Çankaya'nın 2014 Şifreleri

Türk siyaseti bugün Anayasa Mahkemesi'nin verdiği kararla bir krizi daha atlattı. Ancak krizin çözümü yeni soru işaretlerine neden oldu.

Bu soru işaretlerini gündeme getirmeden önce bugüne nasıl gelindiğine bakmakta fayda var.

AK PARTİ ADAYINA RET

Abdullah Gül, 2007'de büyük bir siyasi krizle Cumhurbaşkanı seçilmişti. Muhalefet, yargı, ordu hatta o dönemki Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer bile AK Parti içinden birinin Köşk'e çıkmasını kimi zaman açıktan kimi zaman da dolaylı olarak eleştirmişti.

367 KRİZİ VE E-MUHTIRA

Nisan 2007'de Başbakan Tayyip Erdoğan'ın, partisinin cumhurbaşkanı adayını, "Abdullah Gül bey kardeşimdir" sözleriyle duyurmasının ardından TBMM'de seçim süreci başladı. Ancak bu noktada da "Gül'ün seçilebilmesi için Meclis'te en az 367 milletvekilinin bulunması gerekiyor" tezi, Sabih Kanadoğlu tarafından (toplantı yeter sayısı) ortaya atıldı. Kanadoğlu, eski Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na seçilmişti.

Gül'ün yeterli oyu alamadığı ilk turda CHP, Meclis'i boykot etti, MHP ise geldi ama ret oyu kullandı. Asıl sürpriz 27 Nisan 2007'nin gece yarısı yaşandı ve TSK, 'e-muhtıra' olarak adlandırılan bir bildiri yayınladı.

ANAYASA MAHKEMESİ'NDEN İPTAL KARARI

Bu arada CHP, Meclis'teki oturumun iptali için Anayasa Mahkemesi'nde dava açtı. Meclis'in birinci oturumu, Anayasa Mahkemesi'nin 1 Mayıs 2007 tarihli kararı ile iptal edidi. 6 Mayıs 2007'de Meclis'te yapılan iki yoklamada da toplantı yeter sayısının bulunamayışı yüzünden Gül, Cumhurbaşkanı seçilemedi.

KRİZE KARŞI DEĞİŞİKLİK

Hükümet bu gelişmelerin ardından erken seçim kararı aldı. Ancak Meclis kapanmadan önce Anayasa'daki cumhurbaşkanının seçilmesiyle ilgili maddeleri değiştiren bir düzenleme yaptı. Düzenleme Anavatan Partisi'nin de desteğiyle Meclis'ten geçti. Ancak dönemin Cumhurbaşkanı Sezer, bu düzenlemeyi referanduma götürdü.

MHP'DEN SÜRPRİZ DESTEK

Seçimlerden yüzde 47 gibi ezici bir çoğunlukla çıkan AK Parti, bir kez daha 367 sorunuyla karşı karşıyaydı. CHP, yine Meclis'i boykot ederse seçim için yeterli katılım oranı yani 367 yeter sayısı nasıl sağlanacaktı?

İşte tam bu notada AK Parti'ye sürpriz destek geldi. MHP "AKP kimi isterse aday gösterebilir. Biz Meclis'e gireriz, 367 sorunu yaşanmaz" açıklamasıyla krizin çözülmesini sağladı. 3'üncü tura 448 milletvekili katıldı ve Gül, 339 oyla 11'inci Cumhurbaşkanı seçildi.

CHP TEKLİF ETTİ, MHP DESTEKLEDİ

Gül, MHP'nin desteğiyle Cumhurbaşkanı seçildi ama bu kez de bir başka hukuki sorun ortaya çıktı. Önceki dönemde seçimin kilitlenmesine reaksiyon olarak hazırlanan anayasa değişikliği, 10'uncu Cumhurbaşkanı Sezer tarafından referanduma götürülmüştü. Ve bu değişiklik referandumda onaylanırsa 11'inci Cumhurbaşkanı halk tarafından seçilecekti. Yani Gül'ün durumu tehlikeye düşecekti.

CHP, "Nasıl olsa cumhurbaşkanı seçildi. Bu değişikliği iptal edecek tek maddelik bir anayasa değişikliği yapalım, referanduma da gidilmesin" önerisini getirdi.

Ama AK Parti, Gül'ün durumunu tehlikeye düşürmeden cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesine yönelik anayasa değişikliğinde ısrarlı oldu. Yardım eli yine MHP'den geldi. MHP, AK Parti'nin formülüne destek verdi ve gümrük kapılarında oy kullanma işlemi devam ederken anayasa değişikliğinde bir kez daha değişiklik yapıldı.

MHP, Meclis'te destek verdiği AK Parti formülüne referandumda 'hayır' dedi ama anayasa değişikliği kabul edildi.

"GÖREVİ KAÇ YIL?" BİLMECESİ

Bu kez de Abdullah Gül'ün cumhurbaşkanı olarak kaç yıl görevde kalacağı tartışmaları başladı. Son kararı ise bugün Anayasa Mahkemesi verdi. Oy çokluğuyla verilen karara göre Abdullah Gül, 7 yıl görevde kalacak ve yeniden seçilebilecek.

2014'TE NELER YAŞANACAK?

Yeniden seçilebilme hakkı tanınması, siyasi arenda yeni bir tartışmanın ortaya çıkmasına neden oldu. Ankara kulislerinin peşinde koştuğu sorular şöyle:

- Tayyip Erdoğan bu göreve talip olacak mı?

- Görev süresi sonunda Abdullah Gül nasıl bir yol izleyecek?

- Anayasa değişikliğinin ardından Türkiye'nin başkanlık sistemi nasıl şekillenecek?

- AK Parti hangi liderle yola devam edecek?