ABD-İsrail-İran Savaşı Körfez Enerji Üretimini Vurdu

ABD- İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaş sırasında Suudi Arabistan ve Katar'ın üretim kapasitesi ciddi zarar gördü. Altı hafta süren İran savaşı, dünyanın en zengin enerji bölgesinin kalbini vurdu. Tarafların karşılıklı saldırılarında petrol ve gaz tesisleri hedef alınırken, yükselen yakıt fiyatları küresel ölçekte yeni bir enerji şokunu tetikledi. İngiliz Financial Times gazetesinde bugün yayımlanan habere göre, iki haftalık kırılgan bir ateşkes sürecinde toz duman dağılmaya başlarken, hasarın boyutu daha net ortaya çıkıyor. Bu durumun dünya ekonomisi üzerinde uzun vadeli etkiler yaratması bekleniyor.

Dünyanın en büyük petrol ihracatçısı olan Suudi Arabistan, üretim kapasitesinde ciddi kayıplar yaşadığını açıkladı. Katar ise sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretiminin yaklaşık beşte birini kaybettiğini ve bunun yeniden eski seviyesine gelmesinin yıllar alacağını belirtti. Bölgedeki en büüyük rafinerilerden bazıları da ağır hasar aldı. Ham petrolü küresel ekonomiyi ayakta tutan yakıtlara dönüştüren bu tesislerde günlük 2,4 milyon varile kadar kapasitenin devre dışı kaldığı tahmin ediliyor. Bu hafta sonu İslamabad'da yapılacak barış görüşmelerinde, ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını sağlayacak bir anlaşmanın mümkün olup olmayacağı belirleyici olacak. İran'ın fiili kontrolü altındaki bu kritik su yolu, toparlanmanın önündeki en büyük engel olarak görülüyor. Küresel ham petrol üretiminin yaklaşık yüzde 10'u hâlâ devre dışı durumda. Boğaz kapalı kaldığı sürece hızlı bir toparlanma ihtimali düşük.

Suudi Arabistan, saldırılar sonucu petrol üretim kapasitesinin günlük 600 bin varil azaldığını ve kritik Doğu-Batı boru hattındaki akışın 700 bin varil düştüğünü açıkladı. Bu gelişmeler, Suudi Arabistan'ın günlük 12 milyon varillik üretim kapasitesini en az yüzde 5 oranında düşürdü. KatarEnergy'nin Ras Laffan'daki dev endüstri kompleksi, füze saldırılarına maruz kaldı. Şirket, hasarın LNG ihracatının yaklaşık yüzde 17'sini etkileyeceğini ve onarımın 3 ila 5 yıl süreceğini duyurdu. Abu Dabi'deki Ruwais rafinerisi ve BAE'nin en büyük gaz işleme tesisi olan Habşan da hedef alındı. Kuveyt'te Mina el-Ahmadi ve Mina Abdullah rafinerileri ciddi hasar aldı ancak çalışmayı sürdürdü. Irak, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasından en çok etkilenen ülkelerden biri oldu, üretim dörtte üçünden fazla durduruldu. İran'da tesisler hedef alındı, Umman ve Bahreyn'de sınırlı ancak kritik hasar yaşandı.