Kınalı Kekliklere Destek

Ülkemizde yok olmakla karşı karşıya kalan Kınalı Keklik popülasyonunu sürdürmek için, Yaşam Alanlarını Koruma ve Yaşatma Derneği'nce (YAŞAD) 2005 yılında başlatılan, 'Alaçam Dağları'nda Sürdürülebilir Yaban Yaşam ve Toplumla Çalışma Projesi'ne bir destek de Balıkesir Sürdürülebilir Kalkınma ve Çevre Derneği'nden geldi. İki derneğin ortaklaşa hazırladığı proje ile Türkiye'de bir ilk gerçekleşti. 'Sağdıçların Doğa Okulu'na Yenilenebilir Enerji Desteği' projesiyle YAŞAD'ın kınalı keklik tesislerine güneş ve rüzgar enerjisi sistemleri kuruldu. YAŞAD Başkanı Hakkı Kurtuluş Demir, Kınalı Keklik Üretim Tesisi'nin tüm elektrik gereksiniminin güneş ve rüzgar enerjisinden karşılanacağını söyledi. Kınalı Keklik Tesisi'ni de içinde barındıran Doğa Okulu'nun ilk ziyaretçileri, Balıkesir Erkek Yetiştirme Yurdu öğrencileri ile Balıkesir Üriversitesi'nin Gönüllü Abla Ağabey Torun Topluluğu (GAATT) oldu. Öğrenciler 100 civarında servi ve meyve fidanı dikti.

YAŞAD Başkanı Sosyal Hizmet Uzmanı Hakkı Kurtuluş Demir, 30 yıl önce, kınalı kekliklerin en yoğun olduğu Alaçam Dağları'nda, son yıllarda yapılan bilinçsiz avlanma, bilinçsiz tarımsal ilaçların kullanılması ve ekolojik dengenin bozulması nedeniyle kınalı keklik türünün yok olmaya yüz tuttuğunu gözlemledi. Demir bunun üzerine 2005 yılında, 'Alaçam Dağları'nda Sürdürülebilir Yaban Yaşam ve Toplumla Çalışma Projesi'ni hayata geçirmek için, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Küresel Çevre Fonu Küçük Destek Programı'na başvurdu. Proje, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Küresel Çevre Fonu tarafından desteklendi. İlk aşamada üretilen kınalı keklikler doğaya salındı, av yasağı getirildi. Projenin bu boyutta kalması yerine yaygınlaştırıp geliştirmek isteyen dernek yöneticileri ve gençler, kınalı keklik tesisi kurmak için harekete geçti. Bigadiç Belediyesi, kymakamlığı ve orman bölge müdürlüğünden alınan destekle Bigadiç'te yılda dokuz bin kınalı keklik üretebilecek kapasiteye sahip tesis kuruldu.

Şu anda yılda üç bin üretim yapılabilen Bigadiç Kınalı Keklik Yetiştirme Tesisi'nin aydınlatma, sulama, ısıtma, soğutma ihtiyaçlarındaki maliyeti en aza indirgemek ve tesisi doğa okuluna dönüştürmek isteyen Hakkı Kurtuluş Demir, Balıkesir Sürdürülebilir Kalkınma ve Çevre Derneği Başkanı Dr. Zafer Yalçın ve dernek yönetici Ersin Akyüz ile 'Sağdıçların Doğa Okulu'na Yenilenebilir Enerji Desteği Projesi'ni hayata geçirip, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Küresel Çevre Fonu Küçük Destek Programı'nın katkısını sağladı. Proje hakkında bilgiler veren Hakkı Kurtuluş Demir, ''Tesis ilk hedef olarak kınalı keklik yetiştirme ve bölgedeki kınalı keklik popülasyonunu koruma amaçlı kurulmasına rağmen, bölgenin sosyal ihtiyaçları doğrultusunda yeni hedeflerle çalışmalarını değişik alanlara kaydırdı. Tesis ve örnek avlak sahası, Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları Gençlik Girişimleri Projelerinde kabul görerek Psiko sosyal sorunları olan korunmaya muhtaç gençler ve zihinsel engelli çocukların doğa ve hayvan sevgisi yoluyla rehabilitasyonu modelinin ilk uygulamalarının başlayacağı, 'Sağdıçların Doğa Okulu' olma yolunda önemli bir sürece girdi. Çok yönlü hedefleri olan kınalı keklik yetiştirme tesisinin aydınlatma, ısınma, sulama gibi temel ihtiyaçlarının karşılanması için güneş ve rüzgar enerjisi sistemleri kuruldu. Böylelikle Kınalı kekliklerin yaşam alanlarınn ısıtılması, aydınlatılması havalandırılması ve sulanması hibrit enerji ile olacak. Bölgedeki yetiştirme yurdu gençleri, ilköğretim okulu, lise ve üniversite öğrencileri yenilenebilir enerji kaynakları konusunda proje sosyal servisince eğitilecek' diye konuştu.

