Kur ve Faiz Yükselişinin Ekonomiyi Yavaşlatması Muhtemel"

MUSAB TURAN - İntegral Menkul Değerler Analisti Tuğba Özay, dünyada bol ve ucuz para döneminin sona erdiğini, bunun gelişen ülkelere olumsuz yansıyacağını belirterek, "Hiçbir krizin ardından yaşanan normalleşmenin sancısız olması beklenemez. Gelişen ülkeler arasında cari açık verenleri Fed'in getireceği yeni süreç, emtia ihraç edenleri de düşen fiyatlar negatif yönde etkileyecek. Yine bu ülkelerde ve Türkiye'de 2014 yılında seçimlerin yapılacak olması, ortaya yeni hikayelerin atılmasını güçleştiriyor" dedi.

Gelişen ülke piyasalarını AA muhabirine değerlendiren Özay, Türkiye'nin son çeyrekte gelişmekte olan ülkelerden negatif ayrıştığını söyledi.

Amerikan Merkez Bankası'nın (Fed) parasal genişlemeye başladığı sürecin en çok gelişmekte olan ülkelerin işine yaradığını anımsatan Özay, "2013 yılında çalkantılı hareketlere şahit olduğumuz piyasalarda 2014'de de sular durulacağa benzemiyor" dedi.

Sermayenin ABD'den çıkıp gelişmekte olan ülkelere kaymasının olumlu yansımalarının, aralarında Türkiye'nin de bulunduğu birçok ülkede gözlendiğini belirten Özay, "Yılbaşı itibarıyla gelişmekte olan ülkelerle paralel hareketler gözlemlediğimiz BIST 100 endeksinde, Fed'in 'tapering'e (para musluklarını kısma) başlamasıyla Türkiye'nin bu ülkelerden negatif ayrıştığını görüyoruz. Tabii tapering'in yanı sıra yurtiçi piyasalarda yaşanan politik risklerin de kayıpların artmasında ve endeksin gelişmekte olan ülkelerden negatif ayrışmasında katkısı olduğu unutulmamalı" diye konuştu.

"Küresel piyasalar birbirinden ayrışıyor"

Gelişmiş ülke sermaye piyasalarının yıllık bazda artıda bulunduğunu, gelişmekte olan piyasalarda gerileme yaşandığını belirten Özay, şunları dile getirdi:

"Küresel piyasalarda yıl boyunca volatil hareketler gerçekleşirken, kimi dünya endeksleri kar sağlarken kimileri de yılı zararla kapatmaya hazırlanıyor. Genel olarak değerlendirdiğimizde 52 haftalık ortalamaya göre Dax 24 Aralık tarihi itibari ile yüzde 24 artıda seyrederken, sırasıyla Dow Jones yüzde 24, S&P500 yüzde 28, İngiltere'nin FTSE Endeksi ise yılı yüzde 12 artıda kapatmaya hazırlanıyor.

Ancak gelişmekte olan ülkeler o kadar da şanslı değil. Gelişmekte olan ülkeler endeksi 52 haftalık ortalamaya göre 24 Aralık tarihi itibari ile yılbaşından bu yana yüzde 5,70 kayıp verirken, yurtiçi piyasalara baktığımızda ise bu rakam XU100 (Borsa İstanbul 100) endeksinde yüzde 11'lere çıkıyor. BRIC ( Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin) ülkelerine baktığımızda ise yılbaşından bu yana 24 Aralık tarihi itibari ile Brezilya'nın Bovespa Endeksi'nin yılbaşından bu yana yüzde 16 kaybederken, Shanghai'nin yüzde 8 değer kaybıyla yılı kapatmaya hazırlandığını görüyoruz."

"2013'de ayrışan borsalar 2014'te nasıl bir yol izler"

Fed'in gelişmekte olan ülkelere fon akışı ve dünya ekonomileri için bol ve ucuz para politikasını terketme eğilimiyle dünya sermaye piyasalarında yeni bir dengelenme hareketi yaşanmasının muhtemel olduğuna işaret eden Özay, "Fed'le birlikte negatif ayrışan borsaların 2014'te yeniden birleşmesi için ya gelişmiş piyasaların düşmesi ya da gelişenlerin prim yapması gerekiyor.

Buna göre, önümüzdeki dönemde düzeltme hareketi beklenebilir. Ama gelişmiş piyasalardaki bu hareketten gelişen piyasalara para akması zor. Bunun en önemli sebeplerinden birisi Fed'in bol ve ucuz para politikasını terk etmeye başlamış olması" ifadelerini kullandı.

Yeni dengelenme sürecinin en çok bol ve ucuz paradan yararlanan gelişen piyasaları etkileyeceğini yineleyen Özay, küresel risk iştahı düştüğü zamanlarda gelişmekte olan piyasaların şansının hiç bulunmadığını, risk iştahının arttığı dönemlerde ise şansının az olduğunu kaydetti.

Fed'in kararlarıyla paranın maliyetinin artmaya devam edeceğini anlatan Özay, "Fed'in parayı geri çekmesi etkisi yanında gelişen ülkelerin hızlı büyüme hikayesi de bitti. Küresel sermayenin kıtlaşacak ve maliyetinin artacak olması yanında emtia fiyatlarının gevşemesi de bu hikayenin sonlanmasında etkili. Hiçbir krizin ardından yaşanan normalleşmenin sancısız olması beklenemez. Gelişen ülkeler arasında cari açık verenleri, Fed'in getireceği yeni süreç, emtia ihraç edenleri de düşen fiyatlar negatif yönde etkileyecek. Yine bu ülkelerde ve Türkiye'de 2014 yılında seçimlerin yapılacak olması, ortaya yeni hikayelerin atılmasını güçleştiriyor" değerlendirmesini yaptı.

"Bu yıl hedefleri tutturabilsek de kur ve faizde yaşanan yukarı yönlü hareketlerin ekonomiyi yavaşlatması muhtemel"

Gelişmekte olan piyasalar arasında başarı hikayesiyle öne çıkan Türkiye'de yıl içinde birçok politik olayları fiyatlama trendlerinin yaşandığını belirten Özay, Türkiye ekonomisine ilişkin şunları kaydetti:

"Ekonomideki kırılganlıklarımız nedeniyle Brezilya, Hindistan, Endonezya ve Güney Afrika ile birlikte 'kırılgan beşli' ülkelerin arasında anılıyoruz. Yüksek enflasyonumuz ve cari açığımız nedeniyle dış finansmana olan duyarlılığımıza karşın son 5 yıldır para politikasında alınan aksiyonlar ve finansal istikrarı amaçlayan makro ihtiyati tedbirler olumlu ve azımsanmamalı. Bu yıl büyüme hedeflerini tutturabilsek de kur ve faizde yaşanan yukarı yönlü hareketlerin ekonomiyi yavaşlatması kuvvetle muhtemel. Diğer yandan, politik risklerin de yıl içerisinde oldukça fiyatlanmış olması, 2014 yılı içerisinde de sert rüzgarların esmeye devam edeceğinin sinyalini verirken, kırılganlığımızı arttırıyor. Bütün bu nedenlerden dolayı borsalar ve ekonomiler arasında ayrışmanın kısa zamanda son bulması zor, hatta devam etmesi ve 2014 yılını da kapsaması kesin görünüyor." - İstanbul