Sudan'da Kadınlara ve Kızlara Yönelik Cinsel Şiddet İddiaları

PORT İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), Sudan'da 15 Nisan 2023'ten beri çatışan ordu ve Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) mensuplarının başkent Hartum'da tecavüz eylemlerini gerçekleştirmekle suçladı.

HRW, "Hartum Kadınlar için Artık Güvenli Değil: Sudan'ın Başkentinde Kadınlara ve Kızlara Yönelik Cinsel Şiddet" başlıklı 89 sayfalık bir rapor yayınladı.

HRW Afrika Müdür Yardımcısı Laetitia Bader, "HDK mensupları Hartum'daki yerleşim bölgelerinde sayısız kadına ve kıza tecavüz etti, toplu tecavüz etti ve bazılarını zorla evlendirdi." dedi.

Raporda, "Nisan 2023 ile Şubat 2024 arasında Hartum'da 262 cinsel şiddet vakası bildirildiği, bu vakaların HDK'nin Hartum'da kontrol ettiği bölgelerde yaygın olduğu ve bunun insanlığa karşı suç teşkil ettiği" ifade edildi.

"9 yaşındaki kız çocuklarından 60 yaşına kadar kadınların tecavüz ve toplu tecavüze maruz kaldığı" belirtilen raporda, "HRW'nin görüştüğü sağlık çalışanlarının tedavi ettiği mağdurlardan en az 4 kadının, maruz kaldıkları şiddet sonucu aldıkları yaralar nedeniyle hayatını kaybettiği" vurgulandı.

Raporda, "HDK mensupları, Hartum'daki yerleşim bölgelerinde sayısız kadına ve kıza tecavüz etti, toplu tecavüz etti ve bazılarını zorla evlendirdi. Tıbbi hizmet sağlayıcılara göre, bazı mağdurlar HDK mensuplarından 5 kişinin tecavüzüne uğradıklarını söyledi." ifadesine yer verildi.

Raporda, bazı durumlarda HDK mensuplarının kadın ve kız çocuklarına aile üyelerinin gözü önünde cinsel saldırıda bulunduğu bilgisi paylaşıldı.

Afrika Birliği ve Birleşmiş Milletlere (BM) misyon kurma çağrısı

"Daha az sayıda (tecavüz) vakanın Sudan Silahlı Kuvvetleri mensuplarına atfedildiği" raporda, Sudan Silahlı Kuvvetlerinin 2024 başlarında başkent Hartum'un Umdurman bölgesinin kontrolünü ele geçirdikten sonra vakalarda hafif artış bildirildiği kaydedildi.

HRW, Afrika Birliği ve BM'nin Sudan'daki sivilleri korumak, cinsel ve cinsiyete dayalı şiddeti önlemek, çatışmayla ilgili cinsel şiddeti belgelemek de dahil yeni bir misyon kurarak birlikte çalışmaları gerektiği çağrısı yaptı.

Sudan'daki iç savaş

Sudan'da 30 yıl süren Ömer el Beşir iktidarının halk ayaklanmasıyla devrilmesi sonrası sivillerin katılımıyla oluşturulan hükümete karşı ortak darbe yapan ordu ve HDK arasındaki güç mücadelesi 1 yıldan fazla süredir sürüyor.

Nisan 2023 ortasında başlayan ve Sudan'ın çoğu eyaletinde devam eden savaşta ordu, kuzey ve doğudaki eyaletlerde hakimiyetini sürdürürken HDK'nin, batı ve güney eyaletlerinde etkili olduğu görülüyor.

Savaşın bitirilmesi için başlatılan Suudi Arabistan ve ABD arabuluculuğundaki Cidde görüşmeleri, Mısır'ın öncülük ettiği Sudan'a komşu ülkeler barış girişimi, Doğu Afrika'da Hükümetlerarası Kalkınma Otoritesinin çabaları ve Bahreyn'in başkenti Manama'da yapılan görüşmeler sonuçsuz kalmıştı.

BM'ye göre, dünyanın en büyük yerinden edilme ve açlık krizinin yaşandığı Sudan'daki çatışmalar sonucu 18 bin 800'den fazla kişi hayatını kaybetti, yaklaşık 10 milyon kişi yerinden edildi ve 25 milyondan fazla kişi insani yardıma muhtaç durumda.