Kara Operasyonuna Değil, Dünya Piyasalarına Bak

Uzmanlara göre, Türk ekonomisi Kuzey Irak'a düzenlenen kara operasyonundan etkilenmeyebilir, ancak global piyasalarda yaşanan gelişmeler ise ekonomi için daha belirleyici bir unsur olarak öne çıkacak.

Türkiye'nin Kuzey Irak'a operasyonunun Türk ekonomisi üzerindeki etkilerini İHA'ya değerlendiren Merkez Bankası Eski Başkanlarından Gazi Erçel, piyasaların operasyondan fazla etkilenmeyeceğini ifade etti. Bu görüşüne sebep olarak bu türden operasyonların yıllardır sürdüğünü gösteren Erçel, "Dolayısıyla yapılan operasyonlar veya o türden sıcak çatışmalar PKK terörün en fazla tırmandığı zamanlarda bile piyasaları pek fazla etkilenmedi" dedi. Türk finans piyasaları ile global piyasalar arasında güçlü bir bağ olduğunu vurgulayan Erçel, Türk piyasalarının daha çok global piyasalarda ortaya çıkan gelişmelerden etkilendiğine dikkat çekti.

Gazi Erçel, operasyonun süresiyle ilgili olarak ise bu sürecin zaman harcanmadan sona ermesini umduğunu belirterek, piyasaların da operasyonun kısa sürede sona ereceğini beklediğini ifade etti. Operasyonun petrol fiyatlarına olası etkilerine de değinen Erçel şöyle devam etti: "Petrol fiyatları bu türden oluşumlara çok hassastır her zaman. Özellikle Irak, Kerkük çok önemli. Yani Kuzey Irak çok önemli bir petrol yatağı. Bu türden karışıklıklarda arzda bir daralma görülür. Ama iki şeye bakılır: Bir, arzın etkilenip etkilenmeyeceğine, ki etkileneceğini sanmıyorum. İkincisi ise operasyonun süresine bakarlar. Bunu dünya yıllardır Nijerya'da izliyor. Nijerya'da her karışıklıkta petrol fiyatlarında mutlakla bir tırmanış oluyor. Ama zaten fiyatlar şu anda tırmanmış durumda. Bunun daha üstünde tırmanmasını beklemiyorum." Operasyonun dün gerçekleşen Tekel ihalesi üzerinde de bir etkisi olmadığını vurgulayan Gazi Erçel, bundan önceki ihalede, Tekel'in pazar payının oldukça yüksek olduğu bir zamanda, daha düşük bir fiyat verilirken, şimdi yarı yarıya azalmış bir pazar payında fiyatın çok daha yüksek olduğunu bildirdi. Erçel, "Piyasaların hassas olduğu bir dönem ama görüyorsunuz ki gelişmekte olan bizim gibi ülkelere de fonlar belirli bir ölçüde akmaya devam ediyor. Ben Tekel için verilen fiyatın normal olduğu kanısındayım" diye konuştu.

Öte yandan konuyla ilgili görüş bildiren Marmara Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Veysi Seviğ de, operasyonun Türk finans piyasalarını etkileyecek bir özelliği olmadığını belirtti. Seviğ, "Avrupa Birliği ülkelerinin operasyon hakkında olumsuz, dikkat çekici bir görüşü yok. ABD bu operasyon için olur vermiş durumda. Dolayısıyla Türkiye'nin bu hareketi hem Avrupa Birliği hem de ABD tarafından destek gördüğüne göre, operasyonun özellikle piyasa koşulları üzerinde etkileyici bir pozisyon oluşturması söz konusu değil" dedi. Bunun yanında maliyet açsından operasyona dikkat çeken Seviğ, "Operasyonun mali yükü ve süresi Türkiye açısından ekonomik bir finansman kaynağını gerekli kılabilir. Bu konu ilerde gündeme gelebilir. Ama şu anda bana göre herhangi bir şekilde piyasayı, özellikle Pazartesi günü etkilemesi söz konusu değildir" diye kaydetti.

Türkiye'nin operasyona hazırlıklı olduğunu vurgulayan Veysi Seviğ, "Aşağı yukarı bir senedir bu olayın finansmanını sağlamak üzere bütçe içersinde izlenmesi kolay olmayan bir kaynak artışı vardı. Ama tabi beklenenin üzerinde bir harcama olursa bu Türk halkına herhangi bir şekilde yansıyacaktır. Ya vergi gelirleriyle, ya da devletin yapacağı diğer harcamalarda kısıntı yapılacaktır. Böyle bir yansıma beklenebilir" şeklinde konuştu.

Operasyonun uzun sürmesi halinde de uluslararası sermaye akışının bundan etkilenmeyeceğini belirten Seviğ, "Şu anda Türkiye sıcak paraya en yüksek geliri sağlayan ülke. Bu geliri sağladığı sürece uluslararası sermaye Türkiye'yi terk etmeyi düşünmez. Ama bizden daha fazla gelir sağlayacak bir ülke çıkarsa, o vakit Türkiye'de bir hareketlilik olabilir" diye belirtti. Petrol fiyatlarının da operasyondan etkilenmeyeceini vurgulayan Veysi Seviğ, "Çünkü bu Irak'ın kuzeyinde olan ve sadece belli bir bölgeyi etkileyecek bir operasyon. Dolayısıyla petrol fiyatlarını aniden değişikliğe uğratması düşünülemez" dedi.

Konuşmasında Tekel ihalesine de değinen Seviğ, teklifin "ne fazla ne eksik" olduğunu ifade ederek, "Teklif, Türk piyasası da dikkate alınarak verilmiş bir tekliftir" diye kaydetti.

(SŞ-SŞ-ÖK-BA-E)