"Ukrayna, Avrupa ile Rusya Arasında Sıkıştı"

Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Oktay Tanrısever, Ukrayna'nın zayıf ekonomisi nedeni ile AB ve Rusya arasında sıkıştığını ve bu durumun kararlarını güçleştirdiğini belirterek, "Batı'dan ciddi bir kredi teklifi gelse fikirlerini değiştirebilir" dedi.

Rusya ve Avrasya çalışmaları uzmanı olan Tanrısever, Ukrayna'da yönetimin AB ile ortaklık anlaşmasını imzalamaktan vazgeçmesinin ardından başlayan hükümet karşıtı protestolar ve meydana gelen son gelişmelerle ilgili AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

Ukrayna'nın ciddi bir borç sorunu olduğunu belirten Tanrısever, "Bu borcunu bir şekilde kapatması lazım. ya IMF'den alacak bunu kredi olarak ya da Rusya'dan alacak" dedi.

"Ukrayna'nın ciddi bir ekonomik krizde" diyen Tanrısever, şunları söyledi:

"Bu ekonomik durum Ukrayna'nın kararlarını güçleştiriyor. Mesela Batı'dan ciddi bir kredi teklifi gelse fikirlerini değiştirebilir. Bu krize çare bulmak adına her tarafla müzakere edip sonuçta bu ortaklık anlaşmasını da imzalayabilir uzun vadede. Ne kadar Rusya etkisi olsa da Ukrayna'da öte yandan Avrupa ile de ilişkiler gayet güçlü. Aslında Ukrayna için ideali bütün dünya ile bir serbest ticaret anlaşması yapabilmesi ama ekonomisi buna müsait değil. Enerji bağımlılığı yüksek olduğundan Rusya bunu manipüle ediyor haliyle."

Oktay Tanrısever, Ukrayna'nın AB kapısını tamamen kapatmadığını da söyledi. Tanrısever, "Uzun vadede Avrupa Birliği ile ticaret anlaşması da imzalanabilir. Ben o konunun tamamen kapandığını düşünmüyorum. AB şartlardaki artıları çoğaltıp Ukrayna'yı kendine doğru cezbedebilir. Kategorik olarak Ukrayna'nın karşı çıktığı herhangi bir şey yok bence" diye konuştu.

Tanrısever, ülkedeki krizin nasıl ve ne zaman sona ereceğini ve Ukrayna'da şu andan itibaren nelerin beklenmesi gerektiği ile ilgili soruya da şöyle cevap verdi:

"Bu krizin 2004'teki kriz kadar kapsamlı olacağını düşünmüyorum çünkü bu ülkenin yönetimi ile çok ilgili değil. Zaten katılımcı oranı da karşılaştırmalı olarak beşte bir düzeyinde. Ancak olayların geldiği durum, 2004 düzeyinde olmamakla birlikte, ciddi bir kriz durumunu gösteriyor. Bu krizden çıkış 2004'teki kadar kolay değil çünkü 2004'teki krizin çözümü belliydi: Seçimler yenilendi. Bu defaki kriz ekonomi ile ilgili, bir ticaret anlaşması ile ilgili. Ancak yönetilemez bir kriz gibi de değil. Rusya Ukrayna'yı gümrük birliği için zorlarsa, yüksek miktarda krediler verirse tabii ki bu krizi derinleştirir.

Yanukoviç açısından bakınca Avrupa ile müzakere kapısı tamamen kapatılmış değil. Bu krizden çıkış yolu belki Ukrayna'nın vatandaşlarını hayal kırıklığına uğratmadan hem Avrupa ile hem de Rusya ile bir diyalog geliştirmesi. Ukraynalı yöneticiler çok radikal şeyler yapmamalı, krizi yönetebilmeli. Komşularının da Ukrayna'yı böyle zor bir duruma sokmamaya gayret etmesi gerekir. Bu, tam kazananı olacak bir krize benzemiyor. Ukrayna yüzyıllardır aynı durumda, bu dün başlayan bir kriz değil. 18nci yüzyıldan beri Ukrayna'da hep bu ikilik var. Ukraynalı yöneticilerin de Batı Ukraynalıların bu hayal kırıklığını anlayıp onları Avrupalılaşma yolunun kapanmadığı konusunda ikna etmeleri gerekir. Ukrayna'da Avrupalılık güçlü bir kimlik. Orta ve uzun vadede Ukrayna AB üyesi olabilir."

Ukrayna'nın AB'ye yönelmesinin daha çok ülkedeki elitlerin aldığı bir karar olduğunu dile getiren Tanrısever, şu andaki krizin halkın kutuplaşması sonucu ortaya çıkmış bir durum olmadığını söyledi. Tanrısever, "Yanukoviç zaten bu görüşmeleri (AB ile) yıllardır yapıyordu. Nihayetlendi, en sonunda imza aşamasına geldi. Bu aşamada Yanukoviç imzadan vazgeçti. Ukrayna'daki son gelişmelere yol açan şey bu kararın yarattığı şok ve reaksiyondur daha ziyade. Buna itiraz daha çok Batı Ukrayna'dan geldi" dedi. - Ankara