Tim, 2014 4. Çeyrek Gerçekleşme ve 2015 1. Çeyrek Beklenti Anketi"

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TiM) Başkanı Mehmet Büyükekşi, ihracatçıların yüzde 73'ünün petrol fiyatlarında yaşanan düşüşün doğalgaz ve elektrik gibi enerji maliyetlerine azalış olarak yansıyacağını düşündüğünü belirterek, "Petrol fiyatlarındaki düşüşün ardından üretim maliyetlerinde azalış bekleyenlerin oranı ihracatçıların neredeyse yarısını oluşturuyor" dedi.

"TİM, 2014 4. Çeyrek Gerçekleşme ve 2015 1. Çeyrek Beklenti Anketi" sonuçları TİM Başkanı Büyükekşi'nin ev sahipliğinde düzenlenen toplantıyla duyuruldu.

Anket sonuçlarına göre, ihracatçı firmaların yüzde 38,6'sı ocak-mart döneminde ihracatını artıracağını öngörürken, ihracatçıların ilk üç büyük sorunu, girdi ve enerji maliyetleri ile hammadde fiyatlarındaki yükseklik olarak öne çıktı. İhracatçılar gerileyen paritenin yarattığı fiyat ve karlılık baskısı ile bölgesel pazarlardaki sıkıntılar karşısında girdi maliyetlerinde iyileştirmeler olmasını istiyor.

İhracatçı firmalarda, yılın ilk çeyreğinde girdi maliyetlerinde, hammadde ithal girdi fiyatlarında ve enerji girdi maliyetlerinde artış bekleyenlerin oranı geriliyor. Özellikle enerji girdi fiyatlarında düşüş bekleyenlerin oranının 15 puan artmasıyla girdi maliyetlerinde belirgin bir düşüş beklentisi var.

Sonuçlara ilişkin açıklama yapan Mehmet Büyükekşi, "İhracatçılarımız tüm jeopolitik gelişmelerin ve AB pazarındaki sıkıntıların üstesinden gelmek için yeni pazarlarda atılım yapıyor. Neredeyse her 2 ihracatçımızdan biri son çeyrekte yeni pazarlara mal sattı" değerlendirmesinde bulundu.

Başkan Büyükekşi, ihracatçıların 1. çeyrek dolar öngörüsünün 2,28'e, avronun 2,64'e, parite beklentisinin ise 1,16'ya gerilediğini, 2015 yıl sonu enflasyon tahmininin yüzde 6,50, Merkez Bankası faiz beklentisinin yüzde 6,95, yıl sonu büyüme beklentilerinin ise yüzde 3,9 olduğunu açıkladı.

"Döviz kuru riskine karşı ihracatçılar önlem almalı ve ihracatçılarımız öncelikle kendi faaliyetlerinde para kazanmalı, faaliyet karına odaklanmalı, karı dövizdeki spekülatif hareketlere bağlamamalı" diyen Büyükekşi, ihracatçıların yılın 4. çeyreğinde ortalama 70 bin yeni istihdam yarattığını anımsatarak, 2015 yılının ilk çeyreğinde bekledikleri yeni istihdamın ise yaklaşık 80 bin olarak öngörüldüğünü ifade etti.

-"Her iki ihracatçıdan biri son çeyrekte yeni pazarlara mal satmış"

Büyükekşi, ihracatçıların yılın ilk çeyreğine pozitif bir bakış açısıyla girdiklerine dikkati çekerek şunları söyledi:

"İhracatçılarımız yeni pazarlarda atılım yapıyor. Yılın son çeyreğinde yeni pazarlara girdiğini belirten firmaların oranı yüzde 44'ü buldu. 2010'dan bu yana en yüksek seviyeye ulaştık. Bu demek oluyor ki neredeyse her 2 ihracatçıdan biri son çeyrekte yeni pazarlara mal satmış. Bu yılın ilk çeyreğinde de ihracatçılarımız alternatif olarak yüksek hacimli, büyük pazarlara odaklanıyorlar, bunu son derece olumlu buluyoruz.

2014 yılının son çeyreğinde dış finansman talebinde bulunan firmaların oranı ise rekor seviyede yüzde 44,8 olarak gerçekleşti. 2015'in ilk çeyreğinde dış finansman talebinin olacağını öngören firmaların oranı, yüzde 45 mertebesi ile güçlü artış trendini devam ettiriyor. Özellikle ilk 500'deki büyük ihracatçıların yüzde 51'inin dış finansman kaynaklarına ihtiyaç duyması, vakit kaybetmeden finansman imkanlarının geliştirilmesi gerektiğine işaret ediyor."

Ankete gündeme ilişkin soruların da eklendiğini  bildiren Büyükekşi, firmalara "Büyüme için Öncelikli Programlar", "İnovasyon Stratejisi", "İnovasyon Yönetiminde Öncelikler" ve "Petrol Fiyatlarındaki Düşüşün Etkilerine" yönelik sorular sorulduğunu açıkladı.

