12 Eylül Davası: Dosya Savcıda

Ankara 12 Ankara 12. Ağır Ceza Mahkemesi, 12 Eylül Davası'nda, dosyanın, soruşturmanın genişletilmesi yönündeki talebi olup olmadığını bildirmesi, bu yönde talebi olmadığı takdirde esas hakkındaki görüşünü hazırlaması için cumhuriyet savcısına gönderilmesine karar verdi. Savcı Şükrü Cüneyt Hamdovalı, soruşturmanın genişletilmesi yönünde talebi olmazsa, 27 Eylül Cuma günü esas hakkındaki görüşünü açıklayacak.

12 Eylül 1980 darbesine ilişkin dönemin Genelkurmay Başkanı, 7. Cumhurbaşkanı Kenan Evren ile Hava Kuvvetleri Komutanı emekli Orgeneral Ali Tahsin Şahinkaya'nın yargılanmasına Ankara 12. Ağır Ceza Mahkemesi'nde devam edildi. Davada, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Birinci Dairesi'nce, 2013 yılı adli ve idari yargı ana kararnamesinde savcı Cemil Tuğtekin'in Gebze'ye Cumhuriyet Başsavcı Vekili olarak tayin edilmesi sebebiyle savcı değişikliği yaşanmıştı. Bugünkü duruşmaya Cumhuriyet Savcısı Şükrü Cüneyt Hamdovalı katıldı. Davanın 15. duruşmasına sanıklar Kenan Evren ve Tahsin Şahinkaya'nın avukatları Bülent Hayri Acar, Sezin Duygu Tuncer, Mithat Burak Başkale ile müdahil avukatları hazır bulundu. Mahkeme Başkanı Süleyman İnce, teknik araçlarla kayıt altına alınmasına oy birliğiyle karar verildiğini açıkladı. İnce, sanıkların esas hakkında mütaalanın okunması sırasında yaş ve sağlık durumları gözönünde bulundurularak bağışık tutulmalarının talep edildiğini belirtti.

-MAHKEMEDEN GENELKURMAY'A "DEVLET SIRRI HANGİ ESASLARA GÖRE BELİRLENDİ" SORUSU-

Mahkeme Başkanı İnce, Yurt-Kor belgesi ile ilgili Genelkurmay Başkanlığı'ndan cevap geldiğini ifade ederek, belgeye ilişkin Genelkurmay Başkanlığı'na Yurt-Kor belgesinin devlet sırrına haiz bilgiler içerdiğinin değerlendirildiği bildirildini aktardı. Genelkurmay, görevlendirilecek personel tarafından mahkemeye gönderilerek heyet tarafından belgenin değerlendirilmesini istedi. Mahkeme heyeti ise Genelkurmay Başkanlığı'na yeniden müzekkere yazarak "devlet sırrı olup olmadığı konusunda yeniden bir değerlendirme yapılmasını" talep ederek, bu belgenin mahkemeye yapılan ihbar sonucu ortaya çıktığını ifade etti. Heyet, müzakkeresinde devlet sırrı olmadığı değerlendirilmesi halinde Yurt-Kor belgesinin mahkemeye gönderilmesini isteyerek, söz konusu belgenin "devlet sırrı" ise hangi esaslara göre bunun belirlendiğinin bildirilmesini talep etti. Genelkurmay Başkanlığı da bu müzakereye, Yurt-Kor Plan Haraket Direktifi'nin 'çok gizli, gizli belge statüsü'nün devam ettiğini bildirdi. Mahkeme Başkanı Süleyman İnce, bu belgenin 13 Haziran 2013 tarihinde mahkemede hazır edildiğini ve incelendiğini açıkladı. Konuya ilişkin bir tutanak tutulduğunu dile getiren İnce, tutanağın özetini okudu.

-İÇ VE DIŞ TEHDİTLERE KARŞI KORUMA SORUMLULUĞU TSK'NIN-

Belgenin kimin tarafından hazırlandığının belirlenmediği ve Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu 35. maddesine atıfta bulunduğu kaydedildi. 1979 yılında hazırlanan YURT -KOR isimli planın Kenan Evren tarafından imzalandığı ve 6 Ağustos 1985 tarihine kadar yürürlükte kaldığı ifade edildi. Türkiye Cumhuriyeti'ni iç ve dış tehditlere karşı koruma sorumluluğunun TSK'ya ait olduğunun belirtildiği planda, komünizm, Kürtçülük ırkçılık ve irtica gibi iç tehditler de ele alındı. Planda, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde başgösteren ayaklanmanın, vatan ve Cumhuriyete karşı eylemli bir kalkışma veya Anayasa'nın tanıdığı demokratik düzen ve temel hak ve hürriyetleri ortadan kaldırmaya yönelen haraketlerin olağanüstü hal ve sıkıyönetim ilanı gerektiren faaliyetler olduğu ve bu tür durumlara karşı TSK'nın Türkiye Cumhuriyeti'ni koruyup kollayacağı kaydedildi.

Genelkurmay'ın Yurt-Kor belgesinin devlet sırrı kapsamında olduğunu söylemesine müdahil avukatlarından tepki geldi. Avukat Aydın Erdoğan ise bu belgenin örneğinin alınmamasını eleştirerek belgeyi görmek istediklerini söyledi. Erdoğan, "O dönemde hazılanan bu belge ile yyurt içi ve dışı tehditler belirlenmiştir. Bu belge 12 eylül darbesine giden süreçte darbeyi gerçekleştirenlerin programını oluşturmaktadır. Örneği alınmadan dosyanın iade edilmesini hukuka aykırı buluyoruz. Yurttaşlar düşman olarak tarif edilmiştir ve korku yaratılmıştır. Bu korku da yönetime müdahale etmenin aracı olarak kullanılmıştır" dedi.

