Merkez Bankası Başkanı Başçı: Kriz, O Kadar Yakın Gözükmüyor

Denizli Pamukkale Üniversitesi tarafından bu yıl 10'ncusu düzenlenen Ekonomi Yaz Seminerleri'ne katılan Merkez Bankası Başkanı Dr. Erdem Başcı, AB liderler Zirvesi'nde Yunanistan'la ilgili alınan kararların çok önemli olduğunu belirterek, ekonomik krizin yakın gözükmediğini söyledi. Başcı, Türkiye ekonomisinin geçmiş yıllara göre güçlü ve dayanıklı olduğunu belirterek, cari açığın yılın son çeyreğinden önce düşmeye başlayacağını ve olumlu etkilerinin yılın son çeyreğinde görüleceğini belirtti.

Pamukkale Üniversitesi Kongre ve Kültür Merkezi'nde düzenlenen seminere Denizli Valisi Yavuz Erkmen, PAÜ Rektörü Prof. Dr. Hüseyin Bağcı, IMF Türkiye Temsilcisi Mark Lewis, Türkiye Ekonomi Kurumu Başkanı Prof. Dr. Ercan Uygur, akademisyenler ve öğrenciler katıldı. Seminerin açılış konuşmasını yapan PAÜ Rektörü Prof. Dr. Hüseyin Bağcı, 'Ekonomi yaz seminerleri PAÜ'nün markası olmuş. Akademide, 10 yılların çok önemi vardır. Bunu marka haline getirenlere teşekkür ederim. Ekonomi Yaz Seminerleri'nin bundan sonra uluslararası standartlarda yapılması gerektiğini düşünerek bugünlere geldik. Bundan sonra bunu 1. uluslararası yaz semineri olarak başlatabiliriz" dedi.

Seminerin oturum başkanlığını Pamukkale Üniversitesi'nin eski Rektörü Prof. Dr. Hasan Kazdağlı'nın yaptığı Para Politikaları ve Finansal İstikrar konusunda konuşan Merkez Bankası Başkanı Dr. Erdem Başcı, Avrupa Birliği Liderler Zirvesi'nde Yunanistan'la ilgili alınan kararların olumlu olduğuna dikkati çekip, Türkiye'nin geçmişe göre çok daha dayanıklı ve güçlü olduğunu, cari açığın yılın dördüncü çeyreğinden önce azalmaya başlayacağını, bunun olumlu etkilerinin de yılın son çeyreğinde görülmeye başlanacağını söyledi.

Türkiye'nin kredi risk primindeki artışın iştihdama etkisinin olmadığını, bu artış rakamının hangi ülkelerle karşılaştırıldığına bağlı olduğunu belirten Başçı, 'Şu anda Türkiye'yle ilgili tek risk konusu cari işlemler açığı. Bunun istihdama bir miktar etkisi olabilir. Bozulmanın istihdam üzerindeki etkisini görmedik, geleceğe bakmak lazım, dikkatli olarak izliyoruz. Önceki çeyreğe göre ikinci çeyrekte iç talep kontrol altına alındı. İthalattaki artış durdu, ikinci çeyrekteki ihracattaki net artışın büyümeye artı katkı yapmasını bekliyoruz. Kademeli olarak cari açık yavaş yavaş düzelecek, olumlu etkilerini dördüncü çeyrekten itibaren yavaş yavaş görmeye başlayacağız" dedi.

'TÜRKİYE'NİN DURUMU ŞU AN İYİ

Türkiye'nin geçmişe göre çok daha dayanıklı ve güçlü olduğunu, her türlü şoka karşı hazırlıklı olduklarını ifade eden Başcı, 'Türkiye'nin durumu gerçekten iyi şu anda, fazla mı iyi diye bakıyoruz. Geçmiş dönemlere göre karşılaştırılamayacak kadar iyi, büyümenin sağlıklı gitmesi, finansal istikrar, bankaların yapısı bunun göstergeleri. Türkiye ekonomisi geçmişe göre çok çok daha dayanıklı, politik araçlarının zenginliği açısından daha güçlü, ileride alınabilecek tedbirler açısından güçlü. Bu tür şoklara karşı hazırlıklıyız. Durum kontrol altında, çeşitli senoryolara karşı hazırlıkların hepsi varö diye konuştu.

Türkiye'nin enflasyon hedeflemesine devam edeceğini, Çin'in de artık enflasyon hedeflemesi yaptığını ve bunun artılarının anlatıldığını belirten Başçı, tasarruf yapılıp yapılmaması yönündeki bir soruya da, 'Tasarruf iyi midir kötü müdür bilemiyorum. İktisatçılara göre bu değişiyor. Merkez Bankası olarak, ekonomiye yön vermeye çalışıyoruz, tavsiye vermiyoruzö dedi.