Doğa okuluna dönüşüm yolunda hızla ilerleyen Bigadiç Kınalı Keklik Tesisleri'nde elektrik tribünü monte edilirken, tesisi ilk ziyaret eden öğrenci topluluğu, Balıkesir Üniversitesi Gönüllü Abla, Ağabey ve Torun Topluluğu ile Bigadiç Erkek Yetiştirme Yurdu gençleri oldu. 45 kişilik grup, tesisin arazisine 100 servi ve meyve fidanı dikip, piknik yaptı. Bir kangal, bir kurt ve bur av köpeğinin beslendiği tesisde önümüzdeki günlerde köpek üretileceğini, özellikle Bigadiç av köpeği olarak adlandırılan yerli ırk av köpeği üretimine ağırlık verileceğini kaydeden YAŞAD Başkanı Demir, yenilenebilir enerji sistemlerinin 25 bin euroya malolduğunu, zaman ilerledikçe maliyetini kendi kendine karşılayacağını belirtti. Demir ''Enerji sistemi ile rüzgar enerji sistemi, güneşten ve rüzgardan aldığı enerjiyi elektriğe dönüştürüp akülerde depoluyor. Kapasite dolunca sistem kendini otomatik olarak kapatıyor ve ihtiyaç duyulduğunda çalışmaya başlıyor. Bu sistem bizi elektriğe ödeyeceğimiz paradan kurtaracağı gibi, çevredeki okul öğrencilerine de bir eğitim kaynağı olacak. Çünkü hem güneş hem rüzgar enerjisi ile elektrik üretimi yapan, alanımızda Türkiye'deki tek örnek tesisiz' dedi.

Hakkı Kurtuluş Demir, neden kınalı keklik üretmeyi tercih ettiklerini şöyle açıkladı:

''Ülkemizde yaygın olarak kınalı keklik, kaya kekliği (Ada kekliği) ve çil keklik olmak üzere üç tür keklik vardır. Kınalı kekliği bölgede çoğaltmanın en önemli faktörlerinden biri de salım yapılan doğada kınalı keklik soyunun bulunmasıdır. Salınan keklik palazları doğadaki kekliklerle buluşarak daha çabuk uyum sağlayabiliyor. Bu durumu biz yaşayarak tespit ettik. Bölgede 30 yıldır rastlanmayan çil keklik üretimini bu nedenle denemedik. Şu anda çil kekliğin bölgede yaşama şansını araştırıyoruz. Ada kekliği dediğimiz türün doğaya salınması kolay telef olmalarından dolayı bizce sakıncalı. Dünyada hızla azalan, yerine ada kekliği türünün çoğaltılmaya çalışıldığı bu soyun korunması büyük önem taşımaktadır. Üretimden sonra doğada yaşamayı başarabilen tek keklik türü kınalı kekliktir.'