2026 Bütçesi Plan ve Bütçe Komisyonu'nda.

Haber: Esra TOKAT - Erva GÜN

(TBMM) - CHP Antalya Milletvekili Cavit Arı, "Dün göreve başlayan hakimin ve savcının ilk durağının Cumhurbaşkanı'nın siyasi konuşmasını alkışlaması olamaz. Burada yargı tarafsız ve bağımsız olamaz. Hakim kararı verirken 'yarın benim başıma şu gelir mi', 'bir başka yere atanır mıyım' demeden karar vermesi gerekiyor" dedi. DEM Parti Antalya Milletvekili Hakkı Saruhan Oluç, Kobani davasına değinerek "Bir yıl boyunca mahkeme gerekçeli kararını göndermedi. Sadece usulden değil, esastan da bozulması gereken bir kararla karşı karşıyayız ama istinaf mahkemesi bunu bekletiyor. Çünkü Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları uygulanmıyor ve siyasi kararın çıkması bekleniyor" diye konuştu.

AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş'un başkanlığında toplanan TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda Adalet Bakanlığı'nın 2026 yılı bütçesi ve kesin hesabı görüşülüyor.

Komisyonda söz alan DEM Parti Mardin Milletvekili Kamuran Tanhan, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu'na (TİHEK) usulsüz atamalar yapıldığını belirterek "Mevcut Başkan dahil kaç kişinin başvuru şartlarını sağladığını sordum bakanlığınıza. Ancak verilen cevapta atamanın Cumhurbaşkanlığı tarafından yapılması nedeniyle konu hakkında bir bilgiye sahip olunmadığı bildirildi" dedi.

"8 Ekim'de AİHM'in Demirtaş kararına itiraz bu ülkeye yapılacak en büyük kötülüklerden bir tanesidir"

"Türkiye'de kurumların karşı karşıya kaldığı baskılar yargının asli işlevinin gölgelenmesine yol açıyor" diyen Tanhan, şöyle devam etti:

"Yargı kararlarının uygulanması hukuk devletinden temel güvencelerinden bir tanesidir, hatta en temel güvencesidir. Bu ilke ihlal edildiğinde sistem hukuki bir zafiyet yaşar. Çünkü vatandaşın adalet duygusu verilen kararların hayata geçirilmesi ile oluşur. Bu sorun Kavala ve Demirtaş kararları ile uluslararası düzleme taşınmıştır. Son olarak Tayfun Kahraman hakkında verilen ihlal kararının tanınmaması keyfiliğin olağanlaştırılmasının istenildiğini düşündürtmektedir. 8 Ekim 2025 tarihinde de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) Demirtaş kararını itiraz bu ülkeye yapılacak en büyük kötülüklerden bir tanesidir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Türkiye'deki yargı gibi içtihatlarını sık değiştiren bir mahkeme değildir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ise yeniden ihlal kararı verdi ve böylece kaybeden yine Türkiye oldu.

"Bir restoranın lokanta menüsü gibi mevsimine göre anayasası değiştirilen bir ülkeyiz"

Dünya Adalet Projesi bağlamında 142 ülkenin değerlendirilmesini içeren genel hukukun üstünlüğü endeksinde 117. olması, temel haklar konusunda 133. olması, ceza adaletinde 123. sırada olması hepimizi yaralayan bir durumdur. Cumhuriyet tarihi boyunca tam 19 kez anayasası değiştirilmiş bir ülkeyiz. Bir restoranın lokanta menüsü gibi mevsimine göre anayasası değiştirilen bir ülkeyiz. Bu anayasada hakkımız hukukunuzu aramaya çalışıyoruz. Bu anayasa, çağının yükünü taşıyamıyor. Devletten adaleti kesen insanlar kendi başına adalet arayışına çıktılar. Bugün devlet kurumu dışındaki güçler kendince adalet vermeye çalışıyor. İnsanların, çetelerin kolunun kanadının altına sığınmasına yol açıyor."

CHP'li Ocaklı: AYM kararını yerine getirmemek anayasayı askıya almak değil midir?

CHP Rize Milletvekili Tahsin Ocaklı, Türkiye'de adaletin sağlanamadığını belirterek, yeni cezaevlerinin inşa edilmesinin tek başına adalet anlamına gelmediğini söyledi. "Üstünlerin hukukunu getirirseniz adalet sağlanmaz. Bir ülkede adalet yoksa her şey anlamsız hale gelir" diyen Ocaklı, Anayasa Mahkemesi'nin verdiği ihlal kararlarının uygulanmamasına tepki gösterdi. Ocaklı, "AYM kararını yerine getirmemek anayasayı askıya almak değil midir? Bu nedenle biz AKP hükümetine sivil darbe hükümeti diyoruz" ifadelerini kullandı.

Ekrem İmamoğlu'na yönelik yargı süreçlerine de değinen Ocaklı, İmamoğlu'nun İstanbul'da oylarını artırarak seçimleri kazanması ve CHP'nin cumhurbaşkanı adayı olarak öne çıkmasının ardından "saray güdümlü bir savcı eliyle" süreçlerin başlatıldığını söyledi. "Ortada delillere dayanan bir suçlama yok ama tutuklamalar var. Tutuklanan insanlar iftiracı olmaya zorlandı" diyen Ocaklı, 3 bin 740 sayfalık iddianamenin geçtiğimiz günlerde tamamlandığını hatırlattı.

