Gazze'de kefen ve mezar krizi: Ölüler defnedilemiyor

HAN İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana soykırım yaptığı Gazze Şeridi, eşi benzeri görülmemiş bir insani felakete sahne olurken bölgede hayatını kaybeden insanları defnetmek için kefen ve mezar bulunmasında zorluk yaşanıyor.

İsrail'in karadan ve havadan şiddetli saldırıları altında enkaza dönüşen bölgede binlerce insan hayatını kaybetti.

Gazze'deki Sağlık Bakanlığının son verilerine göre, İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda 73 bin 110 Filistinli yaşamını yitirdi.

Enkaz altında halen binlerce ölünün bulunduğu Gazze Şeridi'nde 10 Ekim 2025'te ateşkes anlaşmasının yürürlüğe girmesine rağmen İsrail, saldırı, yıkım ve ablukaya devam ediyor.

İnsani yardımların, tıbbi malzeme eksikliklerinin yanı sıra bölgede yaşamını yitiren insanların defin işlemleri için gerekli olan kefende de sıkıntı çekiliyor.

Yalnızca kefen değil, yaklaşık 365 kilometrekarelik yüzölçümü bulunan bölgede halk yeni mezar yeri bulmakta da zorlanıyor.

Bugüne dek gerçekleştirilen saldırılar nedeniyle mezarlıkların tamamının dolması nedeniyle bölgedeki pek çok boş arazi de kabristana döndü.

Bunun yanı sıra Gazze'nin yaklaşık yüzde 70'ini işgal eden İsrail, Filistinlileri bölgenin yüzde 30'unu aşmayan bir alana sıkıştırdı.

Bu durum etrafı İsrail ordusuyla çevrili, topraklarının çoğu işgal edilmiş, abluka altındaki bölgede ölen insanları defnedecek yer bulmakta da zorluk yaşanmasına neden oldu.

Kefen stokları tükenmek üzere

İsrail ablukası altındaki Gazze Şeridi'nde kefen ve mezar yeri sıkıntısı yaşanırken, cenaze hizmetlerinde görev yapanlar mevcut stokların tükenmek üzere olduğunu ve defin işlemlerinin her geçen gün daha da zorlaştığını belirtti.

Gazze'deki Şifa, Aksa Şehitleri ve Nasır hastanelerine bağlı cenaze yıkama merkezlerinden sorumlu İbrahim İslih, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bölgede ciddi şekilde kefen sıkıntısı yaşandığını söyledi.

İslih, "Elimizdeki kefen stoğu bir haftadan kısa sürede tükenecek. Uluslararası toplum kuruluşlarına bize kefen gönderme çağrısında bulunuyoruz." dedi.

Gazze'ye acilen kefen ulaştırılmasını isteyen İslih, aksi halde birkaç gün içinde cenazelerin eski kumaş parçaları, battaniyeler veya ailelerin evlerinden getirdiği bezlerle defnedilmek zorunda kalacağını dile getirdi.

Kefen krizinin büyümesi nedeniyle acil durum uygulamasına geçtiklerini belirten İslih, daha önce naaşların üç parça kefenle defnedildiğini ancak stokların tükenmesi nedeniyle artık yalnızca tek parça kefen kullanılabildiğini ifade etti.

Mart 2025'ten bu yana Gazze'ye yeni kefen ulaştırılmadığını kaydeden İslih, depolardaki stokların neredeyse tamamen tükendiğini, Gazze'de kefen bulunamadığını, bulunanların ise çok yüksek fiyatlara satıldığını söyledi.

Mezarlıklarda boş alan kalmadı

Gazze'de cenaze ve defin hizmetlerinde görev yapan Yusuf Ebu Hatab da 7 Ekim 2023'ten bu yana yaklaşık 19 bin cenazenin defin işlemlerine katıldığını belirterek, mezarlıklarda boş alan kalmadığını ifade etti.

Ebu Hatab, "Gazze'de yeni kabristan için alan bulunmuyor. Cenazeler toplu mezarlara ya da yıkılan binaların enkazından temizlenen dar alanlara defnediliyor." diye konuştu.

Defin işlemlerinde kullanılabilecek imkanların da giderek azaldığını dile getiren Ebu Hatab, bir mezarın maliyetinin 7 Ekim 2023 öncesinde yaklaşık 70-80 dolar olduğunu, bugün ise 300 doların üzerine çıktığını söyledi.

Cenaze yakınlarının hem kefen hem de mezar masraflarını karşılamakta güçlük çektiğini söyleyen Ebu Hatab, ölülerin onuruna yakışır şekilde defnedilmesi için gerekli imkanların her geçen gün daha da azaldığını ifade etti.