'KRİZ YAKIN GÖRÜNMÜYOR

Başçı, son dönemde yoğunlaşan kriz tartışmaları ile ilgili olarak ise 'Kriz o kadar yakın görünmüyorö ifadesini kullandı. Başçı, dün AB Liderler Zirvesi'nde Yunanistan'la ilgili alınan kararların çok önemli olduğuna değindi. Kurlardaki dalgalanma ve açık pozisyona da değinen Başçı, açık pozisyon olması durumunda kurlardaki dalgalanmaya karşı toleransın daha az olduğunu kaydetti. Başçı, 'Açık pozisyon yoksa daha rahat dalgalı kur rejimini uygulayabiliyorsunuz. Açık pozisyonunuzu sınırlamanız iyi bir şeyö dedi.

Öz sermaye yapısının güçlü olmasının firmalar ve bankalar için önemli olduğunun da altını çizen Başçı, borçlanma seviyesinde artışın finansal istikrarı olumsuz etkilediğini vurguladı. Getiri farklarındaki bir yüzdelik puan düzeyindeki bir artışın istihdamda yüzde 2. 3 düzeyinde azalmaya neden olduğunu, bunun çok kuvvetli bir etki olduğunu vurgulayan Başçı, şunları söyledi:

'Bu çok kuvvetli bir etki. Finansal istikrar boş bir şey değil, önemli bir husus. Sokaktaki insanın hayatını da etkileyen bir husus. Dış finansmana daha bağımlı firmalar daha da çok etkileniyor, istihdamları daha çok düşüyor herhangi bir şok karşısında. Kredi risk primindeki ani artış borçluların ve alacaklıların gelir beklentilerini önemli ölçüde etkilemektedir. Kredi risk primindeki ani bir artış toplam gelirleri, toplam harcamaları da etkiliyor, teori yazma çalışmaları devam ediyor, 'Nasıl oldu da dünya böyle keskin bir krize girdi' diye, çok sayıda doktora tezi ve makale yazılıyor. Türkiye'de, 2008 krizinrde, bankalar sağlıklı, çok kolay hızlı toparlanabildi."

'YUNANİSTAN PİYASA DIŞI HALE GETİRİLDİ

Yunanistan'da halen kredi risk primlerinin çok yüksek olduğunu, istihdamın düştüğünü, Portekiz'de de aynı şeyin olduğunu belirten Başçı, 'Bu yüzden dün alınan kararlar çok önemli. Yunanistan piyasa dışı bir hale getirildi. Fonlama imkanları artırıldı, mali uyum için bir nefes alma sahası verilmiş oldu. İrlanda ve Portekiz'de de kredi risk primi artmaktaydı. 'Yunanistan için alınan bu karar, bulaşma riskini de zedelemeyecek' diye bir algı var. Biz de öyle ümit ediyoruz. Çünkü gerçekten çok riskli bir şok. İtalya'da çok keskin bir bozulma gözlendi. Kamu borçlanma esnstümanlarının maliyeti arttı. İtalyan ekonomisi için büyüme beklentilerini aşağı çekiyor. İtalya ile ilgili çok acilen bu resmi değiştirmek gerekiyorö dedi. Başçı, genel politika önerilerinin öz kaynağa dayalı finansman yapısının ve esnek kur rejiminin teşvik edilmesinin, güçlü sermaye yapısının teşvik edilmesi olmadığını söyledi.

AÇIK POZİSYON YOKSA DALGALI KUR DAHA RAHAT UYGULANABİLİYOR

Başçı, açık pozisyon olması durumunda kurlardaki dalgalanmaya karşın toleransın daha az olduğunu belirterek, açık pozisyon yoksa dalgalı kur rejimini daha rahat uygulayabiliyorsunuz. Açık pozisyonunuzu sınırlamanız iyi bir şey" dedi. Başçı döviz pozisyonlarında kamu ve özel sektörün net açık pozisyonda değil daha dengeli bir pozisyonda olmasında fayda oldugunu vurguladı. Başçı " hatta bazıları derki biraz uzun pozisyonda yani fazla döviz pozisyonda bile olsa daha iyi olabilir şeklinde alğılayanlarda olabilir " dedi

Toplantıdan önce Pamukkale Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hüseyin Bağcı, Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı ve Pamukkale Üniversitesi eski rektörü ve oturum başkanı Prof. Dr. Hasan Kazdağlı'ya teşekkür için hediye verdi.