TİM Başkanı Mehmet Büyükekşi, şu değerlendirmelerde bulundu:

"İhracatçılarımızın öncelikli dönüşüm programlarına dair görüşlerini almak için 9 ana başlıktaki 1. Grup planlarına dair görüşlerini sorduk. İhracatçılarımız yeni dönemde sırasıyla yüzde 78 ile 'İthalata Olan Bağımlılığın Azaltılması Programını', yüzde 60 ile 'Enerji Verimliliğinin Geliştirilmesi Programını' ve yüzde 56 ile 'Yerli Kaynaklara Dayalı Enerji Üretim Programını' öncelikli görüyorlar. Yüzde 45'inin firmalarında kurumsal bir inovasyon stratejisi geliştirdiğini görmekten son derece umutlandık.

İlk 500'de bu oranın yüzde 52'ye yükseldiğini görüyoruz. KOBİ ölçeğindeki firmaların da zamanla inovasyon stratejilerine daha fazla ağırlık vereceğine inanıyoruz. Diğer taraftan firmalarımız 'İnovasyon Stratejisi ve İnovasyon Organizasyon Kültürü'nün yaygınlaşmasına önem veriyor. İnovasyon Döngüsü ve Sonuçlarına ise zamanla daha fazla ağırlık verileceğine inanıyoruz."

İhracatçılar enerji maliyetlerindeki düşüşün yansımasını görmek istiyor

Gündem kısmındaki sorular arasında petrol fiyatlarındaki düşüşün etkilerini de değerlendirdiklerini  aktaran Büyükekşi, ihracatçıların yüzde 73'ünün petrol fiyatlarında yaşanan düşüşün doğalgaz ve elektrik gibi enerji maliyetlerine azalış olarak yansımasını beklediğine işaret ederek, "Üretim maliyetlerinde azalış bekliyorum diyenler ise ihracatçıların yarısını oluşturuyor" dedi.

Ankete göre, 2014 yılının son çeyreğinde ihracatçı firmaların üretim, tedarik ve enerji kullanımı açısından geçtiğimiz iki dönemde olduğu gibi üzerinde durdukları en önemli gerçekleşme girdi maliyetlerindeki artış olarak öne çıktı.

Girdi maliyetlerinin arttığını belirten ihracatçıların oranı yüzde 59,4 seviyesinde bulunurken,  geçen dönem ile karşılaştırıldığında bu oranın yüzde 67'den 8 puan gerileyerek yüzde 59 seviyelerine düştüğü gözlendi.

Benzer trend, enerji maliyetlerinde de görüldü. Enerji birim girdi maliyetlerinin arttığını belirten firmaların oranı yüzde 59'dan yüzde 48'e, elektrik tüketiminin arttığını belirenlerin oranı ise yüzde 45,2'den yüzde 41,2'ye geriledi.

İhracatçı firmaların yüzde 39,1'i üretimlerinin, yüzde 39,2'si ise ihracatlarının geçen yılın aynı dönemi ile karşılaştırıldığında yükseldiğini belirtirken, 2015 yılının 1. çeyreğine üretim ve ihracatlarının artacağı beklentisi ile giren 'umutlu' ihracatçıların oranında sırasıyla yüzde 36,2 ve yüzde 38,6 olarak gerçekleşti.

2014 yılının son çeyreğinde yeni pazarlara girebildiklerini belirten firmaların oranı yüzde 44 olarak gerçekleşirken, 2015 yılının ilk döneminde firmaların yüzde 13,8'i yeni pazarları hedeflemediklerini belirtti.

Bu dönemde de Rusya en yüksek oranda hedef pazar olarak belirginleşirken, hedef pazarlarda ilk beş ülke genel açıdan bir önceki dönem ile aynı oldu.

İlk 500'de yer alan firmalarda ABD ikinci sıraya yerleşirken, Fransa ilk 5'ten çıkarak yerini Japonya'ya bıraktı. İkinci 500'deki firmalarda Arjantin ve Afrika, diğer segmentteki firmalarda ise Irak ve İran hedef pazarlarda yükselişe geçen ülkeler olarak öne çıktı.

2014 yılının son çeyreğinde mevcut pazarlarda yeni müşterilerden sipariş aldıklarını belirten ihracatçıların oranı yüzde 59,8 ile geçtiğimiz dönemdeki seyrini korurken, tamamen kaybettikleri pazar olduğunu belirten ihracatçılar genelin yüzde 14,4'ünü oluşturuyor.

"İhracatçıların yarısına yakını yatırım yapmayı düşünmüyor"

Ankete katılan firmaların yüzde 49,6'sı yurt içinde, yüzde 71,6'sı ise yurt dışında yılın son çeyreğinde yatırım yapmadıklarını, 2015 yılının ilk çeyreğinde ise firmaların yüzde 46,4'ü yurt içinde, yüzde 71,6'sı ise yurt dışında yine yatırım yapmayacaklarını belirtiyor.

2015 yılında sektör ve Türkiye ekonomilerinin daha iyiye gideceğini düşünen 'iyimser'lerin oranında artış dikkati çekerken, sektörün iyiye gideceğini düşünenlerin oranı 7 puan yükselerek yüzde 30,2'ye, Türkiye ekonomisinin iyiye gideceğini düşünenlerin oranı ise 8 puan yükselerek yüzde 25,6'ya yükseldi.

Diğer taraftan Avrupa ekonomisinin kötüye gideceğini düşünen ihracatçıların oranı yüzde 20,8'den yüzde 31'e 10 puan artış gösterdi. - İstanbul