Dosyada "veri karartma şüphesi kalmadığını" söyleyen Ocaklı, bu kapsamda yürütülen tutuklamaların son bulması gerektiğini ifade ederek, "Yargılamaya karşı değiliz ancak tutuksuz yargılama istiyoruz" dedi. Türkiye'de cezasızlık uygulamalarında son yıllarda ciddi artış olduğunu belirten Ocaklı, "Cezasızlık meselesinde ise son yıllarda ciddi bir artış var. Cezasızlık atlasına baktığımızda 160 ülke arasında Türkiye'nin en kötü 37 ülke durumunda olduğunu görüyoruz. Cezasızlık konusunda bizden biraz daha kötü durumda olan ülkeler ve Lübnan, Arabistan gibi ülkelerdir" dedi.

CHP'li Arı:  Hakim kararı verirken 'yarın benim başıma şu gelir mi' demeden karar vermesi gerekiyor

CHP Antalya Milletvekili Cavit Arı, Antalya'da belediye başkanına yönelik soruşturma ve tutuklama sürecine değinerek, "Biz hep söylüyoruz kimse hakkında soruşturma açılmaz değil. Ancak soruşturmanın ardından yapılan yargılama sonucunda tutuklanma olmalı. Kamuoyunun vicdanı yaralanmadan bu sürecin tamamlanmasını istiyoruz" dedi.

Arı, soruşturmaların yürütülme biçimine dikkat çekerek, "Gerek Antalya gerekse diğer belediyeler ile ilgili başlatılan soruşturmalarda önce birileri tutuklanıyor ve onun üzerinden yaratılan deliller ile soruşturmalar devam ediyor. Bu durumdan da gerçekten birçok vatandaşımız Antalya'da da mağdur olmuş durumda" ifadelerini kullandı.

Arı, yargı sisteminde adil ve hakkaniyete uygun kararların verilmesini sağlayacak mekanizmaların önemine vurgu yaparak, "Bugün Türkiye'nin en temel sorununun, adalet ve adaletsizlik olduğunu ve özellikle de yargıya olan güvenin maalesef yerlerde sürünmesi olduğunu ifade etmek isterim. Bugünün temel sorunu yargıya güven oranının düşük olması" diye konuştu.

Antalya'ya yeni adliye binası kazandırılması gerektiğini belirten Arı, şöyle konuştu:

"Antalya'ya yeni bir adliye binası kazandırılması gerekiyor ama içine de adaletin doldurulması gerekiyor. Bunun yolu da hakimlerin ve savcıların siyasi etki altında kalmamasından geçiyor. Dün göreve başlayan hakimin ve savcının ilk durağının Cumhurbaşkanı'nın siyasi konuşmasını alkışlaması olamaz. Burada yargı tarafsız ve bağımsız olamaz. Hakim kararı verirken 'yarın benim başıma şu gelir mi', 'bir başka yere atanır mıyım' demeden karar vermesi gerekiyor. İşte o zaman 'bu ülkede adalet var' deriz. Muhalefet lehine karar veren hakimler ve savcı atamasıyla başka bir yere atanıyor. Nasıl karar verecek hakimler?"

DEM Partili Oluç:  AİHM kararları uygulanmıyor ve siyasi kararın çıkması bekleniyor

DEM Parti Antalya Milletvekili Hakkı Saruhan Oluç, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının uygulanmamasının ciddi bir sorun teşkil ettiğini belirterek, "Türkiye'nin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne en fazla uyan ülkelerden biri olduğunu söylüyorsunuz ama o yüzde 9'luk kısmına uymayan kararlar ise çok önemli. Selahattin Demirtaş ve diğer arkadaşlarımız hakkında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 4 defa ihlal kararı verdi. Burada 18'inci maddeyi işaret etti, yani yargılamaların siyasi olduğunu söyledi. Adil yargılanma hakkının tamamen yok edilmesine dönük bir tehlike var" dedi.

Oluç, Kobani Davası'na değinerek, "Kobani Davası bizim açımızdan bir kumpas davasıdır. Bir yıl boyunca mahkeme gerekçeli kararını göndermedi. Sadece usulden değil, esastan da bozulması gereken bir kararla karşı karşıyayız ama istinaf mahkemesi bunu bekletiyor. Neden bekletiyor? Çünkü artık Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları uygulanmıyor ve siyasi kararın çıkması bekleniyor. İstinaf mahkemesi, siyasi irade tamam dediği zaman harekete geçecek. Bunun hukukla bir alakası olmadığını biliyoruz" ifadelerini kullandı.

Oluç, lekelenmeme hakkı ve masumiyet karinesine de dikkat çekerek, "Suç kesinleşmediği sürece kimsenin suçlu olduğu kabul edilemez. Samimi olarak soruyorum: Bugün Türkiye'de lekelenmeme hakkının ve masumiyet karinesinin gerçekten işlediğini ve geçerli olduğunu düşünüyor musunuz? Bu yargısız infaz anlayışının sona ermesi gerekiyor" diye konuştu.