlarını, sorun ve beklentilerini araştırmak amacıyla hayata geçirilen projenin tanıtım programına, kamu kurum ve kuruluşları temsilcilerinin yanı sıra çok sayıda sivil toplum kuruluşu ve iş çevrelerinden temsilciler katıldı.

Programda konuşan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Gazi Alataş, çalışmanın bir yıl önce yapıldığını ve sonuçlarının değerlendirilerek bir çok faaliyet gerçekleştirildikten sonra sunulduğunu belirtti. Bakış açılarının engellilikle ilgili algıyı değiştirmek olduğunu ifade eden Alataş, "Engellilere para vermek onlara maddi destek sağlamak sosyal yardım olarak açıklanabilecek bir bakış açısı. Ama bizim temel bakış açımız engellilerin ayakları üzerinde durmalarını sağlamak ve onları toplumun içine katmak" diye konuştu.

Alataş, teşvik metodunu daha çok kullanarak engelli istihdamını arttırmak hatta avantajlı hale getirmek istediklerini kaydetti.

-"Projeyle engelli istihdamında yol gösterici sonuçlar elde edildi"-

Özürlü ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürü Aylin Çiftçi de, projeyle engelli istihdamında yol gösterici ve fayda sağlayıcı elde edildiğini bildirdi.

Projeyle özel sektörde işverene ceza uygulamalarının tüm dünyada uygulanan ve Türkiye'de de olumlu sonuçlar veren doğru bir yöntem olduğunun görüldüğünü belirten Çiftçi, "Uygulamanın yerindeliği özel sektörde bugün 35 bin 531'e varan engelli istihdamı ile de doğrulanmıştı aslında. Ancak proje sonuçlarından da çıktığı üzere; gerek devlette, gerekse özel sektörde, sayılardan ziyade bizler nitelikli insan gücünün peşindeyiz. Eğer çalışma ortamları görmeyenler için, işitmeyenler için ve diğer engeli bulunan kişiler için engelsiz hale getirilirse o zaman verimlilik ve üretkenlik de kat kat artacaktır" şeklinde konuştu.

"Proje sonuçlarında bir yöntem hatası ortaya çıktı, bundan sonraki istihdam çalışmalarında eğitimden sonra iş olmayacak, önce iş sonra iş başı eğitimi olacak" diyen Çiftçi, böylece daha fazla sayıda ve daha verimli istihdam olanaklarının engelli bireyler için oluşturulacağını söyledi.

Projenin bir diğer sonucunun ise işgücü piyasasında en az tercih edilen özür grubunun toplam yüzde 7,8 ini zihinsel engelliler ile ruhsal ve duygusal engellilerin oluşturduğuna işaret eden Çiftçi, bunun sonucu olarak İŞKUR'la

"Korumalı İşyerleri Projesi" isminde yeni bir çalışma başlattıklarını söyledi. Çiftçi, projenin, zihinsel engeli, akıl hastalığı ya da otizm tanısı bulunan ve bu yüzden memuriyete giremeyen, özel sektörde kendine yer edinemeyen ve kendi işini kuramayan engelli bireylerin üretime katılabilmeleri için bir destek programı olarak hayata geçirildiğini söyledi.

İstihdamda devlet ve özel sektörün tek tercih olmaması gerektiğini vurgulayan Çiftçi, şunları kaydetti:

"Bu kapsamda kamuda ve özel sektörde istihdamında zorluk yaşayacak nitelikteki engellilerimizin istihdamına yönelik olarak girişimcilik yeterliliklerinin kazandırılmasına yönelik çalışmalara başlandı. Bakanlığımız ile Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı KOSGEB işbirliğinde 'Girişimci Engel Tanımaz' başlıklı bir proje başlatıldı. Proje ile engellilerin işgücü piyasasına daha fazla dahil olmasını ve ekonomik ve sosyal yönden güçlendirilmelerini amaçlıyoruz. Projeyle, engellilerimizin KOSGEB Uygulamalı Girişimcilik ve proje eğitimlerine katılımı, iş kurma aşamasında koçluk desteği almaları ve başlangıç sermayesi niteliğinde Yeni Girişimci Desteği'nden yararlanmaları sağlanacak."

Toplantıda proje yürütücüleri Prof. Dr. Metin Özuğurlu ve Doç Dr. Nihal Mamatoğlu, proje kapsamında yapılan araştırma sonuçlarının sunumlarını yaptı.

-İşgücü Piyasasının Engelliler Açısından Analizi Projesi-

Projesi kapsamında, ülke genelinde 50 ve daha fazla işçi çalıştıran, çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren işverenlerin, engelli istihdamına bakışları, engelli istihdamına yönelik tutumları, ihtiyaç duydukları meslekler ve bu mesleklerde engelli çalıştırmaya ilişkin düşünceleri, engellileri istihdam etme sürecindeki beklentileri sorunları ve çözüm önerileri araştırıldı. Türkiye çapında 2 bin 573 işyeri üzerinde yürütülen saha çalışmasında işveren ya da işveren temsilcilerinden yüzyüze görüşme tekniğiyle derlendi. Proje kapsamında Türkiye genelinde 50 veya daha fazla işçi çalıştıran bin 628 özel sektör yetkilisi ile görüşüldü.

Araştırmanın sonucunda işverenlerin genel olarak işyerinde özürlüye yönelik tutumlarının olumlu olduğu, özürlülerin işe ve iş yerine uyumlarını, çalışan olarak sahip oldukları nitelikleri ve çıkardıkları işleri en az diğer çalışanlar kadar iyi olarak değerlendirdikleri kaydedildi.

İşletme ölçeği büyüdükçe olumlu tutum artışının tespit edildiği, kurumsal kimliği öne çıkan işyerlerinin özürlülere yönelik daha olumlu tutumlara sahip olduğu kaydedildi.

İşyerinde kurum kültürünü destekleyen eğilimlerin özürlü istihdamı konusunda kültürel oluşuma ve gelişime kapı açacağı belirtilen araştırmada, işletmelere kurum kültürü, işçi sağlığı güvenliği, özürlüye iletişim konularında eğitim ve danışmanlık verilmesinin ya da bunlara özendirici kampanyaların düzenlenmesinin yararlı olacağı ifade edildi.

Muhabir: Merve Yıldızalp

Yayıncı: Ertuğrul Cingil - ANKARA