Hürmüz Boğazı'nda Çatışmalar Tırmanıyor

İran ile ABD, üst üste üçüncü gece karşılıklı saldırılarda bulundu. Tahran, Hürmüz Boğazı'ndaki iki tankeri vururken ABD, İran'a ait adaları ve liman kentlerini hedef aldı.ABD ordusunun Hürmüz Boğazı çevresinde yeniden şiddetlenen çatışmalarda İran'daki hedefleri vurmaya devam etmesi üzerine İran, Boğaz'da bulunan iki tankere füze saldırısı düzenledi.

ABD'nin bölgedeki müttefiki Birleşik Arap Emirlikleri'ne (BAE) ait gemilere düzenlenen saldırıda, BAE Savunma Bakanlığı'nın verdiği bilgiye göre, bir Hindistanlı mürettebat hayatını kaybetti, sekiz kişi de yaralandı. BAE, vurulan tankerlerin Umman karasularında güney rotasında seyretmekte olduğunu duyurdu.

İran medyası ise gece boyunca ülkenin güney kıyılarında art arda patlamalar yaşandığını bildirdi.

Trump'tan yeni abluka açıklaması

İran'a yeni ve sert saldırılar düzenleneceğini açıklayan ABD Başkanı Donald Trump, İran limanlarına giden ya da limanlardan demir alan gemilere karşı yeniden deniz ablukası uygulanacağını söyledi. Askeri yetkililerin açıklamasına göre abluka Salı günü Türkiye saati ile 23.00'den itibaren yürürlüğe girecek. Söz konusu gelişmenin ardından petrol fiyatları da yeniden yükselişe geçti.

Trump, katıldığı bir radyo programında ayrıca, İran'ın merkezinde yer alan ve "Kazma Dağı" olarak da bilinen yeraltı tesisini vurabileceklerini dile getirdi. Natanz nükleer tesisine yaklaşık 1,5 kilometre mesafede bulunan bu yapıya dair spekülasyonlarda, İran'ın burada nükleer silah yapımında kullanılabilecek uranyum zenginleştirmesi için gizli bir tesis inşa etmek istediği iddia ediliyor.

Trump, Kazma Dağı'nın "büyük bir saldırı" için "olası bir hedef" olduğunu ve bunun "oldukça yakında" gerçekleşeceğini dile getirdi.

İran'da peş peşe patlamalar

ABD ordusu tarafından Salı sabahı yapılan açıklamada, üst üste üçüncü gece boyunca düzenlenen saldırı dalgasının sona erdiği duyuruldu.

Açıklama öncesinde İran medyası da Basra Körfezi'nde Kiş Adası, Buşehr liman kenti çevresi, Hürmüz Boğazı'ndaki Keşm Adası ve Bender Abbas kentinde birden fazla patlamanın meydana geldiğini bildirdi.

BAE'ye ait tankerlere düzenlenen saldırıyla ilgili açıklamada bulunan İran Devrim Muhafızları, ABD ordusunun birkaç gemiyi "yasa dışı bir rotaya" yönlendirmeye çalıştığını öne sürerek iki tankerin navigasyon sistemlerini kapattığını ve Hürmüz Boğazı güvenlik kontrol merkezinin tekrarlanan uyarılarına tepki vermediğini ifade etti. Açıklamada, bunun üzerine gemilere ateş açılarak manevra yapamaz hale getirildikleri belirtildi.

Ortadoğu'da sirenler susmuyor

Ürdün devlet televizyonu, Ürdün ordusuna dayandırdığı haberinde İran'dan fırlatılan dört füzenin önlendiğini duyurdu. ABD'nin Körfez'deki bir diğer müttefiki Bahreyn'de de alarm sirenlerinin çaldığı belirtildi. İçişleri Bakanlığı, X üzerinden vatandaşlara sakin kalma ve sığınaklara girme çağrısında bulundu. Ancak bu uyarının somut olarak neden yapıldığı bildirilmedi.

Son dönemde İran'ın misilleme saldırılarına hedef olan Bahreyn ve Kuveyt'e bir gece önce İran tarafından fırlatılan füzeler çeşitli noktalara isabet etmişti.

Trump ABD refakati için "tazminat" talep ediyor

ABD ordusu İran'a yönelik son bombardımanın, Hürmüz Boğazı'nda masum sivillere ve ticaret gemiciliğine yönelik saldırıları önlemek için gerçekleştirildiğini savunuyor.

Küresel petrol, doğal gaz ve gübre ticareti için hayati öneme sahip Boğaz, Umman Körfezi ile Basra Körfezi'ni birbirine bağlıyor. Ülkesinin bundan böyle Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçiş sağladığı için, "adil olması açısından" tankerlerin yük değerinin yüzde 20'si oranında gelir talep edeceğini duyuran Trump, bunun güvenli geçiş için oluşan maliyetleri karşılayacağını aktardı.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Haziran ayı sonunda yaptığı açıklamada, hiçbir ülkenin uluslararası suları kullanmak için para talep etme hakkı olmadığını, zira bu suların hiçbir devletin egemenliği altında bulunmadığını vurgulamıştı. Rubio ayrıca, böyle bir talebin kabul edilebilir bir anlaşmanın parçası olamayacağını vurgulamıştı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise, X hesabından paylaştığı mesajında, ABD Başkanı ile alay ederek Trump'ın "kesinlikle haklı" olduğunu ifade etti. Arakçi mesajının devamında şu ifadeleri kullandı:

"Hürmüz Boğazı'ndan ticaret gemilerinin güvenli geçişini sağlayan bu hizmet tazmin edilmelidir. İran her zaman bu boğazın bekçisi olmuştur ve sonsuza kadar da öyle kalacaktır." Arakçi, Trump'ın talep ettiği yüzde 20'nin "elbette çok fazla olduğunu" da belirterek "Biz adil olacağız" dedi.

Savaşın yeniden alevlenmesi endişesi

Son ABD saldırıları ve İran'ın karşı hamleleri bölgede savaşın yeniden alevleneceği endişesini artırıyor. Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin ABD'li yetkililere dayandırdığı haberine göre, bombardıman hem Tahran'ı Boğaz'daki gemilere yönelik saldırılar nedeniyle cezalandırmak hem de ülke liderliğini müzakere masasına geri döndürmek amacıyla gerçekleştiriliyor. Haberde, Trump'ın kapsamlı bir savaş peşinde olduğunun da sanılmadığı belirtiliyor.

Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı duyuruda, Cuma sabahı Türkiye saati ile 04.00'te ulusa sesleniş konuşması yapacağını açıkladı.

ABD'de başkanların genellikle önemli duyurular ya da Amerikan halkı için önemli bir açıklama gereği hissettiklerinde ulusa sesleniş konuşması yaptıkları biliniyor. Ancak Trump herhangi bir konu belirtmediğinden İran savaşı hakkında yeni bir açıklama yapıp yapmayacağı bilinmiyor.

dpa/ ET,MUK