Rize - İnşaat Tamamlandı Ama Santral Enerji Üretemiyor !

HES inşaatının şalt sahası ÇED raporuna aykırı inşa edilince köy sakinleri dava açtı, mahkeme yürütmeyi durdurma kararı verdi

Rize'nin İkizdere Vadisi'nde yapımı tamamlanan ve bölgenin en büyük santrali olan 95 megavat gücündeki Cevizlik hidroelektrik santralinin enerji toplama ve dağıtma ünitesi, ÇED raporunda belirtilen yerin dışına kurulunca yöre halkı Rize İdare Mahkemesi'ne dava açtı. Mahkeme yürütmeyi durdurma kararı verdi, bölgede bilirkişi incelemesi yapıldı. İnşaatı tamamlanan santral ise, enerji üretimi için mahkemenin vereceği kararını beklemeye başladı.

Cevizlik santralinin, şalt sahası olarak adlandırılan enerji toplama ve dağıtma ünitesinin Çevre ve Orman Bakanlığı'nın oluru ile Soğuksu Köyü'nde inşa edilmesi, köy sakinlerini harekete geçirdi. Yöre halkı, şalt sahasının, ÇED raporunda belirtilen yerin aksine köy sınırları içine kurulması nedeniyle yürütmenin durdurulması istemiyle geçen yıl Rize İdare Mahkemesi'ne dava açtı. Mahkeme, 10 Şubat 2010 tarihinde yürütmeyi durdurma ve bölgede bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verdi.

Bilirkişi bölgede inceleme yaptı

Soğuksu Köyü'nde bugün bilirkişi incelemesi yapıldı. İncelemeye Rize İdare Mahkemesi Hakimi Dinçer Yılmaz ile bilirkişi olarak Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Şinasi Yıldırımlı, Mühendislik Fakültesi Öğretim Görevlisi Doç Dr. Mustafa Türer ile Doç Dr. Latif Şahin katıldı. Jandarma kontrolünde yapılan çalışma sırasında bölgeye kimse yaklaştırılmadı. Keşfin ardından mahkeme heyeti bölgeden ayrıldı.

"Şalt sahasının köyümüzden kalkmasını istiyoruz"

Soğuksu köyü muhtar azası Ahmet Aycibin, şalt sahasının yanlış yere yapıldığını belirterek "ÇED raporunda belirtilen ruhsat yeri dağın daha yukarısında bulunuyor. Kanunlara aykırı olarak köyümüzün içine şalt sahasını kurdular. Mahkemenin yürütmeyi durdurma kararına rağmen geceleri şalt sahasında çalıştılar. Şalt sahasının buradan kalkmasını istiyoruz" dedi.

İkizdere Vadisi'nde ilk biten santral oldu

Cevizlik Hidroelektrik Santrali için 2006 yılının Şubat ayında Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'ndan (EPDK) üretim lisansı alan Sanko firması, ÇED raporunun ardından bölgede 95 megavat kurulu gücünde HES yapımı için çalışma başlattı. Yapımı tamamlanan ve elektrik üretimine hazır hale getirilen santralde yaklaşık 8 bin metre uzunluğunda su iletim tüneli bulunuyor. HES inşaatı sırasında 600 bin metreküpü aşkın hafriyat çıkarıldı, yüzlerce ağaç kesilerek orman içinde yeni yollar açıldı.

Endemik bitki ve canlı çeşidi açısından dünyanın en önemli 200 vadisinden biri olan İkizdere Vadisi'nde inşaatı başlayan Cevizlik HES için yöre halkı da 2007 yılında hukuk mücadelesi başlattı. Mahkeme, Cevizlik HES için bu sürede iki kez yürütmeyi durdurma kararı verdi, iki kez de bölgede bilirkişi incelemesi yaptı. Ancak projede değişiklik yapan ve başlangıçta dereye bırakılacak 150 litre/saniye olan can suyu miktarını bilirkişi raporlarında belirtilen 2.8 litre/saniyeye çıkaran enerji şirketi yürütmeyi durdurma kararlarını kaldırtıp çalışmalarına devam etti. Bu oranla derenin kuruyacağını ve canlı yaşamın yok olacağını öne süren yöre halkı, DSİ' nin raporlarına dayanarak yıllık ortalama 27.66 m3/sn su akışının olduğu İkizdere deresinde canlı yaşamın yok olmaması için, yüzde 25'i oranında, yani 6.91 m3/sn su bırakılması gerektiği yönünde mahkemeye itirazda bulundu. Cevizlik HES' le ilgili yargı süreci hala devam ediyor.