Avrupa ve Çin Arasındaki Ticari Rekabet Önümüzdeki Dönemde Artarak Devam Edecek

- Çin Xian Jiaotong Liverpool Üniversitesi Öğretim Üyesi Göncü:

"Avrupa genelindeki yüksek işsizlik ve ekonomik durgunluk Çinli firmalara karşı korumacı politikaların daha çok gündeme gelmesine neden olmakta"

Avrupa ve Çin arasındaki anti-damping tartışmaları ve bunun sonuçlarını AA muhabirine değerlendiren Göncü, Avrupa Komisyonunun Avrupalı güneş paneli üreticilerini korumak amacıyla Çin'den gelen ve Avrupalı firmaların fiyat açısından rekabet edemediği Çin mallarına gümrük vergisi getirilmesinin Çin ve Almanya tarafından çok eleştirildiğini ifade etti.

Yenilenebilir enerji üretiminde kullanılan güneş panellerinin bundan sonra Avrupa pazarına girişte vergiye tabi olacağını anlatan Göncü, "Bu haftadan itibaren yürürlüğe girecek olan anti-damping vergileri ilk etapta yüzde 11,8 oranında olacak. İki ay sonra bu oran ortalama yüzde 48,8'e çıkacak. Avrupa Komisyonunun Çinli üreticiler hakkında yürüttüğü anti-damping araştırması sona erene kadar yeni gümrük vergileri yürürlükte olacak. Avrupa Komisyonu geçici olacak olan vergileri gerekli gördüğü takdirde kalıcı hale getirebilecek" dedi.

- "Avrupa Komisyonu'nun kararı basta Almanya olmak üzere birçok ülke tarafından eleştirildi"

Avrupa Komisyonunun bu kararının Avrupa içinde Çin ile çok yakın işbirliğinde olan basta Almanya olmak üzere birçok ülke tarafından eleştirildiğine dikkat çeken Göncü, şunları söyledi:

"Bunun ana sebebi ise Çin ile olan mevcut ekonomik çıkarların korunmak istenmesi. Özellikle Almanya Çin'in en büyük doğrudan yabancı yatırımcısı… Almanya'yı en çok endişelendiren konuysa Avrupa Komisyonunun bu kararının Çin ve Avrupa arasında ticari olarak korumacılığa sebep olması. Alman firmaların Avrupa'ya ve diğer birçok ülkeye Çin'de ürettiği malları ihraç etmesi ve bundan büyük karlar elde etmesi Almanya'nın konumunu anlamamızı kolaylaştırmakta. Çin hükümeti ise Avrupa Birliği'nin bu hamlesine cevap vermekte gecikmedi ve Avrupa'dan ithal edilen şarap ürünlerine anti-damping soruşturması başlattığını açıkladı. Bu karara gerekçe olarak Avrupa'daki şarap üreticilerinin hükümetler tarafından desteklendiğini ve bunun kendi şarap üreticilerine karşı haksız rekabet yarattığını öne sürdü."

Avrupa Ticaret Komisyonu Şefi Karel de Gucht'ün yaptığı açıklamaları değerlendiren  Göncü, şöyle devam etti:

"Gucht, Avrupa Komisyonunun Çinli firmalara karşı yürütülen haksız rekabet soruşturmasının bitmesiyle vergilerin kaldırılıp kaldırılmayacağına karar verileceğini açıkladı. Pekin hükümeti ise Avrupa Birliği'ni misillemede bulunma tehdidiyle uyardı. Pekin Avrupa Birliği içinde Almaya gibi ülkeler aracılığıyla nüfuzunu kullanmaya çalışmakta. En nihayetinde birçok Alman firma Çin'deki büyük yatırımları sebebiyle Çin'in ekonomik kaderine ortak olmuş durumda. Bu nedenle şimdiden Angela Merkel Avrupa Komisyonunun bu kararına şiddetle karşı çıkmaya başladı. Almanya'nın bu yaklaşımı elbette tamamıyla Alman firmalarının çıkarlarını korumaya yönelik.

Almanya, bu karara itiraz ederken gerekçe olarak vergilerin Avrupa'nın yenilenebilir enerji politikasıyla çeliştiğini ve tüketicinin bundan zarar göreceğini belirtmekte. Avrupa Komisyonu anti-damping incelemesinde kendisiyle işbirliği yapan firmaların daha az vergiye tabii olacağını, kendisiyle işbirliği yapmayan Çinli firmaların ise yüzde 67,9'a kadar varan yüksek gümrük vergilerine tabi olacaklarını belirtti"

"Avrupa ve Çin arasındaki ticari rekabet önümüzdeki dönemde daha da artarak devam edecek" diyen Göncü, Avrupa genelindeki yüksek işsizlik ve ekonomik durgunluğun Çinli firmalara karşı korumacı politikaların daha çok gündeme gelmesine neden olduğunu, son günlerde Çinli telekom şirketi Huawei'e karşı gelişen tutumun da aynı çerçevede ele alınması gerektiğini vurguladı.

Ancak Avrupa içinde özellikle Almanya'nın Çin'e karşı uygulanabilecek gümrük vergilerine karşı çıkmaya devam edeceğini belirten Göncü,  "Çin açısından Almanya'nın bir diğer önemiyse şu ana kadar Almanya'nın Çin'e en çok teknoloji transferi yapan ülke olması. Birçok Alman firma Avrupa'da artan işsizlik pahasına Çine teknoloji transferi yapıp Çin'deki yatırımlarını düzenli olarak büyütme imkanı buldular. Çin'deki Alman firmalarının hızla büyümesi ve yeni yatırımlar konusunda hükümet tarafından kollanması da bunun bir sonucudur" değerlendirmesinde bulundu.

- "Çin tecrübesi, gümrüksüz serbest ticaretin zamanlamasının kendi menfaatlerimize göre ayarlanması gerektiğini göstermektedir"

Bu durumun Türkiye açısından değerlendirilmesi gereken kısımlarının da olması gerektiğini belirten Göncü, şunları kaydetti:

"Aslında hem Çin'in hem de Avrupa Birliği'nin kendi menfaatlerinin gerektirdiği kadar serbest ticaret yanlısı olması. Her iki taraf da kolaylıkla ticari anlamda korumacılığa sapabilmekte ve bunu ikili ilişkilerinde koz olarak kullanmaktalar. Neo-klasik iktisat teorisi bize serbest ticaretin tüketicinin faydasına olduğunu göstermekle birlikte, ülkeler kendi stratejik sanayilerini geliştirdikten sonra dünya ile rekabete açmaktalar. Burada mevzu bahis Türkiye'nin gümrük birliğinden veya serbest ticaret anlaşmalarından çıkması değil. Ancak kendimize gelecek 50 yıl için kritik gördüğümüz endüstrilere, örneğin savunma sanayi, yenilenebilir enerji gibi, devlet desteği ileride bu endüstrilerin dünya ile rekabet edebilmesi için gerekli...

Çin tecrübesi bize dış ticaretin kalkınma için gerekli olduğunu ancak gümrüksüz serbest ticaretin zamanlamasının kendi menfaatlerimize göre ayarlanması gerektiğini göstermektedir. Özellikle Çin'in sanayileşmesinde en çok dikkat ettiği husus Batı'nın ekonomik normlarını kendi istediği zamanda kendi menfaatlerine göre işletmedeki başarısıdır." - İstanbul