Zonguldak Ölüm Tünellerinde Ekmek Parası Mücadelesi

Zonguldak'ta, maden ocaklarında son 5 yılda meydana gelen iş kazalarında can veren 80 maden işçisinden 26'sı kaçak işletilen ocaklarda yaşamını yitirdi. Tek geçim kaynakları kömür olan işsiz madenciler, iş kazalarına ve ölümlere rağmen iş güvenliği tedbirlerinin olmadığı 'ölüm tüneli' olarak tabir edilen yüzlerce kaçak ocakta günlük 50-80 lira yevmiye karşılığında üretim yapıyor. Türkiye'de kömür diyince akla gelen ilk kent olan Zonguldak'ta, Türkiye Taşkömürü Kurumu'nun(TTK) yanı sıra özel kömür işletmelerinde de üretim yapılıyor. Bunun yanında iş bulamayan maden işçilerinin yasa dışı üretim yaptığı ruhsatsız kömür ocakları da bulunuyor. İşsiz madenciler, iş kazalarına ve ölümlere rağmen iş güvenliği tedbirlerinin olmadığı ocaklarda günlük 50-80 lira yevmiye karşılığında üretim yapıyor. Ormanlık ve dağlık alanların yakınındaki mahallelerde oturanlar ile Kilimli ve Kozlu ilçelerinde çok sayıda kişi, geçimini bu ocaklardan sağlıyor. TTK ve özel ocaklarda üretilen ve tonu 700-800 lira arasında satılan kömür, kaçak ocaklarda yarı fiyattan satılıyor.

TESPİT EDİLEN KAÇAK OCAKLAR İMHA EDİLİYOR

Jandarma, TTK, Orman Bölge Müdürlüğü, Çalışma ve İş Kurumu Müdürlüğü yetkilileri, düzenli olarak denetimlerini yapsa da ruhsatsız kömür ocaklarını önüne geçilemiyor. Son 5 yılda tespit edilen 16 kömür sahasında ki bin 461 kaçak ocak hakkında işlem yapıldı. Bunlardan 491'i hakkında TTK tarafından Cumhuriyet Savcılığı'na suç duyurusunda bulunuldu. Yapılan çalışmalara rağmen dinamitle patlatılarak mühürlenen bu ocaklardan bir çoğu daha sonra tekrar üretime açıldı. Jandarma kaçak ocaklardan tespit ettiği 614 bin 590 kilo kaçak kömürü İl Özel İdaresi yetkililerine teslim etti. Son 5 yılda, TTK'da 14, özel kömür işletmelerinde 40, kaçak ocaklarda ise 26 maden işçisi yaşamını yitirdi. Kaçak ocaklarda 1992'den bu yana ise göçük, patlama, gaz zehirlenmesi ve diğer iş kazaları sonucunda toplam 139 kişi hayatını kaybetti. En son geçen Temmuz'da Erkan Conkur (46) ve Hasan Yıldız (30), geçen cuma günü de Erol Sabah kaçak ocakta meydana gelen göçükte hayatını kaybetti.

BİLE BİLE ÖLÜME GİDİYORLAR

Kentteki yüzlerce kaçak kömür ocaklarından birinde yıllarca çalışan M.A., ölüm riskini bile bile neden kaçak ocaklara neden girdiklerini DHA'ya anlattı. İş bulamayınca kaçak ocakta çalışmak zorunda kaldığını anlatan M.A., şöyle dediCKaçacak ocakta risk çok ama para iyi geldiği için giriyorduk. Özel ocaktan biraz daha fazla kazanıyoruz kaçak ocakta. Zonguldak'ta çok kaçak ocak var. Çok ölen arkadaşımız var. Niye böyle oluyor diye üzülüyoruz ama Zonguldak'ın kaderi bu. Burada kömür yoksa ekmekte yok. Kömür yoksa işsizlik demek. Ocakta ölü de olsa. Onu çıkardıktan sonra yine açıyorlar. Yüzde 70 ciğerlerinde toz olan sağlam sağlık raporu alamayan mecbur kaçak ocağa giriyor. Başka iş bulamıyor. Kaçak ocakların berbat iş güvenliği. Özel ocaklar daha güvenli. O an ocağa girdiğiniz an sadece çıkışı düşünüyorsunuz. Çıktığınız da şükür ediyorsunuz. Bu insanların burada bir sebebi var. Ekmem davası. Burada ne fabrika var ne iş alanları var. Özel şirketlere girmekte zor. Giremeyince ne yapıyor adam kaçak ocağa giriyor. Artık kazayı filan düşünmüyor.

İŞSİZLİK KAÇAK OCAKLARA YÖNLENDİRİYOR

Genel Maden İşçileri Sendikası Genel Başkanı Ahmet Demirci, kaçak ocakların Zonguldak'ın acı gerçeklerinden bir tanesi olduğunu söyledi. Maddi imkansızlıklardan ve işsizlikten dolayı işçilerin kaçak ocakları tercih ettiğini ifade eden Demirci, TTK iş sağlığı ve güvenliği konusunda çok duyarlı. En ufak iş kazasında maddiyata hiçbir zaman önem vermez ve ne gerekiyorsa yapılıyor. Zonguldak'ımız acı gerçeği ise kaçak ocaklar. Kaçak ocaklarda malesef sigortasız yaşı tutmayan veya yaşı geçmiş insanlar çalışıyor. Neden çalışıyor Tabi ki maddi sıkıntılardan, imkansızlıklardan. Çocuklarını okutmak için. Buralarda iş güvenliği maalesef yok. Kalıcı özel sektörlerin sektörde olmasını istiyoruz. İşçinin rahat çalışabileceği, iş sağlığı ve güvenliği konusunda yeterli özel sektörlerin bölgede daha fazla olması lazım. Bunlar olursa iş sahaları da açılır ve kaçak ocaklarda azalma olur diyor düşünüyorum. Özel sektöre karşı değiliz. Sadece kalıcı ve güvenli iş yerleri istiyoruz. dedi.