ISPARTA Yarım asırlık nalbant son çivilerini çakıyor

Yarım asırlık nalbant son çivilerini çakıyor

ISPARTA'da 50 yıllık nalbant ustası Ali Akdağ (70) mesleğinin son temsilcilerinden. Dedesi ve babasından öğrendiği mesleğini yarım asırdır sürdüren Ali Akdağ, günümüzde nalbantlık mesleğinin de cazibesini yitirdiğini ve yeni ustalar yetişmediğini söyledi.

Motorlu taşıtlar bu kadar revaçta değilken yük taşımacılığında kullanılan binek hayvanları at, eşek ve katırların ayaklarına çakılan nalları yapan, onları takan ve tırnaklarını kesen nalbantlar artık birer birer yok oluyor. Isparta'da dedesi ve babasından mesleği öğrenen 50 yıllık nalbant ustası Ali Akdağ bu mesleğin son temsilcilerinden.

RANDEVU İLE KÖYLERE GİDİYOR

Yıllar önce Isparta il merkezinde bulunan Kaymakkapı Meydanı'nda küçük bir iş yeri önünde köylerden gelen hayvanları nallayan Ali Akdağ, bu alanın Üretici Pazarı olması nedeniyle artık çalışamaz duruma geldi. Durum böyle olunca artık hayvanları bulundukları yerde, yani köylerde nallamaya gitmeye başladı. Ali Akdağ, "Köylerden gelenler hala aynı yerdeki iş yerime uğrar ve 'nallanacak hayvanlar var' diye söylerler. Ben de 'şu gün geleyim' derim ve onlar köyde tellala (anons) verirler. Ben o gün giderim herkes köy meydanına atını, eşeğini getirir, bitinceye kadar nallarız" dedi.

'BU İŞİ YAPMAK İÇİN SEVMEK LAZIM'

Dedesi ve babasının da nalbant olduğunu, onlara yardım ederken, bu işi öğrendiğini ve sevdiğini belirten nalbant Ali Akdağ, "Bu işi artık yapan kalmadı. Kimse yetişmedi. Nedenine gelince hayvan teper diye korkmaları. Bu işi yapacaksan atı, eşeği seveceksin, korkmayacaksın. Az önce gördünüz at nasıl huysuzdu. Her hayvanın huyuna göre davranacaksın. Değilse bu işi yapamazsın" diye konuştu.

'ÖNCE ESKİ NAL SÖKÜLÜR, SONRA TIRNAKLAR KESİLİR'

İşinin erbabı olan ve yanında kendisine yardımcı olan işçisiyle nallanacak hayvanı sıkıca bir direğe bağlayan Ali usta, atın hayvanın nallanacak ayağını yardımcı vasıtası ile dizinden kıldan bükülmüş iple kıvırıp, önce kerpetenle eski nalın çivilerini söküyor. "Nal söküldükten sonra 'suntıraş' dediğimiz bıçakla tırnaklarını keseriz. Hayvanların da insan gibi tırnakları uzar. Temizlik bittikten sonra yeni nalı yerine çiviler sonra da törpüleyip, işlemi tamamlarız" diyerek yaptığı işi tarif eden Ali Akdağ, huysuzluk eden hayvanları da 'yavaşık' denilen aleti burunlarına takarak uslandırdıklarını belirtti. Binek hayvanlarının giderek azaldığı günümüzde nalbantlık mesleğinin de cazibesini yitirdiğini ve yeni ustalar yetişmediğini aktaran Ali Akdağ, son çivileri kendisinin çaktığını bundan sonra ise ne olacağını kestiremediğini söyledi.

AT 80, EŞEK 50 TL'YE NALLANIYOR

Isparta merkeze bağlı Direkli köyüne giderek 4 at ve 1 eşek nalladıktan sonra alet edevatını toplayan Ali Akdağ, o günkü mesaisini 290 lira yevmiye ile tamamlamış oldu. At ve eşeklerin nalları ayak yapılarına göre nalbant tarafından demirden dövülerek yapılıyor. Nallara özgü çiviler de kendi imalatları olarak üretiliyor. Bir nal düşmediği takdirde 1 yıl boyunca eskimiyor. Hayvanların tırnakları da insanlar gibi uzadığı için bir süre sonra nal küçük gelmeye ve hayvanın ayağını acıtmaya başlıyor. Yürümekte zorlanan hayvanın nallarının değişmesi gerektiğini anlayan sahibi de onu nalbandın hünerli ellerine teslim ediyor. Nalbant 4 nal değişimi karşılığında at sahibinden 80 lira tahsil ederken, eşek sahibinden 50 lira bedel alıyor.

'KÖYLERDE HAYVAN AZALDI'

Direkli köyünde yaşayan Osman Servi, köylerde eskisi kadar at ve merkep kalmadığını, kalanların ise köye gelen nalbant tarafından nallandığını belirterek, "Bundan 50 sene evvel köyden şehre hep atlarla eşeklerle giderdik. O zaman Otel Isparta'nın arkasındaki nalbanda işimizi gördürürdük. Şimdi orası çarşı Pazar oldu şehir değişti. O yüzden buralara gelir köyde hayvanları nallar gider. İnsanların nasıl ayakkabısı eskir, yenisini alır, giyerse bunların da nalları eskiyince değiştirmek gerekiyor. Köyümüzde eskiden her evde bir binek hayvanı vardı. Köyümüz kırsal bir arazi olduğu için ihtiyaç vardı. Fakat şimdi yüzde 50 azaldı artık eskisi gibi kalmadı" diye konuştu.