-MECLİS VE BAŞBAKANLIK HAREKETE GEÇMELİ-

Avukat Kazım Genç ise Yurt-Kor isimli belgenin mahkeme tarafından neden devlet sırrı kapsamında değerlendirilmesini anlamakta güçlük çektiğini belirterek, bir iç tehdit unsuru oluşturularak, bir darbe zeminin hazırlandığını savundu. Genç, Genelkurmay Başkanlığı'nın "devlet sırrı" diyerek birkez daha darbe olması halinde söz konusu belgeyi kullanacağını ifade etmek istediğini savundu. Avukat Mehmet Horuş, darbe planlarının Yurt-Kor ve Bayrak Harekat Planından ibaret olmadığının görüldüğünü belirtti. 1977 yılından beri bir darbe hazırlığında olduğunun görüldüğünü ifade eden Horuş, yürürlükten kaldırılan belgenin yerine yenisinin konulup konulmadığının belli olmadığını kaydetti. Belgeyle belgeye göre çok ciddi fişlemelerin söz konusu olduğunu, harita ve krokilerle bütün yurttaşların mezhep düzeyinde fişlendiğini vurgulayan Horuş, belgenin devlet sırrı kapsamında olamayacağını, "sır' kapsamına alınmasının işlenen suçlara resmiyet ve hukuki vasfı katması anlamına geleceğini kaydetti. Avukat Arif Ali Cangı, Gezi Parkı eylemlerine dikkat çekerek, "Yaşadığımız olaylar 12 Eylül zihniyetinin devam ettiğini gösteriyor. Yurdun her köşesi olağanüstü hal ilan edilmiş gibi" dedi. Cangı, 1985 yılında yürürlükten kaldırılan belgenin devlet sırrı kapsamında değerlendirilerek gönderilmemesinin, mahkemeden gizlenen belgelerin olduğunu ortaya çıkardığını belirtti. Halen darbeyi planlayan bir belgenin saklanıyor olmasının bu yargılamanın zorluğunu gösterdiğini anlatan Cangı, Yurt-Kor belgesinin 12 Eylül askeri darbesinin 1985 yılına kadar devam ettiğinin bir göstergesi olduğunu savundu. Belgede, komünizm, Kürtçülük, ırkçılık, irtica ve benzeri başka ad altında tehditler tanımlandığını dile getiren Cangı, düşman ve dost kuvvetlerin tanımlandığını ve bunun da açıkça Türkiye toplumuna karşı bir suç işlendiğinin göstergesi olduğunu vurguladı. Bunun mahkemeyi aşan bir konu olduğuna dikkat çeken Cangı, Meclis ve Başbakanlığının davaya müdahil olduğunu hatırlatarak bu konuda büyük görevler düştüğünü vurguladı. Gizlilik konusunun kaldırılması için Meclis ve Başbakanlığın harekete geçmesini talep etti. Mahkemenin Başbakanlığa konuya ilişkin yazı yazılmasını istedi.

-KAMUOYU BİR DARBENİN YAPILDIĞINI BİLİYOR-

Vatandaşa düşman muamelesi yapıldığını ifade eden Avukat Öztürk Türkdoğan, belgenin darbeye giden sürecin katliamlarla hazırlanmaya çalışıldığının bir göstergesi olduğuna dikkat çekti. Heyetin belgeyi inceledikten sonra iade edilmesini eleştirdiğini dile getiren Öztürk, "Keşke dosya içinde kalsaydı" dedi. Avukat Fikret Babaoğlu da kamuoyunun darbe yapıldığını bildiğini belirterek, 'darbe yapıldı mı yapılmadı mı' şeklindeki bir tartışmanın bir anlamının olmadığını ifade etti. Bir yargılama yapılamadığını savunan Babaoğlu, sonucun ve mütalaanın da kendisini heyecanlandırmadığını belirtti.

-DOSYA SAVCIDA-

Sanıkların Avukatı Bülent Acar ise kovuşturmanın genişletilmesi talebinde bulundu. Cumhuriyet Savcısı Hamdovalı da tevsi tahkikat taleplerine ilişkin görüş bildirmek üzere kendisine süre verilmesi talebinde bulundu. Duruşmaya ara veren Mahkeme Başkanı İnce, taleplere ilişkin alınan kararları açıkladı. İnce, dosyanın, soruşturmanın genişletilmesi yönündeki talebi olup olmadığını bildirmesi, bu yönde talebi olmadığı takdirde esas hakkındaki görüşünü hazırlaması için cumhuriyet savcısına gönderilmesine karar verildiğini açıkladı. Müdahillik taleplerinin reddedildiğini açıklayan Mahkeme Başkanı İnce, bir sonraki duruşmada, sanıkların bulundukları yerlerde sesli ve görüntülü iletişime imkan tanıyan SEGBİS'in kurulması için Adalet Bakanlığı'na müzekkere yazılmasına karar verildiğini belirtti. Duruşma 27 Eylül tarihine ertelendi. (ANKA/SON) (YE/ÖZK) - Ankara