Açık Demokrasi: "Türkiye Amerikalaşıyor"

Open Democracy (Açık Demokrasi) sitesince yayınlanan bir makalede Arap Baharı ve AKP yönetiminin yurt içinde yarattığı ivmenin, Ankara'yı ABD'ye yakınlaştırdığı, Türkiye ile ABD"nin stratejik çıkarları çakışırken Türkiye'nin yurt içinde de Amerikalaştığı savunularak "Türk siyaseti, Amerikanizasyon'un etkisi altına giriyor" yorumu yapıldı.

LONDRA sitesince yayınlanan "Türkiye'nin Amerikalaşması" başlıklı geniş makalede "Türk siyaseti, Amerikanizasyon'un etkisi altına giriyor" görüşü öne sürüldü.

OpenDemocracy isimli sitenin yer verdiği Oxford Üniversitesi St. Anthony College araştırmacısı Dr. Dimitar Bechev imzasını taşıyan "Türkiye'nin Amerikalaşması" başlıklı makalede Türkiye'nin uluslararası profili ve iç siyasetinin yönünün uzun bir süre Avrupa'ya doğru olduğunu ancak Arap Baharı ve AKP yönetiminin yurt içinde yarattığı ivmenin Ankara'yı ABD'ye yakınlaştırdığı savunuldu.

Bir zamanlar Türklerin ülkelerini "Küçük Amerika" olarak adlandırdıklarını, Ankara'nın Demokrat Partisi ve Turgut Özal yönetimleri sırasında Amerika'ya yakınlaştığını ancak daha sonraki 20 yıllık döneminde Türkiye'nin büyük ölçüde Avrupalı bir yolu izlediğini kaydeden Bechev, ancak "post Kemalist" Türkiye'de eski Amerika yanlısı tavrına geri dönüldüğünü öne sürerek "Avrupa'nın dönüştürme misyonunu gerçekleştirme başarısızlığı, Türk siyasetinin Avrupalaşmasının değil, Amerikalaşmanın etkisinin altına girdiği anlamına geliyor" yorumunu yaptı.

Dimlitar Bechev, bu eğilimini ortaya koyan birçok unsurun bulunduğunu, Brüksel'in Avrupa Komşuluk Politikasının bir "versiyonu" olan "sıfır sorun politikası"nın Libya ve Suriye'deki şiddetli isyanlarınca raydan çıkarıldığını, Türkiye'nin de bir "Türk Modeli"ni yansıma yaklaşımına kaydığını, ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton'un ikili ilişkilerdeki "altın çağ"dan söz ederken Türkiye'nin AB'nin ağır topları Fransa ve Almanya ile ilişkilerinin ise, üyelik müzakereleri nedeniyle zehirlendiğini iddia etti.

-TÜRKİYE YURT İÇİNDE DE "AMERİKALAŞIYOR"-

Ancak Türkiye ile ABD arasındaki yakınlaşmanın sadece stratejik çıkarların çakışmasının kaynaklanmadığını, çok daha derin olduğunu yazan Bechev, Türkiye'nin ayrıca yurt içinde de "Amerikalaşmakta" olduğu savını da dile getirdi. Bu bağlamda AKP'nin dindar muhafazakarlığının ABD tipi bir çerçeveyi yansıttığını, AKP'nin sosyal muhafazakar aile değerlerinin, Avrupa metropollerinden çok Amerika'nın cumhuriyetçi eyaletlerindeki tavırlara benzediği değerlendirmesini de yaptı.

Bu çerçevede de 4+4+4 eğitim reformuna, Gülen Harekatı'na değindikten sonra Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın başkanlık sistemine geçilmesi yönündeki "çağrıları"na dikkat çekildiği makalede "Kaçınılmaz sonuç, kamuoyunu kutuplaştırmak ve "Putinizasyon'un bir Türk çeşidi olasılığına ilişkin kaygıları yaratmaktır" ifadeleri kullanıldı.

Buna karşın Türkiye'nin Amerikalaşmasına engellerin de olduğu belirtildiği makalede Türk kamuoyunda yoğun bir ABD karşıtlığının gözlendiği, AB'nin büyük ölçüde Türkiye için en önemli ticaret ve yatırım ortağını olmayı sürdürdüğü, aralarında da geniş insani bağların da bulunduğu vurgulandı. Buna karşın, makalede yine bugün ABD'nin ülke ve toplum için daha dikkat çeken bir model sunduğu, Türkiye'de Avrupa yanlılığının İstanbul'un birkaç yeri, Ege ve Akdeniz sahillerinde ve Kürtlerin yaşadığı Anadolu'daki bölgelerin dışında pek kalmadığı da öne sürüldü.